• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
قوعام 16 مامىر, 2024

ادال ازامات – مەملەكەت تىرەگى

371 رەت
كورسەتىلدى

ۇرپاق تاربيەسى قاشاندا وزەكتى. ويتكەنى بۇگىنگى جاس بۋىن – ەرتەڭگى ەل تىرەگى. مۇنى ءاردايىم نازاردا ۇستايتىن مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ ۇلتتىق قۇرىلتايدىڭ ءۇشىنشى وتىرىسىندا بالالار مەن جاستاردى تاربيەلەپ, ولاردىڭ بويىنا وزىق قۇندىلىقتاردى سىڭىرۋگە ايرىقشا كوڭىل ءبولىنۋى كەرەك ەكەنىن باسا ايتتى. وسى ورايدا دوستىق ءۇيى عيماراتىندا «ادال ازامات – ادال ەڭبەك – ادال تابىس» تاقىرىبىندا دوڭگەلەك ۇستەل ءوتتى.

استانا قالاسى اكىمدىگىنىڭ بەلسەن­دى ۇزاق ءومىر ءسۇرۋ ورتالىعى ۇيىتقى بولعان جيىنعا قوعام قايراتكەرلەرى, ءماسليحات دەپۋتاتتارى مەن زيالى قاۋىم وكىلدەرى قاتىستى. ولار قۇرىلتاي تۇجىرىمداماسىنا سايكەس «ۇرپاقتار ساباقتاستىعى» تاقى­رىبىن تالقىلاپ, اعا بۋىن وكىل­دەرىن ۇرپاق تاربيەسىنە تارتۋ ماسە­لەسىن قوزعادى. ماقسات – پرەزيدەنت جۇكتەگەن ماسەلەلەردى ىسكە اسىرۋ.

– قازاق پوەزياسىنىڭ مۇزبالاعى مۇقاعالي ماقاتاەۆ جىرلاعانداي:

«...نەمەنەگە جەتiستiڭ, بالا باتىر؟

قاريالار ازايىپ بارا جاتىر.

بiرi مiنiپ كەلمەستiڭ كەمەسiنە,

بiرi كۇتiپ, انەكي, جاعادا تۇر!» – ءبىز مىنە, وسى جاسقا كەلگەن ازاماتتارمىز. سوندىقتان تۋراسىن ايتىپ, مەيلىنشە ءبىز جاساعان قاتەلىكتەردى قازىرگى ۇرپاق جاساماسا ەكەن دەيمىز. جاماننان جيرەنىپ, جاقسىدان ۇلگى السا يگى. پرەزيدەنت ۇلتتىق قۇرىلتايدا اتاپ وتكەن «ادال ادام – ادال ەڭبەك – ادال تابىس» ۇشتاعانى – وزىق ءارى تابىستى ەلگە اينالۋدىڭ باستى كىلتى. بۇل قۇندىلىقتاردى بالا بويىنا تۋعاننان باستاپ ءسىڭىرۋ كەرەك. ال كەيىنگىلەردى ءبىلىم وردالارى, قوعام بولىپ تاربيەلەۋىمىز قاجەت. مەنىڭ ءبىر بايقاعانىم, قازىر كوشەدە, قوعامدىق كولىكتەردە ۇلكەنمەن قازاقى امانداسۋ, سىيلاۋ مادەنيەتى قالىپ بارادى. ءبىز اقساقالدار جۇرگەن جەرىمىزدە انا تىلىندە سويلەپ, ءوزىمىزدىڭ ادەت-عۇرىپتارىمىزدى كەيىنگى بۋىنعا كەڭىنەن ناسيحاتتاپ جۇرسەك, قوعامنىڭ ءبىر جىرتىعىن بولسا دا جامايتىنىمىز انىق. ويتكەنى جاستار اراسىنداعى جاعىم­سىز كورىنىستەردىڭ جيىلەي تۇسكەنىنە ءبىز دە كىنالىمىز. مۇنى پرەزيدەنت بىلتىرعى قۇرىلتايدا دا ايرىقشا اتاپ ءوتتى. ونى اشىق مويىنداي وتىرىپ, ەندىگى جەردە جۇمىلا بەلسەندى ءىس-ارەكەتكە كوشۋىمىز كەرەك, – دەدى قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى اقساقالدار كەڭەسىنىڭ مۇشەسى ساۋاتبەك ماحانبەتوۆ.

راسىندا, ۇرپاق تاربيەسىندە الدىڭعى بۋىنعا جۇكتەلەر مىندەت وتە جوعارى. ۇلتتىق قۇرىلتاي مۇشەسى زۇلفۇحار عايىپوۆ تا قۇن­دىلىقتاردى جاستارعا سىڭىرۋدە, جاقسىلىققا جەتەلەۋدە ناسيحاتتىڭ ماڭىزدىلىعىن اتاپ ءوتتى.

– ەل دامۋىندا قانداي فورماتقا كوشسەك تە, قانداي كەزەڭدە جۇرسەك تە, ۇرپاق تاربيەسى وزەكتىلىگىن جويمايدى. جاستاردىڭ تاربيەسىنە بايلانىستى ويىمىزدى حالقىمىزدىڭ دانىشپانى, دانا اقىن اباي قۇنانباي ۇلىنىڭ سوزىمەن جەتكىزەر بولساق, اعارتۋشىنىڭ جاستارعا ەڭ ءبىرىنشى قويعان تالابى – احلاق جاعىنان ۇستامدى, تازا, سىپايى, مىنەزدى, ادىلەتشىل, شىنشىل بولۋى كەرەك. ەكىنشى تالابى – تۇراقتىلىق, قانداي جاعداي بولماسىن, ءومىر اتتى كەمەدە تۇراقتى, ءبىر قالىپتى بولۋعا شاقىرادى. ال ءۇشىنشى تالابى – ءادىل بولۋ. سارعايعان, جىلان ۇيمەلەگەن التىنعا ءۇيىر بولماي, ادىلدىك جولىن ۇستانۋدى باسا ايتادى. جاستار دۇنيەگە كەلە سالىسىمەن ەستى بولمايدى, قوعامدا ادامدارمەن ارالاسۋ ارقىلى ەستىپ, كورىپ, ءدام تاتىپ, ەستىلەردىڭ جانىندا ءجۇرۋ ارقىلى ەسىنە ساقتاپ قانا ەستىلەر قاتارىن تولىقتىرادى. دەمەك ۇيدە دە, تۇزدە دە وسى قۇندىلىقتاردى ايتا بەرۋىمىز كەرەك. ايتا-ايتا ادام تۇزەلەدى. اباي اتامىز دا: «وزگەرمەيدى دەگەن ادامنىڭ – ءتىلىن كەسەر ەدىم» دەپ كەلتىرەدى, – دەدى ول. 

سوڭعى جاڭالىقتار