• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
قوعام 20 ناۋرىز, 2025

ءان-كۇيلەرىمىزدىڭ الەمدىك اياسى كەڭەيەدى

72 رەت
كورسەتىلدى

«التىن قورداعى» قازاقتىڭ ءان-كۇي, جىر-تەرمە, بەسىك جىرلارى مەن ەرتەگىلەرى تۋرا ءجۇز جىلدان سوڭ, تۇڭعىش رەت الەمدىك ونلاين پلاتفورماعا قوندىرىلدى. بۇدان بىلاي قازاقتىڭ ءتول ونەرىن قالتا تەلەفونىنا «التىن قور», «Spotify», «Apple Music» سىندى پلاتفورمالاردى جۇكتەپ الىپ, تىڭداي بەرەسىز. مىسالى, مۇندا وسىدان ءجۇز جىل بۇرىن, 1925 جىلى اقان سەرىنىڭ «بالقاديشاسىن» شىرقاعان امىرەنىڭ داۋىسى بار, 1937 جىلى قۇرمانعازىنىڭ «بايجۇماسىن» وقاپ قابيعوجيننىڭ ورىنداۋىندا قوندىرعان. وسىنداي مىڭجىلدىق مۇرالار توپتاستىرىلعان «اسىل مۇرا: 1500 تاريحي اۋديوشىعارما» جيناعىنىڭ تانىستىرىلىمى سالتاناتتى جاعدايدا ءوتىپ, وعان مەملەكەتتىك كەڭەسشى ەرلان قارين قاتىستى.

«التىن قوردا» ساقتالعان 400 كۇي, 300 جىر-تەرمە, 400 حالىق جانە حالىق كومپوزيتورلارىنىڭ اندەرى, 100 ەرتەگى, 50 بەسىك جىرى, 250 رەترو ءاندى جيناستىرىپ, وسىنداي يگىلىككە اينالدىرعان «قازاقستان» رەسپۋبليكالىق تەلە­راديو­كورپوراتسياسىنىڭ ەڭبەگى اتاپ ايتارلىق. اۋديوجيناقتىڭ ەرەكشەلىگى – مۇنداعى 1500 شىعار­مانىڭ كوبى اۋتەنتيكالىق فورمادا, ياعني العاشقى ورىنداۋشىلارى جەتكىزگەن تۇپنۇسقا ەسەبىندە.

جيناقتاعى اۋديوشىعارمالار «Apple Music», «Spotify», «Yandex Music», «YouTube Music» سياقتى 100-دەن اسا الەمدىك جەتەكشى مۋزىكا­­لىق پلاتفورمالارعا جانە «قازاق­ستان» تەلەراديوكورپوراتسياسى­نىڭ altynqor.com سايتىنا جۇكتەلدى.

«اسىل مۇرا» جيناعى – الەمدىك ستريمينگتىك پلاتفورمالارعا ءبىر مەزەتتە جۇكتەلگەن اۋديوفايلدار كولەمى بويىنشا وتاندىق مۋزىكا تاريحىنداعى ەڭ ءىرى جوبا. باستاما «Ozen» مۋزىكالىق لەيبلىمەن بىرلەسە جۇزەگە اسىرىلىپتى.

جيىندا جوبا جەتەكشىسى – مەملەكەتتىك كەڭەسشى ەرلان قارين «اسىل مۇرا» اۋديوجيناعى­نىڭ جارىققا شىعۋى مەن ءتول مۇرا­لارىمىز الەمدىك پلاتفورمالاردا قولجەتىمدى بولۋى ۇلتتىق مادەنيەتكە جاڭاشا سەرپىن بەرە­تىنىن جەتكىزدى.

«عاسىرلار بويى «قازاقستان» تەلە­راديوكورپوراتسياسىنىڭ «ال­تىن قورىندا» عانا ساقتالىپ كەل­گەن 1500 تۇپنۇسقا, ەڭ كونە شى­عار­مالاردىڭ الەمدىك مۋزىكا­­لىق پلاتفورمالاردا جاريالانۋى مەملەكەت باسشىسى ق.ك.توقاەۆتىڭ بۋرابايدا وتكەن قۇرىلتايدا ايتقان ۇلتتىق تسيفرلىق مۇراعات قۇرۋ باستاماسىنىڭ جۇزەگە اسۋىنا دا زور ىقپال ەتپەك. بۇل دەگەنىمىز – حالقىمىزدىڭ كۇي ونەرىن, ءسوز ونەرىنىڭ وزىعى سانالاتىن – جىر-تەرمەلەردى, حالىق جانە حالىق كومپوزيتورلارىنىڭ ۇزدىك تۋىن­دىلارىن, ەجەلگى مۇرامىز – ەرتەگى مەن بەسىك جىرىن جانە ەسكى زاماننىڭ اۋەندەرى – رەترو اندەردى ميلليونداعان تىڭداۋشى قولىنداعى قۇرىلعى ارقىلى كەز كەلگەن ۋاقىتتا تىڭداي الادى دەگەن ءسوز. بۇل – ۇلتتىق ونەرىمىزدى جاھاندىق مادەني كەڭىستىكتىڭ تورىنە شىعارۋعا باعىتتالعان تاعى ءبىر ۇلكەن قادام. جاساندى ينتەللەكت داۋىرىندە مۇنداي جوبالار ۇلتتىق مادەني كونتەنتتى جۇيەلەۋگە قىزمەت ەتىپ قانا قويماي, جاس بۋىن ونەرپازدارعا, كەلەشەك ۇرپاق­قا سەنىمدى دەرەككوز بولادى», دەدى ە.قارين.

جيناقتاعى «كۇيلەر» بولى­مىندەگى شىعارمالاردى ورىنداۋ­شىلار قاتارىندا قۇرمانعازى, تاتتىمبەت, داۋلەتكەرەي, سەيتەك, مامەن سىندى حالىق كۇي­شى­لەرى­نىڭ كوزىن كورگەن نەمەسە سول كوزكورگەندەردىڭ قولىنان تىكە­لەي كۇي ۇيرەنگەن كۇيشى-دوم­بىراشىلار لۇقپان مۇحيتوۆ, ابىكەن حاسەنوۆ, قالي جانتىلەۋوۆ, داۋلەت مىقتىباەۆ, جاپپاس قالام­باەۆ, عىلمان ءالجانوۆ, فازىل سۇلتانوۆ, عىلمان قايروشەۆ بار. جيناققا قۇرمانعازىنىڭ كۇي­لەرىن ءوز قولىنان ۇيرەنگەن كۇي اناسى دينا نۇرپەيىسوۆانىڭ اۆتور­لىعى جانە ءوزىنىڭ ورىنداۋىن­دا وتكەن عاسىردىڭ 50-جىلدارى تاسپالانعان 12 كۇي ەنىپ وتىر. سونىمەن قاتار قازانعاپتىڭ كوزىن كورىپ, تىكەلەي كۇي العان كۇيشى قادىرالى ەرجانوۆتىڭ ورىندا­ۋىندا بۇعان دەيىن ەشبىر جيناققا ەنبەگەن بىرنەشە كۇي ەنگىزىلدى.

XIX-XX عاسىرلاردا ءومىر سۇرگەن ءبىرجان سال, جاياۋ مۇسا, مۇحيت, اقان سەرى, بالۋان شولاق, اسەت, ەستاي, ءمادي ءباپي ۇلى, كەنەن ازىرباەۆ, مايرا ۋاليقىزى سىندى حالىق كومپوزيتورلارى­نىڭ شىعار­مالارى قوسىمجان باباقوۆ, ماناربەك ەرجانوۆ, جۇسىپبەك ەلەبەكوۆ, عاريفوللا قۇرمانعاليەۆ, مادەنيەت ەشەكەەۆ, جانىبەك كارمەنوۆتەردىڭ ورىن­داۋىندا بەرىلدى.

«جىر-تەرمەلەر» بولىمىندە حالىق جىر-تەرمەلەرىمەن قوسا, ەر تارعىن, اسان قايعى, ماحامبەت وتەمىس ۇلى, ءسۇيىنباي ارون ۇلى, مايلىقوجا, بازار جىراۋ, جامبىل جاباەۆ, جيەنباي جىراۋ, بالۋان شولاق, تۇرماعامبەت ىزتىلەۋوۆ, كەنەن ازىرباەۆ, يسا بايزاقوۆ سىندى 100-دەن اسا اۆتوردىڭ شى­عارمالارى قامتىلعان.

قازاقستاننىڭ حالىق ءارتىسى, ءانشى قايرات بايبوسىنوۆ پەن قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن ءارتىسى, كۇيشى ايگۇل ۇلكەنباەۆا دا قۋانىشى مەن ىزگى نيەتىن جەتكىزدى.

ء«بىزدىڭ كەزىمىزدە اۋىلدا كىشكەنتاي قارا راديو بولاتىن. سودان قازاق راديوسىن تىڭداۋشى ەدىك. بويعا جيعان بارىمىز دا, ءنارىمىز دە سول. ءبىر ەستىپ قالعان ءانىمىزدى بىرنەشە ايدان سوڭ ءبىر قايتالاۋى مۇمكىن. حالىققا سول تىڭداعاندارىمىزدى جەتكىزۋمەن كەلەمىن. ال مىناۋ دەگەن باعا جەتپەس اسىل قازىنانىڭ قايتا ورالعانى عوي. بۇل جيناقتىڭ تاعى ءبىر قۇندىلىعى, مىنا ونەرگە قانات قاققان جاستارعا تاپتىرماس ءبىلىم قۇرالى بولا الادى. نوتادان وقىعان بولەك تە, ونەرپازدىڭ دا­ۋىس ماقامىنان تىڭداپ, سىڭىرگەننىڭ ءلاززاتىن سوزبەن ايتىپ جەتكىزۋ قيىن», دەيدى قايرات بايبوسىنوۆ.

«بۇل جيناقتى قازاق رۋحا­نياتى­نىڭ ەنتسيكلوپەدياسى دەپ ايتسام, قاتەلەسپەگەندەي ەكەنمىن. ويتكەنى ىزدەگەن ادام ءبارىن تابادى. ءان, كۇي, جىر, تەرمە, ءتىپتى ەرتەگى, بەسىك جىرى دا قامتىلىپتى. كىمنىڭ شىعارماسى, قاي جىلى تاسپا­لان­عان, كىم ورىنداعان – بارلىق مالىمەت بار. سوندىقتان ەنتسيكلوپەديا دەپ ايتۋعا تولىق نەگىز بار», دەدى كۇيشى ايگۇل ۇلكەنباەۆا.

جيناق ەلىمىزدەگى ۇلتتىق كىتاپ­حانالار قورىنا, ونەر ۋنيۆەر­سيتەتتەرىنىڭ كىتاپحانالارىنا تاراتىلادى جانە اۋەسقوي تىڭدارماندار ءۇشىن ساتىلىمعا شىعارىلادى. ال شىعارمالاردى QR-كود ارقىلى تىڭداۋ ءۇشىن – كۇيلەر:https://altynqor.band.link/kuiler, «جىر-تەرمەلەر: https://altynqor.band.link/zhyrtermeler, حالىق جانە حالىق كومپوزيتورلارىنىڭ اندەرى: https://altynqor.band.link/halykanderi, ەرتە­گىلەر: https://altynqor.band.link/ertegiler, بەسىك جىرى: https://altynqor.band.link/besikzhyry جانە رەترو اندەر: https://altynqor.band.link/retroander سىلتەمەسىندە. 

سوڭعى جاڭالىقتار