الماتىدا اسا كورنەكتى عالىم قانىش ساتباەۆتىڭ 125 جىلدىعىنا وراي پرەزيدەنت جانىنداعى ۇلتتىق عىلىم اكادەمياسىندا كەيىنگى تولقىن ىزدەنۋشىلەردىڭ «جاس ساتباەۆشى» اتتى I كونگرەسى ءوتتى. وندا قازاق عىلىمىنىڭ باستاۋىندا تۇرعان اكادەميكتىڭ عىلىمداعى ءىسى مەن وتاندىق عىلىمدى دامىتۋداعى ولشەۋسىز ەڭبەگى تۋرالى ايتىلىپ, قازىرگى عىلىم جەتىستىكتەرى, وزەكتى ماسەلەلەرى تالقىلاندى.
كونگرەستە عىلىم جانە جوعارى ءبىلىم ۆيتسە-ءمينيسترى دارحان احمەد-زاكي مەملەكەتتىك كەڭەسشى ەرلان قاريننىڭ, مينيستر ساياسات نۇربەكتىڭ قۇتتىقتاۋىن وقىپ بەردى. ال پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتى جۇلدىز سۇلەيمەنوۆا سەنات, ءماجىلىس توراعالارىنىڭ قۇتتىقتاۋىن جەتكىزىپ, جىلى لەبىزىن ءبىلدىردى. بۇگىندە ءبىلىم مەن عىلىمنىڭ استاناسىنا اينالعان الماتى قالاسى اكىمىنىڭ ورىنباسارى ازامات قالدىبەكوۆ جاس زياتكەرلەرگە ۇلكەن سەنىم ارتىپ, وسى باعىتتا جىگەرلەنە جۇمىس ىستەۋگە شاقىردى.
جاس عالىمدار كەڭەسىنىڭ توراعاسى, PhD ماقسات جاباعين اتالعان كەڭەستىڭ اتقارعان جۇمىسى جايىندا باياندادى. جارعىعا سايكەس جاس عالىمدار كەڭەسىنىڭ جۇمىسىن پرەزيديۋم باسقارادى. وعان پرەزيدەنت جانىنداعى ۇلتتىق قۇرىلتاي جانە عىلىم جانە تەحنيكا جونىندەگى ۇلتتىق كەڭەستىڭ مۇشەلەرى, رەسپۋبليكاداعى جاس عالىمدار ۇيىمدارىنىڭ توراعالارى, ۇلتتىق عىلىمي كەڭەس مۇشەلەرى, جوعارى وقۋ ورىندارى, عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتتارى جاس عالىمدارى كەڭەستەرىنىڭ توراعالارى, بەدەلدى جاس عالىمدار ەنگەن. مۇنىڭ ءوزى ەلىمىزدەگى عىلىمدى دامىتۋعا جاستاردىڭ بەلسەندى كىرىسكەندىگىن ايعاقتايدى.
قازىرگى تاڭدا پرەزيدەنت پارمەنىمەن جاڭا مارتەبەگە يە بولعان اكادەميا دامۋ باعىتىن انىقتاپ, عىلىمي زەرتتەۋلەردىڭ باسىم باعىتتارىن انىقتاۋ, اقپاراتتىق-تالدامالىق سۇيەمەلدەۋ, عىلىمي الەۋەتتىڭ جاي-كۇيىن باعالاۋ, عىلىمي زەرتتەۋلەردى ىسكە اسىرۋدىڭ ۇزدىك حالىقارالىق تاجىريبەسىن ەنگىزۋ, پانارالىق عىلىمي-تەحنيكالىق باعدارلامالاردى ازىرلەۋ, عىلىمي سىيلىقتار مەن ستيپەنديالار بەرۋ بويىنشا كونكۋرستاردى ۇيىمداستىرۋ باعىتىنداعى قاناتقاقتى جوبالاردى ىسكە اسىرىپ كەلەدى.
«اكادەميادا جاس عالىمدار كەڭەسىنىڭ قۇرىلۋى – جۇزەگە اسقان ىرگەلى باستامالاردىڭ ءبىرى بولدى. ۇلتتىق عىلىم اكادەمياسىنىڭ قۇرامىندا وسىنداي ورگان العاش رەت قۇرىلىپ وتىر. كەڭەس جۇمىسى ارقىلى جاس عالىمدار ەلدەگى عىلىمدى دامىتۋ بويىنشا باستى شەشىمدەردى دايىنداۋعا سىندارلى تۇردە قاتىسا وتىرىپ, ءوز پىكىرلەرىن جوعارى دەڭگەيدە جەتكىزۋگە تولىعىمەن مۇمكىندىك الدى. جاس عالىمدار كەڭەسى جاقىندا قۇرىلعانىنا قاراماستان, عىلىمي ورتانى جاقسارتۋ بويىنشا بىرنەشە رەت ماڭىزدى ۇسىنىس جاساپ, ءساتتى قورعاپ شىقتى. تالانتتى جاستار اكادەميادا جۇزەگە اسىپ جاتقان باستامالارعا ايتارلىقتاي ۇلەس قوسىپ كەلەدى. اقمولا, جامبىل, شىعىس قازاقستان جانە قاراعاندى وبلىستارىندا اكادەميا پرەزيديۋمىنىڭ كوشپەلى وتىرىسى بارىسىندا «قۋاتتى عىلىم – قۋاتتى ءوڭىر» باستاماسى ىسكە قوسىلىپ, وڭىرلىك فيليالدارى قۇرىلدى. وتاندىق عىلىمنىڭ ناقتى جاي-كۇيىن باعالاۋ ءۇشىن اكادەميا جانىنان تالداۋ ورتالىعى جۇمىسىن باستادى», دەدى ۇعا باسقارما پرەزيدەنتى, اكادەميك اقىلبەك كۇرىشباەۆ.
حالىقارالىق ىنتىماقتاستىقتى كەڭەيتۋ, جاس عالىمدار دياسپوراسىنىڭ جۇمىسىن دامىتۋ ماقساتىندا اقش, قىتاي, رەسەي, تۇركيا ەلدەرىنىڭ جانە ەۋروپا مەن تمد-نىڭ بىرقاتار مەملەكەتتەرىنىڭ عىلىم اكادەميالارىمەن بايلانىس ورنادى. وسىعان بايلانىستى ۇلتتىق عىلىم اكادەمياسىندا قازاق-نەمىس عىلىمي-زەرتتەۋ ىنتىماقتاستىق ورتالىعى جانە قازاقستان-قىتاي عىلىمي-تەحنيكالىق يننوۆاتسيالىق ورتالىعى اشىلىپ, فورسايتتىق زەرتتەۋلەر بويىنشا قازاقستان-كورەيا عىلىمي-تەحنيكالىق يننوۆاتسيالىق ورتالىعىن قۇرۋ بويىنشا كەلىسسوزدەر ءجۇرىپ جاتىر. ەۋروپالىق يادرولىق زەرتتەۋلەر ورتالىعىنىڭ (تسەرن) وكىلدىگى دە جۇمىسىن باستاماقشى.
بيىل العاش رەت عىلىم جونىندەگى ۇلتتىق بايانداما مازمۇنىنا «قازاقستاننىڭ جاس عالىمدارىنىڭ جەتىستىكتەرى» ءبولىمى ەندى. الداعى ۋاقىتتا ءبولىم جاس عالىمداردىڭ كاسىبي مۇمكىندىكتەرىن كەڭەيتۋ, تالانتتى جاستاردى عىلىمعا تارتۋعا ىقپال ەتەتىن بولادى.
الماتى