باتىس قازاقستان وبلىسىنىڭ اقجايىق اۋدانىندا «بۇگىنگى ەڭبەك – ەرتەڭگى تابىس» دەگەن تاقىرىپپەن جۇمىسشى ماماندىقتار كوشباسشىلارىنىڭ فورۋمى ءوتتى. جۇمىسشى ماماندىقتار جىلى اياسىندا وتكەن ءىس-شاراعا اقجايىق اۋدانىنىڭ اكىمى مۇرات سەردالين, وبلىستىق كاسىپتىك-تەحنيكالىق ءبىلىم ءبولىمىنىڭ جەتەكشىلەرى, جاڭگىر حان اتىنداعى باتىس قازاقستان اگرارلىق-تەحنيكالىق ۋنيۆەرسيتەتى وكىلدەرى, ەڭبەك ارداگەرلەرى, جۇمىسشى ماماندار قاتىستى.
«جۇمىستىڭ جامانى جوق, تۇپتەپ كەلگەندە, بارلىق ەڭبەك قادىرلى. ءوز ءىسىن جەتىك مەڭگەرگەندەر ۇلت ساپاسىن ارتتىرادى. ەلىمىزدە ەڭبەك ادامىنىڭ مارتەبەسى ارقاشان وزگەلەردەن بيىك تۇرادى. اتاۋلى جىل وسى ماقساتتى كوزدەيدى. كاسىپتىك-تەحنيكالىق وقۋ ورىندارى بىلىكتى كادرلار دايارلاۋى قاجەت. بۇل رەتتە اۋدان ورتالىعىنداعى اگرارلىق-تەحنيكالىق كوللەدجگە زور مىندەت جۇكتەلەدى. تۇلەپ ۇشقان مامانداردىڭ جۇمىسقا ورنالاسۋى, بىلىكتىلىگى, وڭىردە سۇرانىسقا يە ماماندىقتارعا تالداۋ جۇرگىزۋ – وسىنىڭ ءبارى ءبىر ساتكە دە باقىلاۋدان تۇسىرۋگە بولمايتىن جۇمىس», دەدى ءوز سوزىندە اۋدان باسشىسى م.سەردالين.
اقجايىق اگرارلىق-تەحنيكالىق كوللەدجىنىڭ ديرەكتورى جاراس ساعىندىقوۆتىڭ ايتۋىنشا, ءبىلىم ورداسى تۇلەكتەرىنىڭ ەڭبەك نارىعىنداعى باسەكەلەستىگىن ارتتىرۋعا باسىمدىق بەرىلىپ وتىر. قازىر كوللەدجدە 166 ستۋدەنت 5 ءتۇرلى ماماندىق بويىنشا ءبىلىم الىپ جاتىر. گاز-ەلەكترمەن دانەكەرلەۋشى, ەسەپتەۋ تەحنيكاسى, باعدارلامالىق قامتاماسىز ەتۋ, تاماقتاندىرۋدى ۇيىمداستىرۋ, اۋىل شارۋاشىلىعىن مەحانيكالاندىرۋ, ۆەتەريناريا – سۇرانىسقا يە ماماندىقتار. اۋدان ورتالىعىنداعى مەكەمە, بيزنەس وكىلدەرىمەن مەموراندۋم جاسالىپ, قازىردە ۆەتەريناريا تەحنيگى, تاماقتاندىرۋدى ۇيىمداستىرۋ ماماندىقتارىنا وقيتىن ستۋدەنتتەر تەوريالىق ءبىلىمدى كوللەدجدەن الىپ, شەبەرلىگىن جەرگىلىكتى كاسىپورىنداردا شىڭداپ ءجۇر.
الداعى وقۋ جىلىنان باستاپ ەلىمىزدىڭ 10-11 سىنىپ وقۋشىلارى مەكتەپپەن قاتار كوللەدجدە وقىپ, كاسىپتىك-تەحنيكالىق ماماندىق الا الادى. ءسويتىپ, 17-18 جاستاعى ءجاسوسپىرىم ارنايى ورتا ءبىلىم الىپ, ەڭبەك نارىعىنا ەرتە قادام باسادى. كوللەدج تۇلەكتەرىن وقىتۋعا ارنالعان قاراجات ەكى ەسەگە, 437 مىڭ تەڭگەدەن 912 تەڭگەگە وسەدى. بۇل وقۋ ورىندارىنىڭ ماتەريالدىق-تەحنيكالىق بازاسىن جاڭعىرتۋعا دا وڭ اسەر ەتەدى.
اۋداندىق مانساپ ورتالىعىنىڭ ديرەكتورى ورىنبەك جاپاشەۆ جۇمىسشى ماماندىقتارىنا قىسقامەرزىمدى كۋرستاردا وقىتۋ جونىندەگى احۋالدى بايانداپ بەردى. بۇگىندە اۋداندا اسپازدار مەن كونديتەرگە, كولىك جۇرگىزۋشىلەرىنە, سانتەحنيك, سلەسار, ەلەكتريك, دانەكەرلەۋشى ماماندارعا, مەحانيك پەن تراكتورشىلارعا قاجەتتىلىك بار. بىلتىر اۋداندا 1 134 ادام تۇراقتى جۇمىسقا ورنالاسسا, سونىڭ 80%-ى جۇمىسشى ماماندار بولعان.
اقجايىق اۋدانىنىڭ عانا ەمەس, تاياۋ بولاشاقتا وبلىستىڭ ەكونوميكاسىنا ۇلكەن ۇلەس قوسقالى وتىرعان ء«ساتيمولا» كەن ورنى تۋرالى جاڭالىقتى حالىق ىقىلاسپەن تىڭدادى. «Qazaq Kalium LTD» جەكە كومپانياسىنىڭ باس ەكونوميسى تىلەۋبەرگەن عابدوللين جاڭا كاسىپورىننىڭ كالي تىڭايتقىشتارىن وندىرۋدەگى مۇمكىندىگى جونىندە ايتىپ, كومپانيا جوسپارىن جاريا ەتتى. كومپانيا بقو-داعى العاشقى كالي تاۋ-كەن ءوندىرىسىن دامىتۋعا 2,4 ملرد اقش دوللارى كولەمىندە ينۆەستيتسيا قۇيعالى وتىر.
«2024 جىلى الەمدە كالي حلوريدىنە قاجەتتىلىك 86 ملن توننا بولدى. 2035 جىلعا قاراي بۇل قاجەتتىلىك 97 ملن تونناعا جەتەدى دەيدى ماماندار. قازىر بۇل شيكىزاتتىڭ 26%-ىن – قىتاي, 17%-ىن – اقش, 15%-ىن – برازيليا, 8%-ىن – ءۇندىستان, 9%-ىن وڭتۇستىك شىعىس ازيا ەلدەرى ءوندىرىپ كەلەدى. 2030 جىلعا دەيىن الەمدىك قاجەتتىلىكتىڭ 8%-ىن وندىرۋگە قول جەتكىزسەك, وسى مينەرالدى الەمگە ەكسپورتتايتىن 5 ۇزدىك ەلدىڭ قاتارىنا ەنەمىز», دەدى ت.عابدوللين.
البەتتە, مۇنداي ناتيجەگە جەتۋ جولىندا كاسىپورىنعا بىلىكتى ماماندار, ونىڭ ىشىندە قاراپايىم جۇمىسكەرلەر, كەنشىلەر كەرەك. قاجەتتى ماماندار تىزىمىندە 60–70-كە جۋىق ءتۇرلى سالا وكىلى بار. قازىردىڭ وزىندە جەكە كومپانياعا قاجەت مامانداردى دايارلاۋ ماسەلەسى قولعا الىنعان. كاسىپورىندا 2025 جىلى – 500, 2026 جىلى – 2000, 2027 جىلى – 2500, 2028 جىلى – 3000, 2029 جىلى – 3500, ال 2030 جىلى 4000 مامان قىزمەت ەتپەك.
«جۇمىسقا ەڭ الدىمەن جەرگىلىكتى تۇرعىنداردى, سونىڭ ىشىندە بازارشولان, تايپاق, سارىتوعاي, بازارتوبە اۋىلدارىنىڭ وكىلدەرىن الامىز. ولار جەراستى شاحتاسىندا, وڭدەۋ زاۋىتىندا, قوسالقى ءوندىرىس تسەحتارىندا جۇمىس ىستەيدى», دەدى ت.عابدوللين.
باتىس قازاقستان وبلىسى