قارجىلىق تاۋەلسىزدىككە قول جەتكىزۋدە ينۆەستيتسيالاۋ مەن ءپاسسيۆتى كىرىستەر ۇلكەن ماڭىزعا يە. ازاماتتارعا ينۆەستيتسيالاۋدىڭ ەڭ تانىمال ءتاسىلى دەپوزيتتەر بولىپ تۇر.
بىلتىرعى 1 اقپانداعى جاعدايدا ەدب-داعى جەكە تۇلعالاردىڭ دەپوزيتى 19,9 ترلن تەڭگەگە جەتتى. بۇل وتكەن جىلدىڭ سايكەس كەزەڭىمەن سالىستىرعاندا 18,5%-عا كوپ. انىعىندا, دەپوزيتتەر ۇلكەن تابىس قۇرالى بولا المايدى. ولار قاراجاتتى ينفلياتسيادان قورعاۋدىڭ امالى عانا.
قازىر ۇلتتىق بانك اقشا-كرەديت ساياساتىن جەتىلدىردى. وعان زەر سالساق, بازالىق مولشەرلەمەنىڭ بىرتىندەپ تومەندەگەنى كورىنەدى. نەگىزىندە, بازالىق مولشەردىڭ تومەندەۋى نەسيە جانە دەپوزيتتەر بويىنشا دا ستاۆكالاردىڭ تومەندەۋىنە الىپ بارادى. قازىر ينۆەستيتسيالاۋدىڭ باسقا ادىستەرى وزەكتى. ونىڭ بىرنەشە بالاما قۇرالى بار. ولار – دەپوزيتتىك سەرتيفيكات, باعالى قاعازدار نارىعى, مونەتارلىق التىن, ينۆەستيتسيالىق مونەتالار, جىلجىمايتىن م ۇلىك.
دەپوزيتتىك سەرتيفيكات – بۇل بانكتەن ساتىپ الىناتىن جانە ونى ءبىراز ۋاقىتتان كەيىن وعان باعا قوسىپ قايتا ساتۋعا بولاتىن باعالى قاعاز (ول اۆتوماتتى تۇردە جاسالادى). ونىڭ باعاسىن بيرجا نەمەسە نارىق ەمەس, بانكتىڭ ءوزى بەلگىلەيدى. بانك بەلگىلى ءبىر مەرزىم وتكەننەن كەيىن كليەنتتەن وسى قاعازدى ساتىپ الىپ, سىياقى تولەيتىندىگىنە كەپىلدىك بەرەدى. ەلدە دەپوزيتتىك سەرتيفيكاتتى تەك ەكى ەدب ۇسىنادى. ونىڭ ءبىرى – ەۋروپالىق Home Credit Bank. ول سەرتيفيكاتتاردىڭ ەكى ءتۇرىن ۇسىنادى. ستاندارتتى, 500 مىڭ تەڭگەدەن باستاپ ساتىپ العان كەزدە سىياقى مولشەرلەمەسى 17,9%-عا دەيىن (مەرزىمىنەن بۇرىن بۇزىلعان كەزدە سىياقى كۇيىپ كەتەدى). يكەمدى, 100 مىڭ تەڭگەدەن باستاپ ساتىپ العان كەزدە سىياقى مولشەرلەمەسى 16% (مەرزىمىنەن بۇرىن بۇزىلعان كەزدە سىياقى ساقتالادى).
Home Credit Bank بانك سەرتيفيكاتىن 12 ايدان باستاپ ساتىپ الۋعا بولادى. ءونىمنىڭ قوسىمشا ارتىقشىلىقتارى بار. كۇندەلىكتى كاپيتالداندىرۋ – سىياقى تولەۋ كۇن سايىن جۇزەگە اسىرىلادى. پايدالانۋعا ىڭعايلىلىعى – سىياقى اعىمداعى شوتقا نەمەسە دەبەتتىك كارتاعا ەسەپتەلەدى.
كەلەسى – باعالى قاعازدارعا ينۆەستيتسيا سالۋ. ول وتە قۇبىلمالى. سوندىقتان جاڭادان باستاۋشىلارعا ينۆەستيتسيانىڭ بۇل ءتۇرىنىڭ تاۋەكەلى وتە جوعارى. قور نارىعىنداعى بارلىق ارەكەت ينۆەستيتسيالىق بروكەر ارقىلى جۇزەگە اسادى. ءوز كەزەگىندە وتە جوعارى كوميسسيا الادى. جالپى, بيرجادا اقشا تابۋعا بولادى. بىراق بۇل بارىنە بىردەي تۋرا كەلمەيدى جانە كوپ ۋاقىت قاجەت ەتەدى.
ۇلتتىق بانك ساتىپ الۋعا التىن قۇيمالاردى ۇسىنادى. بۇل ۇزاق مەرزىمگە ءتيىمدى. ماكرو ماسشتابتا التىن ارقاشان, ءتىپتى جاھاندىق ەكونوميكالىق داعدارىس كەزىندە دە باعالانادى. ايتسە دە ول قىسقامەرزىمدى ينۆەستيتسياعا جارامايدى. ءبىر جىلدىق ۋاقىتقا ينۆەستيتسيالاۋ كەزىندە قىمبات مەتالدار تابىس اكەلۋ بىلاي تۇرسىن, شىعىنعا اينالۋى مۇمكىن.
قىمبات مەتالداردان تۇسەتىن كىرىستى بولجاۋ وتە قيىن. باعاعا الەمدىك سۇرانىس جاعدايى اسەر ەتەدى جانە بارلىق فاكتوردى ەسكەرۋ مۇمكىن ەمەس. باعالى مەتالدىڭ قۇنى كۇن سايىن وزگەرەدى.
ينۆەستيتسيالاۋدىڭ وتە سەنىمدى ءتاسىلىنىڭ ءبىرى جىلجىمايتىن م ۇلىك. ونى ينۆەستيتسيالاۋ بىرقاتار ارتىقشىلىقتارعا مۇمكىندىك بەرەدى. اسىرەسە جالداۋ اقىسىنىڭ تۇراقتى كىرىس اعىنى. سونداي-اق ۋاقىت وتە كەلە ونىڭ قۇنىنىڭ ارتۋى جانە ينفلياتسيادان قورعاۋ ارقىلى كاپيتالدىڭ الەۋەتى ءوسىپ تۇرادى.
دەسە دە, جىلجىمايتىن م ۇلىكتى ينۆەستيتسيالاۋدىڭ دا تەرىس جاعى بار. ول جالداۋ تولەمىنىڭ جوعالۋى, كۇتپەگەن تەحنيكالىق قىزمەت كورسەتۋ مەن جوندەۋ شىعىندارى جانە نارىقتىق كونيۋنكتۋراداعى تەرىس وزگەرىسكە بايلانىستى جىلجىمايتىن م ۇلىك قۇنىنىڭ جوعالۋى سياقتى تاۋەكەلدەردى قامتيدى.