• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
تاعزىم 01 قازان, 2024

شەراعاڭ شاڭىراعىنداعى كەش

170 رەت
كورسەتىلدى

قارا ولەڭدى قادىر تۇتقان جامبىلدىق جاس تالانتتاردىڭ باس قوسپاعانىنا دا ءبىراز جىلدىڭ ءجۇزى بولعان ەدى. ءوڭىر باسشىسى ەربول قاراشوكەەۆتىڭ باس­تاماسىمەن سول ولقىلىقتىڭ ورنى تولتىرىلا باستادى. ءبىراز بۇرىن اقىن حاميت ەساماننىڭ شىعارماشىلىق كەشىن وتكىزۋگە مۇرىندىق بولعان وبلىس اكىمى ەندى شەرحان مۇرتازا تۋعان تالاپتى توپىراعىنداعى قالامگەردىڭ قارا شاڭىراعىندا جامبىلدىق جاستاردىڭ باسىن قوستى.

«تۇسىمە ىلعي مىڭبۇلاق كىرەدى» دەگەن ات قويىلىپ, ايدار تاعىلعان كەشكە اقىندارمەن بىرگە اكىمدەر دە كەلدى. ەركىن فورماتتا, اشىق اسپان استىندا وتكەن ادەبي ءىس-شارادا اقىندار جىر وقىپ, انشىلەر اننەن شاشۋ شاشتى. ءبىر سوزبەن ايتساق, مەموريالدىق-مۋزەي ءۇيدىڭ اۋلاسى دا, اۋراسى دا جاس تالانتتاردىڭ تىنىسىن اشقان سەكىلدى. جۋالىنىڭ جۇپار اۋاسىمەن تىنىستاعان ولار شابىتتانىپ كەتتى.

ءىس-شارا ءجۇنىس الىمبەكوۆ, ابيىر­بەك تىناليەۆ باستاعان وڭىرلىك تەاتر تارلاندارىنىڭ «شەر-حان» اتتى قويى­لىمىنىڭ ۇزىندىسىمەن باستالدى. كەشكە جينالعاندار مۋزەي-ءۇيدىڭ اۋلاسىندا الاۋ جاعىپ, قابىرعالى قالامگەر شىعار­ماشىلىعى تۋرالى اڭگىمە ءوربىتۋدى دە ۇمىت قالدىرعان جوق. اقىندار شەراعا رۋحىنا ارنالعان وتتى جىرلارىن وقىپ, شىندىقتىڭ شىراقشىسىنا اينالعان قالامگەر رۋحىنا تاعزىم ەتتى.

«ۇلۋ جىلى ەلىمىزگە ۇلكەن سىناقتار الىپ كەلگەنى ءمالىم. جىل باسىنان بەرى قازاق ەلى ءتۇرلى قيىندىقتى جۇمىلعان جۇدىرىقتاي ەڭسەرىپ كەلە جاتىر. مۇنىڭ ءبارى بىرلىك پەن بەرەكەلى تىرلىكتىڭ ارقا­سىندا مۇمكىن بولىپ تۇرعانى انىق. قانداي قىسىلتاياڭ ۋاقىت الدىمىزدان توسىپ تۇرسا دا, ۇلت رۋحانياتىن قاپە­رىمىزدەن شىعارۋعا قاقىمىز جوق.

ءوڭىر تۋرالى وي قوزعاعاندا اۋليەاتا جەرى قالامگەرلەردىڭ ولكەسى ەكەنىن ۇمىت­پاۋىمىز كەرەك. مۇندا تالاي قابىر­عالى قالامگەردىڭ تابانىنىڭ تابى قالعان. وبلىستىڭ اتى جامبىلدىڭ ەسىمىن يەلەن­گەنىنىڭ ءوزى كوپ دۇنيەدەن حابار بەرىپ تۇر. وڭىرىمىزدە قارا ولەڭگە اڭسارى اۋعان جاس تالانتتار از ەمەس. پوەزيا­نى جانىنا سەرىك ەتكەن تالانتتاردىڭ تالپىنىسى, ولەڭ­گە دەگەن ادالدىعى كوڭىل قۋانتادى. ءبىز سول جاستاردىڭ شىعارماشىلىق الەۋە­تىنىڭ ارتۋىنا قولدان كەلگەنشە قول­داۋ كورسەتۋگە ءازىرمىز», دەدى ە.قاراشوكەەۆ كەش بارىسىندا سويلەگەن سوزىندە.

بۇل كۇنى اۋليەتادان جىراقتاپ كەتكەن, قازىرگى كەزدە ەلىمىزدىڭ ءار قيىرىندا ەڭبەك ەتىپ جۇرگەن اقىنداردىڭ تۋعان جەرگە دەگەن ساعىنىشىن دا سەزگەندەي بولدىق.

«تىرلىكتە مىناۋ تيىنداي قۇن قالماعاندا,

التى قازدايىن اينالىپ جىر قونباعاندا.

تارازعا بارىپ قايتايىق وسى كوكتەمدە,

الداعى كۇزدە تىم بولماعاندا»,

دەگەن ولجاس ساندىبەكتىڭ ولەڭىنەن اقىن­نىڭ تارازدا وتكەن ستۋدەنتتىك كۇندەرىنە دەگەن ساعىنىشتىڭ تابى ەسىپ تۇرعانداي بولدى.

«قارسى الىپ, شىعارىپ ساپ تۇرار شاھار,

اق شاھار, ساعىم شاھار, مۇنار شاھار.

ءبارى وتكەن, وتكەندەردى كۇزەتەمىز:

وتپەيدى تاراز عانا – ءبىز وتەمىز», دەپ باستالاتىن اقىن ەرلان ءجۇنىستىڭ «عاسىرلار ءتاجى» پوەماسىنان وقىعان ۇزىندىسىنەن تاريحى تەرەڭدە جاتقان كونە شاھارعا دەگەن شەكسىز قۇرمەت بايقالدى.

ادەبيەتتىڭ اڭگىمەسى ايتىلعان كەش بارىسىندا جەرگىلىكتى جاس اقىندار حاميت ەسامان, نۇرجان ءالىش, تۇرسىنبەك سۇلتانبەك, نۇرجان قادىرالى, ءالىمجان شوڭگەرباي, نۇرسۇلتان راحىمباي, عاليا ابىلاي, نازەركە وڭعار, عاينيكەن مارالتايقىزى باستاپ, وزگە دە تالانت يەلەرى قوشتاپ, ادەمى ولەڭدەرىن وقىدى.

ءوڭىر باسشىسى ەربول قاراشوكەەۆ ادەبي كەشكە الماتى مەن استانادان ارنايى كەلگەن ەرلان ءجۇنىس پەن ولجاس ساندىبەككە ريزاشىلىعىن ءبىلدىرىپ, قۇرمەت كورسەتتى. ءىس-شاراعا قاتىسقان وزگە دە جاس اقىندارعا ەستەلىك سىيلاقتار تابىستالدى.

ءبىراز جىل بۇرىن بەلگىلى اقىن مارالتاي رايىمبەك ۇلىنىڭ باستاماسىمەن تاراز تورىندە «تۇنگى تاراز عازال­دارى» اتتى تەلەۆيزيالىق جوبا قولعا الىنعان ەدى. سول كەزدە جامبىلدىق جاس اقىندار اۋليەاتا جەرىنىڭ ءار قيىرىندا باس قوسىپ, الاۋ تۇتاتىپ وتىرىپ, جالىندى جىرلارىن وقىپ جاتاتىن. سودان بەرى دە ءبىراز جىلدىڭ ءجۇزى ءوتىپ, مۇنداي كەشتەر ساعىمعا اينالا باستاعان...

ءوڭىر باسشىسى ەربول قاراشوكەەۆ ۇمىت بولا باستاعان ءداستۇردى جاڭعىرتىپ وتىر. اكىمنىڭ ايتۋىنشا, بۇل ءۇردىس توقتاپ قالمايدى. شەراعاڭنىڭ قارا شا­­ڭىراعىندا جاس قالامگەرلەر جىل سا­يىن باس قوسىپ تۇرادى. قولداۋعا تۇرارلىق باستاما باياندى بولسىن دەيمىز.

 

جامبىل وبلىسى,

جۋالى اۋدانى,

تالاپتى اۋىلى 

سوڭعى جاڭالىقتار