بۇرىن ايتىس ەكى-ءۇش جىلدا ءبىر وتەتىن قىزىلجاردا سوڭعى ءبىر اي شاماسىندا ەكى بىردەي رەسپۋبليكالىق دەڭگەيدەگى ايتىس ءوتتى. مۇنىڭ باستى سەبەبى, ايتىستىڭ جاڭا فورماتپەن – كوماندالىق ايتىس تۇرىندە ءوتۋى. ناۋرىز مەرەكەسى قارساڭىندا سولتۇستىك قازاقستان مەن شىعىس قازاقستان وبلىسىنىڭ كوماندالارى ءوزارا كۇش سىناسىپ, قىزىلجارلىقتار ءسال باسىمدىقپەن جەڭىسكە جەتكەن ەدى. ەندى وزدەرى سياقتى ەكىنشى تۋرعا وتكەن استانا قالاسىنىڭ كومانداسىمەن جەكسەنبى كۇنى كەزەكتى دوداعا شىقتى.
بۇل جولى قىزىلجارلىقتار شيراپ, وتكەن جولعىعا قاراعاندا جيناقىلىقتارى جوعارىراق بولدى. ايتىستىڭ تاقىرىبى پرەزيدەنت ق.توقاەۆتىڭ قاراپايىم ەڭبەك ادامىنا ەرەكشە قۇرمەت كورسەتىلۋى كەرەك دەگەن باستاماسىن باسشىلىققا الىنىپ, «ەڭبەك ادامى – ەل ماقتانىشى» دەپ اتالدى.
ايتىستى پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتى, وسى جوبانىڭ اۆتورى, بەلگىلى ايتىسكەر امانجول ءالتاي جۇرگىزدى. قازىلار القاسىنىڭ توراعاسى ءجۇرسىن ەرمان, مۇشەلەرى قاتارىندا مەملەكەتتىك سىيلىقتىڭ لاۋرەاتى, اقىن عالىم جايلىباي, اكادەميك, الاشتانۋشى ديحان قامزابەك ۇلى, كۇيشى, ك.بايسەيىتوۆا اتىنداعى ۇلتتىق ونەر ينستيتۋتىنىڭ پروفەسسورى جانعالي ءجۇزباي, فولكلورتانۋشى, ەپيك جىرشى بەرىك ءجۇسىپوۆ, ءانشى داۋرەنبەك اركەنوۆ بولدى. قىزىلجار كومانداسىن كاپيتان رەتىندە اقىن, ديريجەر قايىرلى عافۋروۆ, استانالىقتاردى بەلگىلى ايتىسكەر اقىن, فيلولوگ عالىم سەرىكزات دۇيسەنعازى باستاپ شىقتى.
ۇرپاق ساباقتاستىعىن ساقتاۋ ماقساتىمەن كوماندا مۇشەلەرىن جاس اقىندار – سولتۇستىكقازاقستاندىقتاردى 2024 جىلى «تولقىننان تولقىن تۋادى» اتتى ايماقتىق وقۋشىلار ايتىسىنىڭ باس جۇلدەگەرى سۇلتان جارقىن ۇلى, استانالىقتاردى «بالا شابىتى» كۇي بايقاۋىنىڭ 1-ورىن يەگەرى دىنمۇحاممەد بورانباي تانىستىردى. كىلەڭ «بۇلبۇلدار مەن دۇلدۇلدەردى» اكەلگەن استانالىقتار شۋ دەگەننەن ەركىنسىپ, وزدەرىنىڭ جەڭەتىنىنە سەنىمدى كورىندى, وسىنىڭ ءوزى قىزىلجارلىقتاردى شىمىر ەتىپ, جۇدىرىقتاي جۇمىلىپ, لايىقتى قارسىلىق كورسەتۋگە شاقىردى.
سۇرە ايتىستا قىزىلجار كومانداسىنىڭ اتىنان قابدوللا بەيىسقان مەن استانالىق ەركەبۇلان قاينازار شىقتى. ەكەۋىنىڭ دە ونەرى دەڭگەيلەس بولدى, جالعىز-اق تاجىريبەسى مول ەركەبۇلان قىزىلجار كورەرمەندەرىن ءوز جاعىنا تارتۋعا تىرىسىپ, كوپ ماقتادى. قارسىلاسىنا «ارقاڭدى قوزدىرايىن, جۇيكەڭدى توزدىرايىن» دەگەن سياقتى تىركەستەر ايتىپ, جاس قابدوللانى قىزبالىققا ۇرىندىرماق تا بولدى. بىراق قابدوللانىڭ ونەرى بۇل جولى جارقىن بولىپ, ەكەۋى تەڭ ءتۇستى. تۇرە ايتىسقا شىققان قىزىلجارلىق جۇمابەك راحيموۆ پەن استانالىق يران-عايىپ كۇزەمباەۆتىڭ ونەرلەرى دە ۇستەم بولدى. جۇرتتىڭ پىكىرىنە قاراعاندا يران-عايىپ جەڭۋگە ءتيىستى ەدى, بىراق جۇمابەككە تۋعان جەرىنىڭ توپىراعى قۋات بەرگەندەي قارسىلاسىنىڭ ەركىن شارىقتاۋىنا جول بەرمەي, ۇنەمى قاناتىن قايىرىپ وتىردى. بۇل ەكەۋىنىڭ ايتىسىن دا بىلىكتى القا تەڭ دەپ شەشتى. «قىز بەن جىگىت ايتىسىنا» قىزىلجارلىق بەردەنبەك مىرزات پەن اتىراۋدا تۋعان استانالىق قىز فاريزا جەتپىسباي شىقتى. شۋ دەگەندە ايتىسقا زور قۇلشىنىسپەن كىرىسكەن بەردەنبەكتىڭ ارىنىن اقىلدى قىز اقىرىنداپ باسا بەردى. «مەن ساعان عاشىق بولىپ قالدىم, ءسۇيىپ قالدىم ءوزىڭدى» دەپ وزەۋرەگەن اقىندى «ارۋدىڭ اۋىلىنا بارماي ءجۇرىپ, اۋىلىنا كەلگەندە عانا قىرىنداعان جىگىتتەن نە ءۇمىت» دەگەن سياقتى ۇتقىر ازىلمەن تۇيرەپ ءتۇسىردى. ول ول ما, وزدەرىن قىزىلجاردىڭ شەكاراسىندا قارسى العان اقساقالدار گۇل سىيلاعانىن ايتىپ, «جىگىتتىڭ جاسىعىنان كارىنىڭ اسىلى ارتىق» دەگەن راس ەكەن عوي, سەن بولساڭ ءبىر تال گۇل الا شىعۋعا دا جارامادىڭ دەپ قاتىردى. ابدىراپ قالعان بەردەنبەكتى كوماندالاستارىنىڭ ءبىرى قۇتقارماق بولىپ گۇل اكەلىپ بەرىپ, قىزعا سىيلاتقاندا ءوز ارىپتەسىنىڭ جەڭىلگەنىن مويىنداتقانداي بولدى. اقىرى فاريزا قىز جەڭىپ, استانالىق اقىندار كومانداسىن العا شىعاردى.
قىزىلجار كومانداسىنىڭ باس اقىنى جارقىن جۇپارحان قايىم ايتىسقا قۇلشىنعان شابىتپەن شىعىپ, قارسىلاسىن باس سالىپ, ەركىن سامعاۋىنا جول بەرمەي, تىرسەكتەن قاقتى دا وتىردى. نارتاي تىلەۋقۇل دا كۇشتى اقىن, ول قانشا بۇلتاقتاعانىمەن جارقىننىڭ تەگەۋرىنىنە توتەپ بەرە المادى. ءسويتىپ, جارقىن جۇپارحان ەسەپتى قايتا تەڭەستىرىپ, قارسىلاسىن جەڭىپ كەتتى.
جاڭا فورماتتاعى ايتىستىڭ ەرەكشەلىگى سوندا, مۇندا ەكى جاقتىڭ جىرشىلارى, كۇيشىلەرى, انشىلەرى, تەرمەشىلەرى دە ءبىر-بىردەن شىعىپ, ونەر كورسەتەدى. بۇل سايىستاردا ەكى جاقتىڭ وكىلدەرى دە تەڭ ءتۇسىپ وتىردى. الايدا كۇيشىلەر سايىسىندا سولتۇستىكقازاقستاندىق اسحات عالەەۆتىڭ ونەرى باسىمداۋ بولىپ ەدى, بىراق قازىلار استانالىق باقىتجان دۇيسەنعازيەۆتىڭ ۇستازدىعىن ەسكەرىپ, ەكەۋىنىڭ ۇپايلارىن تەڭ قىلدى...
ەكى جاقتىڭ ۇپايلارى تەڭ بولعاندا كوماندالاردىڭ بىرىنە جەڭىس بەرۋ قيىن. سوندىقتان ايتىستى جۇرگىزۋشى امانجول ءالتاي توردەگى تورەشىلەردى وڭاشا اقىلداسۋعا شاقىردى. قازىلار بۇل جولى «قۇلمامبەتتىڭ ايتىسى» دەگەن كىم ءسوز تاپسا, سول ايتا جونەلەتىن ءادىستى قولدانىپ, ەكى جاقتى تاعى قاعىستىردى. بۇل ايتىستا استانالىقتار ءسال عانا باسىمدىق كورسەتىپ, جەڭىمپاز رەتىندە كەلەسى تۋرعا ءوتتى. ارينە, جەرگىلىكتى حالىق سانى 30 پايىز قىزىلجار مەن 80 پايىز استانانىڭ تابيعي, مادەني مۇمكىندىگى ەكى ءتۇرلى دەسەك تە, الىپ ەلورداعا توتەپ بەرىپ, سوڭىنا دەيىن شىداس بەرگەن ماعجان ەلى ونەرپازدارىن القالاۋ دا ورىندى. ءسويتىپ, ايتىس دوداسى بۇل جولى كەرەمەت تارتىسپەن اياقتالىپ, كورەرمەننىڭ كوڭىلىن كوككە كوتەردى. دوداعا قاتىسقانداردىڭ ءبارى دە باعالى سىيلىقتار الدى.
پەتروپاۆل