مىس كونتسەنتراتىن وندىرەتىن كاسىپورىن

شۋ اۋدانى اۋماعىندا ور­نالاسقان «شاتىركول» كەن بايى­تۋ فابريكاسى ىسكە قوسىلادى دەگەن اڭگىمە ءبىراز ۋاقىتتان بەرى ايتىلا باستاعان ەدى. كۇنى كەشە ءىرى كاسىپورىن تەحنيكالىق تۇرعى­دان ىسكە قوسىلدى. جەرگى­لىكتى اتقارۋشى بيلىك كەلتىرگەن دەرەككە جۇگىنسەك, فابريكانىڭ ءونىم قۋاتى جىلىنا 98,6 مىڭ تون­نا مىس كونتسەنتراتىن وندىرە الادى. ءوندىرىس وشاعىنىڭ تەحنيكالىق مۇمكىندىگى دە زور.

«قازاقمىس» جشس باسقارما توراعاسى نۇراحمەت نۇريەۆتىڭ ايتۋىنشا, مىس كونتسەنتراتىن وندىرەتىن كاسىپورىن وسى جىلدىڭ قازان ايىنىڭ اياق تۇسىندا تولىق جوبالىق قۋاتىندا جۇمىس ىستەيدى. قازىر قۇرىلىس جۇمىستارى 100 پايىزعا ورىندالعان. ءوندىرىس وشاعى تەحنيكالىق تۇرعىدان العاش­قى ءونىمدى شىعارۋدى باس­تاپ كەتتى.

وبلىس اكىمى ەربول قاراشوكەەۆ جاڭا­دان قۇرىلعان فابريكانىڭ جۇمى­سىن جانداندىرۋعا جەرگىلىكتى بي­لىك تاراپىنان جان-جاقتى قول­داۋ كورسەتىلەتىنىن ايتىپ وتىر. اۋدان­دار­داعى اتقارۋشى بيلىك وكىلدەرى دە ينۆەس­تور­لارعا بارىنشا كومەكتەسۋگە نيەتتى.

«مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىر­ما­سىنا سايكەس وڭىردە ءبىرشاما ءىرى ينۆەستيتسيالىق جوبالار قولعا الىن­عا­نى بەلگىلى. سول ءوندىرىس وشاقتارى تولىق قۋاتىندا جۇمىس ىستەسە, ءبىزدىڭ ۇتىل­مايتىنىمىز انىق. مىس كونتسەنترا­تىن وندىرەتىن كاسىپورىن شىنىندا دا ىرگە­لى زاۋىتتىڭ ساناتىنا كىرەدى. جالپى, وڭىردە جۇمىسىن باستاعان كەز كەلگەن ءون­دىرىس وشاعى جەرگىلىكتى حالىقتى جۇ­مىس­پەن قامتۋعا باسىمدىق بەرۋگە ءتيىس. مۇندا دا تالاپ سول ەكەنىن ايتا كەتكەن ءجون. «شاتىركول» كەن بايىتۋ فاب­ري­­كاسى ۇزدىكسىز جۇمىس ىستەۋى ءۇشىن جەر­گى­لىكتى اتقارۋشى بيلىك وكىلدەرى قولدان كە­لگەنشە قولداۋ كورسەتەدى», دەيدى ە.قاراشوكەەۆ.

جەرگىلىكتى اتقارۋشى بيلىك وكىلدەرى كەلتىرگەن رەسمي دەرەككە جۇگىنسەك, 2024-2028 جىلدار ارالىعىندا جالپى قۇنى 2,5 ترلن تەڭگەنى قۇرايتىن 70 ينۆەستيتسيالىق جوبانى ىسكە اسىرۋ كوزدەلىپ وتىر. كەزەڭ-كەزەڭىمەن جۇزەگە اسىرىلعان ناتيجەلى جۇمىستىڭ ارقا­سىن­دا مىڭداعان تۇرعىندى جۇمىس­پەن قامتۋعا مۇمكىندىك تۋماق. ال وسى جىلى 228,4 ملرد تەڭگەگە 1 432 جۇ­مىس ورنىن قۇرۋ ءۇشىن 19 ينۆەس­تي­­تسيالىق جوبانى ىسكە اسىرۋ كوز­دەل­گەن.

قانداي دا ءبىر ءوندىرىس وشاعى اشىل­عان كەزدە جەرگىلىكتى حالىق «ەكولوگياعا زيانى جوق پا؟» دەگەن سۇراقتى ءجيى قويىپ جاتاتىنى بار. «قازاقمىس» جشس باسقارما توراعاسى نۇراحمەت نۇريەۆتىڭ ايتۋىنشا, ءونىم ءوندىرۋدىڭ بارلىق قاۋىپسىز جولى قاراستىرىلعان. ەكولوگياعا ەشقانداي زيان كەلمەيدى.

«وندىرىستە مىس كەنىن بايى­تۋ­دىڭ الەمدەگى ەڭ زيانسىز تەحنو­لو­گيا­لارىنىڭ ءبىرىن قولدانۋعا بەل بۋعا­نى­مىز­دى ايتا كەتكەن دۇرىس. شاڭ تۇتۋ تيىمدىلىگى 99 پايىز كوەف­فيتسيەنتتى قۇرايتىن زاماناۋي اسپيراتسيا جۇيە­سى­نىڭ كومەگىمەن جۇزەگە اسىرىلادى. بۇدان بولەك, تاسىمالداۋ كولەمىن ازايتۋدىڭ ارقاسىندا جول جيەگىندەگى شاڭ ايتارلىق­تاي تومەندەيتىنىن ەسكەرگەن ءجون. سونداي-اق ءوندىرىس وشاعىنا جاقىن ەلدى مەكەندەر كاسىپورىننىڭ اسەر ەتۋ ايماعىنان 20 شاقىرىمنان استام قاشىقتىقتا ورنالاسقان. ءبىز­­دىڭ فابريكادا تەحنو­لو­گيالىق ۇدەرىستەردى باسقارۋدىڭ جاڭا اۆتو­مات­تاندىرىلعان جۇيەسى ەنگى­زىلگەن. بۇل قادام ءوز كەزەگىندە جۇمىس تيىم­دى­­لىگىن ۇستەمەلەيدى. سونىمەن قاتار ونەر­كاسىپتىك قاۋىپسىزدىك پەن ەڭبەكتى قورعاۋعا ايتار­لىقتاي ىقپال ەتەدى. ءبىر سوزبەن ايتقاندا, قاۋىپسىزدىك شارالارىنا ايرىقشا باسىمدىق بەرىپ وتىرعان جايى­مىز بار», دەيدى «قازاقمىس» جشس باسقارما توراعاسى نۇراحمەت نۇريەۆ ماسەلەنىڭ ءمانىسىن ءتۇسىندىرىپ.

وبلىس اكىمدىگىنىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى كەلتىر­گەن مالىمەتكە سۇيەنسەك, ءىرى جوبانى جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن 94 ملرد تەڭگە ينۆەستيتسيا سالىنعان. ال ىرگەلى كاسىپ­ورىندا جىلىنا 94 ملرد توننا كەن وڭ­دەلىپ, 98,6 مىڭ توننا مىس كونتسەنترانتى شىعارىلماق. كونتسەنتراتتاعى مىس­­تىڭ قۇرامى شامامەن 24 پايىز ەكەن. ال قاجەتتى شيكىزات «شاتىركول» جانە «جايسان» كەن ورىندارىنان الى­نادى. ءىرى كاسىپورىننىڭ قۇرىلىس جۇ­مى­سىن وتاندىق «AAEngineering Group» جشس جۇرگىزىپتى. جاڭا جوبا اياسىندا 400-گە جۋىق جاڭا جۇمىس ورنى اشى­لادى. جاۋاپ­تىلاردىڭ ايتۋىنشا, جاڭا جۇ­مىس ورىندارىنىڭ 60 پايىزى­نان استامى جەرگىلىكتى تۇرعىندارعا بۇيى­رادى.

زاۋىتتا ءورت ءسوندىرۋ دەپوسى, مەدي­تسي­نالىق پۋنكت, زاماناۋي ءورت دابىلى, ءورت ءسون­دىرۋ جانە بەينەباقىلاۋ جۇيەسى ورنا­لاستىرىلعان. سونىمەن قاتار ۇساق­تاۋ-سۇرىپتاۋ كەشەنى, باس عيمارات, جاتاق­حانا مەن اسحانا, زەرتحانا, جوندەۋ-مەحا­نيكالىق شەبەرحانا, قالدىق قوي­ما­سى جانە تاعى باسقا نىساندارمەن قام­تىلعان.

ءوڭىر بويىنشا تاۋ-كەن ونەركاسىبى سالا­­­سىندا 125 كاسىپورىن جۇمىس ىستەيدى. جاڭار­تىلعان دەرەكتەرگە سۇيەنسەك, العاش­قى جارتىجىلدىقتا 54,2 ملرد تەڭ­گ­ە­نىڭ ءونىمى ءوندىرىلىپ­تى. كورسەتكىشتى وتكەن جىلمەن سالىس­تىر­ساق, ناقتى يندەكس كولەمى 102,8 پايىزعا جەتكەن. ال سالا بو­يىنشا ناقتى وندىرىستىك ءونىم كو­لە­­مى­نىڭ ۇلەس سالماعى 13,1 پايىزدى قۇ­راپ وتىر.

ەربول قاراشوكەەۆ وبلىسقا ينۆەستيتسيا تارتۋعا ەرەكشە دەن قويىپ وتىر. ءوزى باستاپ, جاۋاپتى ماماندار قوش­تاپ, قىتاي ەلىنە ارنايى ساپارمەن بارىپ كەل­دى. ءبىراز ۋاقىت بۇرىن كورشى مەم­لە­كەتتەگى ءتيىمدى جۇمىسپەن تانىستى. وڭىر­گە ينۆەستور تارتۋدىڭ تىڭ جولدارىن قاراس­تىردى. الداعى جىلدارى جاڭا جو­با­لار دا ءوز ناتيجەسىن بەرەدى دەگەن ءۇمىت باسىم.

ايماقتا تاۋ-كەن ءوندىرۋ ونەر­كا­سى­بى­نەن بولەك, تاماق ونەركاسىبىن ورىس­تەتۋگە دە باسىمدىق بەرىلىپ وتىرعانىن ايتا كەتكەن ءجون. وبلىس اكىمدىگى كاسىپ­كەرلىك جانە يندۋستريالدى-يننو­ۆا­تسيا­لىق دامىتۋ باسقارماسى ماماندارى كەلتىرگەن دەرەككە جۇگىنسەك, 2027 جىلعا دەيىن جالپى قۇنى 90 ملرد تەڭگەنى قۇرايتىن 26 جوبانى ىسكە اسىرۋ كوزدەلىپ وتىر.

جامبىل وبلىسى