1998 جىلى الماتى قالاسىندا «سەگىز سەرىنىڭ سۋپەر دوداسى» اتتى ءدۇبىرلى ايتىس ءوتتى. سول كەزدە ءجۇرسىن ەرماننىڭ: «بەكجاننىڭ دۇيسەنبىدە ايتقان ءسوزىن سارسەنبىدە تۇسىنەسىڭ», دەگەنى بار. راسىمەن, اشىرباەۆ الەمىنە اركىم بويلاي المايدى. ونى ەرەكشەلەندىرىپ تۇراتىن دا وسى – تەرەڭدىك پەن قيىننان قيىستىرار تاپقىرلىق. سول سەبەپتى ەل ىشىندە «بەكجان ايتتى» دەگەن ءسوز كوپ. ءبىرى ايتىستاعى وتكىر شۋماعىنان مىسال كەلتىرسە, ەندى ءبىرى ونىڭ پوەزياسىنداعى پالساپالىق ويلاردى جاتقا ايتادى. بۇگىن ءبىز دە ينتەللەكتۋال اقىننىڭ شىعارماشىلىعىن شامامىز جەتكەنشە شولىپ كورمەكپىز.
بەكجاننىڭ ليريكالىق ولەڭدەرىن وقي وتىرىپ ونىڭ مازمۇنىنان ءوزىمىز ءومىر ءسۇرىپ جاتقان بۇگىنگى زاماننىڭ سىرى مەن سيپاتىن, قوعامنىڭ ءار الۋان قۇبىلىستارىن, ادامداردىڭ بويىنداعى سان قيلى مىنەز بەن ەرەكشەلىكتەردى جازباي تانيمىز. اقىن اينالادا بولىپ جاتقان وقيعالاردىڭ ءبارىن وي ەلەگىنەن عانا ەمەس, جۇرەگىنەن دە وتكىزىپ, ءاربىر جىرىن تولعاتىپ جازادى. ءسويتىپ, وقىرماندى ەرىكسىز ەلىكتىرىپ اكەتەدى. سونداي-اق اقىن ويىن بارىنشا استارلاپ ايتۋعا ۇمتىلادى. وعان «تەلەفونى تىڭدالاتىن ادامداي, ادەبيەتتە سويلەۋ كەرەك تۇسپالمەن», دەگەن ءوز ءسوزى دالەل. بۇدان بولەك, بەكجان «جاڭىل مەن جالعاسبەك», «قىمىز ءيىسىن ىزدەۋ», «ەكىنشى جەلتوقسان», «سۋىشەرىم», «قارا شال», «نوستالگيا» سەكىلدى جىرلارىندا ۇلتتىق تانىمدى تاڭبالاي وتىرىپ, ادام مەن قوعام شىندىعىن انىق اڭعارتادى. ماسەلەن, ونىڭ «اكە-كوڭىل اۋىل جوعىن ىزدەپ تۇر, جاڭىلدان سوڭ, جالعاسبەگىن كۇتكەندەي!», دەگەن تارماعىنان ۇلتتىق ۇعىمنىڭ ۇزدىك ۇيلەسىمىن كورەمىز. اقىن اۋىلداعى اقيقاتتىڭ قايتىس بولعانىن, بىراق سوندا دا جاقسىلىقتىڭ تاڭى اتارىنا الدە دە ءۇمىتتى ەكەنىن قازاق ۇعىمىنا ساي كەلىستى تەڭەۋ, جانىنا جاقىن بالاما ارقىلى ءساتتى بەينەلەگەن. اشىرباەۆ ولەڭدەرىندە وسىنداي ءبۇتىن ءبىر ۇلتتىڭ ءبىتىم بولمىسىنا ءسىڭىپ كەتكەن ۇعىمداردى بۇگىنگى شىندىقپەن بەتتەستىرىپ, وزگەشە وي ساباقتايدى. جەكەلەگەن شۋماقتار مەن جولدارعا ۇلتتىق مىنەز ساۋلەسىن سىيعىزىپ, استارلى اقيقات, انتەك ازىلمەن اجارلاي بىلەدى. «باس بايگەنى ۇنەمى الۋ سەزىمى, بىردەي شىعار ونى مۇلدەم الماۋمەن», «قازاقشالاپ سويلەگەنگە تاڭعالدىق, ءتىسى ءبۇتىن كەمپىر كورگەن سەكىلدى», «جامال قارت اڭگىمەسىن باستاۋشى ەدى, الداعان بولمايدى دەپ تارازىدان», دەگەن تارماقتار اقىننىڭ ۇلتتىق پسيحولوگيا يىرىمدەرىنە ەمىن-ەركىن بويلايتىنىن بايقاتادى.
جالپى, بەكجان پوەزياسىنا ءتان ءبىر ەرەكشەلىك – ول زامان تالابىنا ساي تىلىمىزگە ەنىپ جاتقان تەرميندەردى ولەڭدەرىندە قۇلپىرتىپ, ءساتتى پايدالانادى. بۇل دا جاڭانى ىزدەۋدەن, سونى سۇرلەۋ تابۋعا دەگەن تالپىنىستان تۋعان دۇنيە. ماسەلەن, «جاڭالىق وقىعانداي وتەدى ءومىر, جۇگىرتپە جولدارى بوپ ەكراننىڭ», «كارتا ويناعالى كازينو بارساڭ, ول قايتا سەنى ويناپ تىنادى», «بايانسىز بۇل فانيدەن, فايلداي وشەمىز-اۋ», «وپ-وڭاي جينالار جوق بەدەل, لۇپىلگە تاۋەلدى سايت-سانا», دەگەن سىندى بىرنەشە مىسال كەلتىرۋگە بولادى. مۇنداي باسقا تىلدەن ەنگەن نەمەسە حالىقارالىق تەرميندەردى ءوز شىعارمالارىندا ۇتىمدى پايدالانۋ بەكجان پوەزياسىندا ءجيى كورىنىس بەرەدى ءارى بۇل بۇگىنگى پوەزيا ءۇشىن جاڭالىق ەكەنىن دە اتاپ وتكەنىمىز ءجون. الايدا اقىن ولەڭدەرىندە قانشا جەردەن نەولوگيزمدەردى ناقىشىنا كەلتىرىپ قولدانسا دا, ۇلتتىق تانىم-تۇسىنىكتەن الىستامايدى. ونىڭ تۋىندىلارىندا ءداۋىر شىندىعىن پوەتيكالىق تىلمەن بەينەلەي الاتىن ويناقىلىق تا, ويلىلىق تا بار. ول سونىسىمەن ەرەكشە.
ايتپاقشى, بەكجان اشىرباەۆ وقىرماندارىنا جاقسى جاڭالىق. جاقىندا اقىننىڭ ەكىنشى كىتابى جارىق كورەدى. مۇنى اقىنمەن سۇحباتتاسىپ, الماتى بارعان ساپارىمىزدا بىلدىك.
ءجا, وسى جەردەن اڭگىمەمىزدىڭ تىزگىنىن تارتا تۇرايىق. اقىننىڭ ءوز سوزىمەن ايتار بولساق, «جامبىل دا كوپ سويلەۋدى ۇناتپاعان, جامبىلدىڭ كوپ سويلەگەن جاسى عانا»...