وبلىستىق تاريحي-ولكەتانۋ مۋزەيىنىڭ قورىندا كونە زاماننىڭ كوزىندەي بولعان قۇندىلىقتار جەتكىلىكتى. مۇندا ارحەولوگيالىق قازبا جۇمىستارى كەزىندە جانە كەزدەيسوق تابىلعان جادىگەرلەر بايىرعى تاريحتان سىر شەرتىپ تۇر.
مامانداردىڭ ايتۋىنشا, سۋرەتتەگى قۇمىرا XIII-XIV عاسىرلارعا تيەسىلى ەكەن. كونە تارازدىڭ وركەندەپ, كوركەيە باستاعان كەزەڭىندە جاسالعان جادىگەرلەردىڭ ساناتىنا كىرەدى. كوك ءتۇستى قۇمىرانىڭ جوعارى جاق تۇسىنا قۇستىڭ بەينەسى بەلگىلەنىپتى.
«مۋزەيگە كەلۋشىلەر قۇمىرا تۇتقاسىنىڭ جوعارى جاعىنداعى جىلتىراق ماتەريالمەن ادىپتەلگەن قۇستىڭ بەينەسىنە نازار اۋدارىپ جاتادى. دەرەككە جۇگىنسەك, بۇل قۇمىرا 1970 جىلى تومەنگى بارىسحان قالاشىعى ماڭىنان كەزدەيسوق تابىلعان.
ورتاعاسىرلىق جادىگەر سانالاتىن قۇمىرالاردىڭ ءبىرازىنىڭ تۇتقاسىندا قۇستىڭ بەينەسى بار ەكەنىن بايقاپ ءجۇرمىز. جالپى, ىقىلىم زاماندارداعى ىدىستاردا قانداي دا ءبىر جانۋاردىڭ بەينەسى ءجيى كەزدەسەدى. مامانداردىڭ ايتۋىنشا, شەبەرلەر اڭ مەن قۇستىڭ ءمۇسىنىن سالۋ ارقىلى سول كەزدەگى ءدىني يدەيالاردىڭ كوركەمدىك بەينەسىن كورسەتكىسى كەلگەن كورىنەدى», دەيدى وبلىستىق تاريحي-ولكەتانۋ مۋزەيىنىڭ زەرتتەۋ جۇمىستارىن قامتاماسىز ەتۋ ءبولىمىنىڭ مەڭگەرۋشىسى لاۋرا بايتۇرسىنوۆا.
ماماندار كەلتىرگەن دەرەككە جۇگىنسەك, ىدىستارداعى جانۋارلاردىڭ بەينەسى اۋەلى توتەمدىك يدەيالارمەن ساباقتاسىپ جاتقان بولۋى ىقتيمال. جالپى, جادىگەرلەردەگى كەيبىر سۋرەتتەر ەرتە زامانداردا بەلگىلى ءبىر ايماقتارعا تاراعان كورىنەدى. ال قۇمىراداعى بەلگى سارمات ەتنوستىق قاۋىمداستىعىنداعى تايپالاردىڭ بىرىنە تيەسىلى بولۋى مۇمكىن.
تاراز