ءوڭىردى ىلكىمدى ىستەر ىلگەرىلەتەدى

ۇكىمەت باسشىسىنا جامبىل وبلىسى­نىڭ اكىمى ەربول قاراشوكەەۆ نەگىزگى ەكونو­ميكالىق كورسەتكىشتەر تۋرالى باياندادى. جالپى, وڭىرلىك ءونىم وتكەن جىلدىڭ سو­ڭىندا 2,2 ترلن تەڭگەنى قۇرادى. ونەركاسىپ ءونى­مى­نىڭ كولەمى 188 ملرد تەڭگەگە جەتسە, ونىڭ 122,5 ملرد تەڭگەسى وڭدەۋ سالاسىنا تيەسىلى.

پرەمەر-مينيستر «الاتاۋ» يندۋستريا­لىق ساۋدا لوگيستيكالىق كەشەنىن مىسالعا الا وتىرىپ, وڭىردە ەكونوميكانىڭ جاڭا ءوسۋ باعىتتارىن قالىپتاستىرۋ بويىنشا اتقارىلىپ جاتقان جۇمىستاردىڭ بارىسىن تەكسەردى.

قورداي اۋدانىندا قازاقستان تاراپىن­داعى «قاراسۋ» جانە قىرعىزستان تاراپى­نان «اق-تىلەك» وتكىزۋ بەكەتتەرىنە ىرگەلەس جاتقان يندۋستريالىق ساۋدا-لوگيستيكا­لىق كەشەننىڭ (يسلك) اۋماعىن ارالادى. اتالعان جوبا ەكى مەملەكەت باسشىلارى قاسىم-جومارت توقاەۆ پەن سادىر جاپاروۆ قويعان ءوزارا تاۋار اينالىمىن 3 ملرد دوللارعا دەيىن ۇلعايتۋ جونىندەگى مىندەت­تەرى اياسىندا جۇزەگە اسىرىلىپ وتىر. ەلى­مىزدىڭ قىرعىزستانداعى توتەنشە جانە وكىلەتتى ەلشىسى ءراپىل جوشىباەۆ پەن قىرعىز رەسپۋبليكاسىنىڭ ەكونوميكا جانە كوم­مەرتسيا ءمينيسترى باقىت سىدىقوۆ جۇرگىزىلىپ جاتقان بىرلەسكەن جۇمىستار تۋرالى ايتتى.

بۇگىندە ءسۇت, ەت, جەمىس-جيدەك, توقىما, فار­ماتسەۆتيكا جانە باسقا دا ونىم­دەر ءوندى­رىسى سالاسىنداعى كووپەراتسيالىق جوبالار­دى جۇزەگە اسىرىپ, ينفراقۇرىلىمدى قا­لىپ­تاستىرىپ وتىر. جاڭادان تاۋارلار ءون­دىرۋ جانە ولاردى حالىقارالىق تاۋار وت­كىزۋ جۇ­يەلەرىنە ءتيىمدى ينتەگراتسيالاۋ ار­قىلى ءارى قاراي ساتۋ – باستى ماقسات.

«Romsey Holdings KZ» جشس يندۋست­ريالىق كەشەن كومپانياسىنىڭ باسقارۋ­شى ديرەكتورى ابزال مىڭباەۆ يندۋس­ت­ريا­لىق ساۋدا-لوگيستيكالىق كەشەن (يسلك) اۋماعىنا ينۆەستيتسيا تارتۋ بو­يىنشا جۇرگىزىلىپ جاتقان جۇمىستار جانە قازاقستان اۋماعىندا اۋىل شارۋاشىلىعى ونىمدەرىن, پلاستيك ىدىستاردى قايتا وڭدەۋ, كابەلدىك ونىمدەر مەن فارفور ىدىستارىن دايىندايتىن ءوندىرىس ورىندارىن اشۋ تۋرالى جوسپارلارىن باياندادى. اتالعان جوبالار بويىنشا ينۆەستيتسيالاردىڭ جال­پى سوماسى شامامەن 40 ملرد تەڭ­گەنى قۇرايدى. سونىمەن قاتار يسلك-ءتى «Jibek Joly» ارنايى ەكونوميكالىق ايما­عى­نىڭ قوسالقى ايماعى رەتىندە قايتا ۇيىمداستىرۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلىپ, ين­ۆەستيتسيالىق تارتىم­دىلىقتى ارتتىرادى.

«مەملەكەت باسشىسى تاياۋدا وتكەن كەڭەستە ەل ەكونوميكاسىنىڭ ءوسۋ قارقىنى مەن تارتىلعان ينۆەستيتسيا كولەمىن تومەندەتپەۋ مىندەتىن قويدى. اۋقىمدى يندۋستريالىق ساۋدا-لوگيستيكالىق كەشەننىڭ قۇرىلۋى ونەركاسىپتىك ءوندىرىستى دامىتۋعا, دايىن ءونىمدى وتكىزۋدىڭ ءتيىمدى جۇيەسىن قۇرۋعا, سونداي-اق جاڭا جۇمىس ورىندارىن اشۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. بۇل باعىتتا ينۆەستيتسيادان باستاپ جەتكىزۋگە دەيىنگى بارلىق تىزبەك بويىنشا بەلسەندى جۇمىس ىستەۋ ماڭىزدى. جوباعا جاردەمدەسۋ ءۇشىن ينجەنەرلىك ينفراقۇرىلىم ماسەلە­لەرىن مۇمكىندىگىنشە قىسقا مەرزىمدە شەشۋ قاجەت», دەپ اتاپ ءوتتى و.بەكتەنوۆ.

سونداي-اق «Korcem» جشس تسەمەنت زاۋىتىندا پرەمەر-مينيستر ءوڭىردىڭ قۇرى­لىس يندۋسترياسىنىڭ دامۋىمەن تانىس­تى. بىلتىر ىسكە قوسىلعان كاسىپورىن­نىڭ وندىرىستىك قۋاتى جىلىنا 1,3 ملن توننا تسەمەنتتى قۇرايدى. ونىمدەر ىشكى نارىقتا ساتىلادى, سونىمەن قاتار وزبەكستان, رەسەي, قىر­عىزستان ەلدەرىنە ەكسپورتتالادى. زاۋىت­تا حالىقارالىق ستاندارت­تارعا ساي­كەس DCS ينتەللەكتۋالدى جۇيەسى ەنگىزىلدى. بار­لىق تەحنولوگيالىق تسيكل مەحانيكالىق ۇدە­رىس­تەردى باسقارۋعا مۇمكىندىك بەرەتىن ورتالىق باسقارۋ پۋلتىنەن جۇزەگە اسىرىلادى.

سونىمەن قاتار پرەمەر-مينيسترگە «Jibek Joly» ارنايى ەكونوميكالىق ايماعى­نىڭ اۋماعىندا حيميا, وڭدەۋ ونەركاسىبى, ماشينا جاساۋ, ەنەرگەتيكا, مەتاللۋرگيا سالالارىنداعى ينۆەستيتسيالىق جوبالار­دىڭ جۇزەگە اسىرىلۋ بارىسى, سونداي-اق قاجەتتى ينفراقۇرىلىمنىڭ دامۋى تۋرالى باياندالدى. مۇندا بارلىعى 18 قاتىسۋشى تىركەلگەن. 2024 جىلدىڭ قورىتىندىسى بو­يىنشا وڭىرگە سالىنعان ينۆەستيتسيالار كو­لەمى 506 ملرد تەڭگەنى قۇرادى, 2025 جىلى 9 جوبانى سالۋ ناتيجەسىندە شامامەن 850 ملرد تەڭگەگە دەيىن ارتۋعا ءتيىس.

سونداي-اق ۇكىمەت باسشىسى جاڭادان قولعا الىنعان ونەركاسىپ نىساندارىنىڭ, اتاپ ايتقاندا, تولىق تسيكلدى مەتاللۋرگيا­لىق كەشەن مەن جۇگەرىنى تەرەڭ وڭدەيتىن زاۋىت قۇرىلىسىنىڭ بارىسىمەن تانىستى. اتالعان جوبالار بىلتىرعى قاراشا ايىندا ولجاس بەكتەنوۆتىڭ قحر-عا جۇمىس ساپارى اياسىندا وتكەن كەزدەسۋلەر مەن قول جەتكىزىلگەن ۋاعدالاستىقتار شەڭبەرىندە جۇزەگە اسىرىلىپ وتىر.

قىتايلىق ينۆەستور «Fujian Hengwang Investment Co., Ltd» كومپانياسىنىڭ قا­تى­سۋى­­مەن جالپى قۇنى شامامەن 1,2 ملرد دوللاردى قۇرايتىن ەلىمىزدەگى ەڭ ءىرى مەتاللۋرگيا زاۋىتتارىنىڭ ءبىرىنىڭ قۇرىلىسى باستالدى. جوبانى قارجىلاندىرۋ ينۆەس­تور­دىڭ ءوز قاراجاتى ەسەبىنەن جۇزەگە اسىرى­لادى. كاسىپورىن ارماتۋرا, سوزبا سىمدار, جولاق جانە ءپروفيلدى بولات, سونداي-اق مەتالل ونىمدەرىنىڭ باسقا دا تۇرلەرىن شىعارادى.

قازاقستان تەمىر رۋداسىنىڭ قورى بو­يىنشا الەمدە 9-ورىن الادى. وتكەن جىلدىڭ قورىتىندىسىنا سايكەس, ءوندىرىس كولەمى 37 ملن تونناعا جەتتى. تولىق تسيكل­دى مەتاللۋرگيا كەشەنىنىڭ جاڭا جوباسى وتاندىق مەتاللۋرگيانىڭ دامۋىنا ايتار­لىق­تاي ۇلەس قوسىپ, ەكولوگيالىق تازا تەح­نو­لوگيالاردى قولدانۋدىڭ ۇلگىسىنە اينالادى.

«اتالعان جوبا ەلىمىزدەگى تەمىر رۋداسىن تەرەڭ وڭدەۋدىڭ تولىق تسيكلى بار قارا مەتالدار مەن مەتالل ونىمدەرىن شىعاراتىن ءىرى وندىرۋشىلەردىڭ بىرىنە اينالادى. ۇكىمەت بۇل زاۋىتتىڭ قۇرىلىسىنا جان-جاقتى قولداۋ جاساپ, ونىڭ ءساتتى ىسكە قوسىلۋىنا قاجەتتى كومەك كورسەتەدى»,  دەپ اتاپ ءوتتى و.بەكتەنوۆ.

ساپار اياسىندا پرەمەر-مينيستر جۇگەرىنى تەرەڭ وڭدەۋ زاۋىتىن سالۋ جونىندەگى ينۆەستيتسيالىق جوبانىڭ قۇرىلىس الاڭىنا باردى. ينۆەستيتسيا كولەمى 800 ملن دوللاردى قۇرايدى. جانە وندىرىستىك قۋاتتىلىعىن جىلىنا 1 ملن توننا جۇگەرىدەن ءارى قاراي 3 ملن تونناعا دەيىن ۇلعايتا وتىرىپ, تىگىنەن ينتەگراتسيالانعان ونەركاسىپ پاركىن قۇرۋ جوسپارلانۋدا.

جوبانى بيوفەرمەنتاتسيا يندۋستريا­سىنداعى الەمدىك جەتەكشى قىتايلىق «Fufeng Group» كومپانياسى جۇزەگە اسىرىپ وتىر. ونەركاسىپ كەشەن قۇرامىنا كراحمال زاۋىتى جانە ءۇش بيوفەرمەنتاتسيا كاسىپورنى كىرەدى. زاۋىتتا ليزين, گلۋتامين, گلۋتامين قىشقىلى, لەيتسين, ترەونين, جەم جانە تاعى دا باسقا جوعارى قوسىلعان قۇنى بار ونىمدەر شىعارىلۋعا ءتيىس.

ونەركاسىپ پاركىنىڭ قاجەتتىلىكتەرىن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن ينۆەستور كومىر جىلۋ ەلەكتر ستانساسى مەن اعىن سۋدى تازارتۋ ستانساسىن سالۋدى دا جوسپارلاپ وتىر. ءارى قاراي تۇز قىشقىلى مەن سۇيىق اممياكتى قوسا العاندا, حيميالىق كومپونەنتتەر شىعاراتىن زاۋىتتى ىسكە قوسۋ قاراستىرىلعانى اتاپ ءوتىلدى. نەگىزگى نىسانداردى پايدالانۋعا بەرۋ 2026 جىلعا جوسپارلانعان. 1,5 مىڭعا دەيىن جۇمىس ورنىن اشۋ كوزدەلگەن.

پرەمەر-مينيستر سارىسۋ اۋدانىندا «Qazaq soda» جشس كالتسيلەنگەن سودا شىعاراتىن زاۋىت قۇرىلىسىنىڭ بارىسىن تەكسەردى. 42 گەكتار القاپتا ءبىرىنشى كەزەڭدە قۋاتتىلىعى جىلىنا 500 مىڭ توننا ءونىم وندىرەتىن ءوندىرىس كەشەنى ىسكە اسىرىلىپ, كەيىننەن 1 ملن تونناعا دەيىن ۇلعايتىلادى. جەرگىلىكتى شيكىزات پايدالانىلاتىن بولادى. ءوندىرىس ۇدەرىسىندە قالدىقتاردى نولدىك دەڭگەيدە قامتاماسىز ەتەتىن تەحنولوگيالاردى قولدانۋ جوسپارلانىپ وتىر.

كالتسيلەنگەن سودا مەتاللۋرگيا, شىنى, تاماق, توقىما جانە حيميا ونەر­كاسىبىندە, سونداي-اق تۇرمىستىق حيميا وندىرىسىندە قولدانىلادى. بۇگىندە ەلىمىزدىڭ سوداعا دەگەن قاجەتتىلىگى جىلىنا 350-400 مىڭ توننانى قۇرايدى. جوبانى جۇزەگە اسىرۋ يمپورتتى تولىق الماستىرۋدى قام­تا­ماسىز ەتۋگە, تمد ەلدەرى مەن قىتاي­عا ەكسپورتتى باستاۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.

قازىردە قۇرىلىس-مونتاجداۋ جۇمىس­تارى 30%-عا ورىندالدى, نەگىزگى جابدىق­تاردى جەتكىزۋ جۇزەگە اسىرىلىپ جاتىر. زاۋىتتى پاي­­دالانۋعا بەرۋ 2026 جىلدىڭ تامىز ايى­­نا جوسپارلانعان. جوبا اياسىندا 1 مىڭ جۇ­مىس ورنى, ونىڭ ىشىندە 400 تۇراقتى جۇ­مىس ورنى اشىلادى. ينۆەستيتسيالاردىڭ جال­پى كولەمى شامامەن 400 ملن دوللاردى قۇرايدى.

پرەمەر-مينيستر قازاقستاندى الەم­دەگى جەتەكشى كالتسيلەنگەن سودا وندىرۋ­شىلەردىڭ قاتارىنا قوساتىن, يمپورتقا تاۋەلدىلىكتى تومەندەتەتىن جانە ەلىمىزدىڭ حيميا ونەركاسىبىن دامىتۋ ءۇشىن جاڭا مۇمكىندىكتەر تۋعىزاتىن جوبانى ۋاقتىلى جۇزەگە اسىرۋدىڭ ماڭىزدىلىعىن اتاپ ءوتتى. ەلىمىز اتالعان جوبانى جۇزەگە اسىرا وتىرىپ, قىتاي, تۇركيا, اقش, رەسەي سياقتى الەمدەگى جەتەكشى سودا وندىرۋشى­لەرىنىڭ قاتارىنا قوسىلادى دەگەن جوسپار بار.

جامبىل وبلىسى