قىزىلوردادا «بيزنەستىڭ الەۋمەتتىك جاۋاپكەرشىلىگى – اۋىلدى دامىتۋدىڭ نەگىزى» اتتى رەسپۋبليكالىق سەمينار ءوتتى. اۋىل شارۋاشىلىعى ءمينيسترى ايداربەك ساپاروۆ, وبلىس اكىمى نۇرلىبەك نالىباەۆ, پارلامەنت دەپۋتاتتارى, ءىرى شارۋاشىلىق قۇرىلىمدارىنىڭ توراعالارى قاتىسقان سەميناردا سالاداعى وزىق تاجىريبەلەر مەن وزەكتى ماسەلەلەر تالقىلاندى.
وبلىس اكىمى نۇرلىبەك نالىباەۆ ەلىمىزدە «اۋىلدا دەنساۋلىق ساقتاۋدى جاڭعىرتۋ» ۇلتتىق جوباسى, «اۋىل – ەل بەسىگى», «اۋىل اماناتى», «ديپلوممەن – اۋىلعا» مەملەكەتتىك باعدارلامالارى ءساتتى جۇزەگە اسىپ كەلە جاتقانىن اتاپ ءوتتى. وڭىردە دە قارقىن العان جوبالار قاتارى كوپ. ەكى جىل بۇرىن وبلىس بيۋدجەتى 364 ملرد تەڭگە بولسا, قازىر ەكى ەسەگە ءوستى. كاسىپكەرلىكتى قولداۋعا كەيىنگى 2 جىلدا 127 ملرد 500 ملن تەڭگە جۇمسالىپ, 12 مىڭنان استام جوبا قارجىلاندىرىلعان. وسى ۋاقىت ارالىعىندا اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىنا 20 ملرد 300 ملن تەڭگەدەن استام ينۆەستيتسيا تارتىلدى.
مەملەكەت باسشىسىنىڭ باستاماسىمەن ەلدى مەكەندەردى ساپالى ينفراقۇرىلىممەن قامتاماسىز ەتۋ ماقساتىندا قولعا الىنعان جوبالار دا جەمىسسىز ەمەس. ەلدى مەكەندەردىڭ الەۋەتىن كوتەرۋگە باعىتتالعان «اۋىل – ەل بەسىگى» جوباسى اياسىندا تىرەك جانە سپۋتنيك ەلدى مەكەندەر ايقىندالىپ, 5 جىلدا ايماقتا 31 ملرد 200 ملن تەڭگەدەن استام قارجىعا 435 جوبا جۇزەگە استى. بۇل قارجى ەلدى مەكەندەردىڭ ينجەنەرلىك ينفراقۇرىلىمىن جاڭعىرتۋعا, الەۋمەتتىك نىساندار سالۋ مەن جوندەۋگە, مامانداردى الەۋمەتتىك قولداۋعا, شاعىن جانە ورتا كاسىپكەرلىكتى دامىتۋعا باعىتتالعان. 2027 جىلعا دەيىن جالعاساتىن جوبا اياسىندا جىل سايىن قارجى كولەمى ۇلعايا تۇسەدى.
تۇرعىندار قولايلى ورتادا ءومىر ءسۇرۋى ءۇشىن سالىنىپ جاتقان قۇرىلىستارعا مەتسەناتتار دا ۇلكەن ۇلەس قوسىپ وتىر. بۇگىندە وڭىردە دەمەۋشىلىك اياسىندا 45 ملرد 200 ملن تەڭگەنىڭ جوباسى جۇزەگە اسىپ كەلەدى. وڭىردەگى ءىرى اۋىل شارۋاشىلىعى قۇرىلىمدارىنىڭ ءبىرى «ناي-مير» كاسىپورنى «اناعا تاعزىم» ورتالىعىن سالىپ, «ابزال جانە ك» كاسىپورنى «ەڭبەككەرلەر اللەياسىن», «تاڭ لتد» شارۋاشىلىعى اۋىلدى كوركەيتۋ جوباسىن, «جاڭاجول» شارۋاشىلىعى ورتالىق الاڭدى اباتتاندىرۋدى قولعا الدى. سەميناردا اۋىل شارۋاشىلىعى ءمينيسترى ايداربەك ساپاروۆ اگرارلىق سالانىڭ نەگىزگى ماسەلەلەرى مەن جوسپارلار تۋرالى ايتتى, رەسپۋبليكالىق ارداگەرلەر ۇيىمى توراعاسىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى ومىرزاق وزعانباەۆ, ۇلتتىق ەكونوميكا ۆيتسە-ءمينيسترى باۋىرجان وماربەكوۆ, اوك-ءنى دامىتۋ جونىندەگى قوعامدىق كەڭەستىڭ توراعاسى گەننادي زەنچەنكو, قىزىلوردا وبلىسى اكىمىنىڭ ورىنباسارى باحىت جاحانوۆ بايانداما جاسادى. اقتوبە وبلىسى «ستەپنوە» جشس باسشىسى امانقوس تولەۋوۆ, اباي وبلىسى «ورنەك» جشس باسشىسى ەرجان قويگەلدين ءوز تاجىريبەلەرىن ورتاعا سالدى.
سىر ديقاندارىنىڭ باستى الاڭى – جىلدان-جىلعا ارناسى تارىلىپ كەلە جاتقان داريانىڭ جايى. بيىل ساعاداعى مەملەكەتتەرمەن دەر ۋاقىتىندا جۇرگىزىلگەن كەلىسىمدەر ارقاسىندا سىرداعى سۋمەن تولىق قامتاماسىز ەتىلدى. سول ەڭبەكتىڭ ناتيجەسىن كورەتىن دە ءسات تۋىپ وتىر. اۋىل شارۋاشىلىعى ءمينيسترى ايداربەك ساپاروۆ پەن وبلىس اكىمى نۇرلىبەك نالىباەۆ جالاعاش اۋدانى تاڭ اۋىلىنىڭ ەگىس القابىنا العاشقى وراق سالۋ راسىمىنە قاتىستى.
ءوڭىر باسشىسى ءوڭىر اگروسالاسىندا اتقارىلعان جۇمىستارعا توقتالدى.
«جىل سايىن اگرارلىق سالانى قولداۋ اياسى ارتىپ كەلە جاتقانى بەلگىلى. مەملەكەت باسشىسىنىڭ اۋىل شارۋاشىلىعىنىڭ جالپى ءونىم كولەمىن 5 جىلدا ەكى ەسە ۇلعايتۋ جونىندە تاپسىرماسىنا سايكەس ەگىستىكتى ارتاراپتاندىرۋعا, سۋ ۇنەمدەۋ تەحنولوگيالارىن قولدانىپ, ەگىس كولەمىن ارتتىرۋعا دەن قويدىق. ءار تامشى سۋدى ىسىراپ قىلماي, جاۋاپتى كەزەڭدى ءساتتى اياقتاعان ديقاندار ەڭبەگىنە تابىس تىلەيمىز», دەدى وبلىس اكىمى.
اۋىل شارۋاشىلىعى ءمينيسترى جينالعان جۇرتشىلىقتى قۇتتىقتاپ, اتقارىلعان جۇمىستارعا وڭ باعاسىن بەردى, مەملەكەت تاراپىنان ءتيىستى قولداۋ كورسەتىلەتىنىن ايتتى. ەگىنگە وراق تۇسەر الدىندا رەسپۋبليكانىڭ ءار وڭىرىنەن كەلگەن كاسىپورىندار ازىق-ت ۇلىك قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ كەلىسىمىنە قول قويدى. «شىمكەنت» اكك اق مەن «جان-اراي» جشس, «پاۆلودار» اكك اق مەن «اباي-داۋلەت» جشس, «الماتى» اكك اق مەن «التىن وردا» سەرىكتەستىگى اراسىندا وسىنداي كەلىسىم جاسالدى.
كەيىنگى 10 جىل كولەمىندە كۇرىش القابىنىڭ 55 مىڭ گەكتارى لازەرمەن تەگىستەلگەن. الداعى 5 جىلدا ونىڭ كولەمى 72 مىڭ گەكتارعا جەتكىزىلەدى. وسى جىلى 4,4 مىڭ گەكتار القاپتا سۋ ۇنەمدەۋ تەحنولوگياسى پايدالانىلدى. الدا ونى 24,2 مىڭ گەكتارعا ۇلعايتۋ جوسپارلانىپ وتىر. بيىل «تاڭ لتد» سەرىكتەستىگى شيەلى اۋدانىندا 800 گەكتارعا تامشىلاتىپ سۋارۋ ادىسىمەن جۇگەرى ەكتى.
سۋدى ۇنەمدەۋ شارالارىنان قازالى مەن ارال اۋداندارى شارۋالارى دا قالىس قالىپ جاتقان جوق. ارالداعى «كەمەل پرو» شارۋا قوجالىعىندا 830 گەكتار جوڭىشقانى, قازالى اۋدانىنداعى «رزا اگرو» سەرىكتەستىگىندە 184 گەكتار مال ازىقتىق داقىلداردى جاڭبىرلاتىپ سۋارۋ جوبالارى بار.
قىزىلوردا