شالعاي اۋىلداردىڭ شامىن قايتا جاعۋ ءۇشىن ەسكى نىسانداردى جاڭارتىپ, قاراپايىم شارۋالارعا قولداۋ كورسەتكەن ابزال. وسى ماقساتتا بيىل وڭىردە ونداعان الەۋمەتتىك نىسان بوي كوتەردى. الىستاعى ەلدى مەكەندەردە جاڭا عيماراتتاردىڭ ىرگەسى قالاندى. ايتالىق, قاراتال اۋدانىنا قاراستى ەسكەلدى بي اۋلىندا 150 ورىندى بلوك-مودۋلدىك مادەنيەت ءۇيى مەن دەنە شىنىقتىرۋ-ساۋىقتىرۋ كەشەنى ىسكە قوسىلدى.
قوس نىسان ءبىر كۇندە اشىلىپ, اۋىل تۇرعىندارى مارە-سارە بولدى. ەسكەلدى بي اۋلىندا 3200 ادام تۇرادى. ەلدى مەكەندە 30 جىلدان استام ۋاقىت بويى مۇنداي نىساندار بولماعان. ءبىر-بىرىنە جاقىن ورنالاسقان جاڭا مادەنيەت ءۇيى مەن دسو زاماناۋي تالاپتارعا ساي, مادەني, سپورتتىق ءىس-شارالاردى ۇيىمداستىرۋعا, بوس ۋاقىتتى ءتيىمدى وتكىزۋگە قاجەتتى جاعدايلار جاسالعان. قوس نىساننىڭ قۇرىلىسى وسى جىلدىڭ مامىر ايىنىڭ سوڭىندا باستالعان ەدى.
«مەن وسى اۋىلدا تۋىپ-ءوستىم. اۋلىمىزداعى قازىرگى وڭ وزگەرىستەردى كورگەندە قۋانامىز. بۇرىن جاس سپورتشى بالالارىمىز 7 شاقىرىم جەردەگى ۇشتوبەگە بارىپ جاتتىعۋعا ءماجبۇر بولاتىن, بۇدان بىلاي ەشقايدا بارماي-اق وسى اۋىلدا جاتتىعادى. سول سياقتى جاڭا مادەنيەت ءۇيىمىز دە بار. بىزدە 90-جىلداردان بەرى مادەنيەت ءۇيى دە, سپورت كەشەنى دە بولعان جوق. ەندى سپورتپەن دە, شىعارماشىلىقپەن دە اينالىسۋعا بولاتىن ساۋلەتتى, زاماناۋي عيماراتتارىمىز كوزقۋانىشىمىزعا اينالدى», دەيدى جەرگىلىكتى تۇرعىن ەليزاۆەتا شين.
جالپى اۋدانى 800 شارشى مەتر بولاتىن ەكى قاباتتى دەنە شىنىقتىرۋ-ساۋىقتىرۋ كەشەنى عيماراتىندا ويىن زالدارى, بوكس, كۇرەس, جاتتىعۋعا ارنالعان زال بار. كۇرەس, ۆولەيبول, باسكەتبول, شاحمات, توعىزقۇمالاق سەكتسيالارى جۇمىس ىستەيدى. ال جاڭا مادەنيەت ءۇيى 150 ورىنعا لايىقتالعان. وندا اكت زالى, وقۋ زالى بار كىتاپحانا ورنالاسقان. ۆوكال, دومبىرا, قوبىز, بي ۇيىرمەلەرىن اشۋ جوسپارلانىپ وتىر. ەكى جاڭا نىساننىڭ ىسكە قوسىلۋىنىڭ ارقاسىندا اۋىلدا 30 تۇراقتى جۇمىس ورنى اشىلدى.
«اۋىلدى دامىتۋعا اسا قاجەتتى نىسانداردىڭ سالىنعانىنا قۋانىشتىمىز. بۇل ەڭ الدىمەن, جاستارعا, سوسىن بىزگە, ياعني اعا بۋىنعا دا قاجەت. وسىنداي يگى جاڭالىقتار كوپ بولسىن», دەيدى قۋانىشىن بولىسكەن اۋىل اقساقالى تولەۋحان سۇتتىباەۆ.
بيىل وڭىردە جاڭا بىرنەشە الەۋمەتتىك نىسان ىسكە قوسىلدى. ايتالىق, ەسكەلدى اۋدانىندا 4 مەكتەپ پەن بالاباقشاعا جوندەۋ جۇرگىزىلدى, سونداي-اق دەنساۋلىق ساقتاۋ, مادەنيەت, سپورت سالالارىنداعى 12 جاڭا نىساندى ىسكە قوسۋ جوسپارلانىپ وتىر. ونىڭ بەسەۋى پايدالانۋعا بەرىلدى, قالعان التاۋىن جەلتوقسان ايىنىڭ سوڭىنا دەيىن ىسكە قوسۋ كوزدەلگەن.
«حالىقتىڭ ءوتىنىشىن ەسكەرە كەلە, ەشكىولمەس, جاڭالىق اۋىلدارىندا 180, 120 ورىندىق ەكى جاڭا مەكتەپ قۇرىلىسىنىڭ جوبالىق-سمەتالىق قۇجاتتارى دايىندالىپ جاتىر. مەملەكەتتىك ساراپتاما قورىتىندىسى جىل سوڭىنا دەيىن شىعادى. ال قارابۇلاق اۋلىنداعى ورتا مەكتەپ پەن ەلتاي اۋلىنداعى س.سەيفۋللين اتىنداعى مەكتەپكە كۇردەلى جوندەۋ جۇمىسىنىڭ جوبالىق-سمەتالىق قۇجاتتاماسى دايىن, مەملەكەتتىك ساراپتامانىڭ قورىتىندىسى الىندى. بيۋدجەتتى ناقتىلاۋ كەزىندە بۇل ەكى جوباعا دا ءتيىستى قاراجات قاراستىرىلادى. سونىمەن قاتار اۋدانداعى ءبىلىم بەرۋ مەكەمەلەرىن گازداندىرۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلىپ جاتىر. قارابۇلاق اۋلىنداعى شەستاكوۆ اتىنداعى مەكتەپ بيۋدجەت قاراجاتى ەسەبىنەن, ال سىرىمبەت اۋلىنداعى جاقىپباەۆ اتىنداعى مەكتەپ دەمەۋشى كومەگىمەن گازعا قوسىلدى», دەدى وبلىس اكىمى بەيبىت يساباەۆ.
ايتا كەتەلىك, وسى جىلى م.مامەتوۆا اتىنداعى, قوڭىر اۋلىنداعى ورتا مەكتەپتەر مەن م.بايسوۆ اۋلىنداعى بالاباقشا كۇردەلى جوندەۋدەن وتكەن. ودان بولەك, الدابەرگەنوۆ اۋلىنداعى بالاباقشاعا اعىمداعى جوندەۋ جۇرگىزىلگەن. قابىليسا جىراۋ اتىنداعى, قاينارلى اۋىلدارىنداعى ورتا مەكتەپتەرگە اۆتوبۋس پەن «گازەل» اۆتوكولىگى ساتىپ الىنعان. اۋدانداعى 11 مەكتەپتىڭ كىتاپحاناسى جاڭارتىلعان.
دەنساۋلىق ساقتاۋ ماسەلەسىنە كەلسەك, سالانىڭ ينفراقۇرىلىمىن جاقسارتۋ ماقساتىندا بيىل ەكپىندى, جاڭالىق اۋىلدارىندا 2 بلوكتى-ءمودۋلدى مەديتسينالىق پۋنكت ورناتىلدى. مەدپۋنكت تاۋەلسىزدىك كۇنى قارساڭىندا اقەشكى اۋلىندا دا ىسكە قوسىلادى. سول سياقتى «اۋىلداعى دەنساۋلىق ساقتاۋدى جاڭعىرتۋ» ۇلتتىق جوباسى اياسىندا اۋداندا 5 نىسان سالىنادى. سونىڭ ىشىندە شىمىرداعى دارىگەرلىك امبۋلاتوريا مەن م.بايسوۆ اۋلىنداعى فەلدشەرلىك-اكۋشەرلىك پۋنكتتىڭ قۇرىلىسى وسى ايدا اياقتالسا, وسىنداي نىساندار جاستار, قاينارلى, جالعىزاعاش اۋىلدارىندا كەلەسى جىلى ىسكە قوسىلادى. سونىڭ ناتيجەسىندە دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنىڭ ينفراقۇرىلىمى اۋداننىڭ 8 اۋلىندا جاقسارادى.
مادەنيەت سالاسى دا نازاردان تىس قالمايدى. «اۋىل – ەل بەسىگى» جوباسى اياسىندا قاراتال اۋلىندا ءجۇز ورىنعا ارنالعان مادەنيەت ءۇيىنىڭ قۇرىلىسى اياقتالىپ, قوڭىر, جالعىزاعاش اۋىلدارىندا بلوكتى-ءمودۋلدى كلۋب قولدانىسقا بەرىلگەن. تاعى ءبىر كلۋب اقىن سارا اۋىلىندا كەلەسى اپتادا ىسكە قوسىلادى. سپورت سالاسىندا ەلتاي, شىمىر, جەتىسۋ اۋىلدارىندا 3 بلوكتى-مودۋلدى سپورتتىق كەشەنىنىڭ قۇرىلىسى جۇرگىزىلىپ جاتىر.
جالپى, 2022-2024 جىلدارى اۋدانعا ينفراقۇرىلىمدىق, الەۋمەتتىك نىسانداردى سالۋعا, قايتا جاڭعىرتۋعا, جوبالاۋ جۇمىستارىنا وبلىستىق بيۋدجەتتەن 25,9 ملرد تەڭگە بولىنگەن.
جەتىسۋ وبلىسى,
قاراتال اۋدانى