قاي ەلدىڭ يدەولوگياسى جوعارى سول ەلدەن قورقۋ قاجەت. سەبەبى ونى جاۋ الا المايدى. قوعامدى ساۋاتسىزدىقتان اراشالاپ الۋعا تالپىنعان سول زاماننىڭ ۇگىت-ناسيحات قۇرالدارى ءالى دە سانامىزدا جاڭعىرىپ تۇر. قازىر ەركىنبىز دەپ كەۋدە كەرگەنىمىزبەن, سول كەزەڭدەگىدەي كىتاپتىڭ قادىرىنە بويلاي الماي وتىرمىز.
حالىقتىڭ ساناسىن وياتۋ وڭاي ەمەس. ۇلت ۇستازى احمەت بايتۇرسىن ۇلىنىڭ قازاقتى ماسا بولىپ شاعىپ, مەڭىرەۋ ساناسىنا ساۋلە قۇيۋعا ۇمتىلعانى دا سودان. ال يمپەريا قايتتى, بۇرىش-بۇرىشقا وسىنداي موتيۆاتسيالىق قۇرالداردى ءىلدى. انشەيىن ءىلىپ قانا قويماي, ارقايسىسىنا جەكە-جەكە ماعىنا قۇيدى.
قوعامنىڭ ساناسىن يگەرۋ ءۇشىن ارنايى سۋرەتشىلەردى جالداپ, تۇتاس تسيكلدارمەن پلاكاتتار سالدىردى. قىلقالام شەبەرلەرى بيلىك تاراپىنان ۇسىنىلعان قانداي دا ءبىر تاقىرىپ نەگىزىندە ءارتۇرلى كاريكاتۋرالاردى قولدانا وتىرىپ, تۇرعىنداردى ىزگىلىككە تاربيەلەدى. ءتىپتى, سول سۋرەتتەر ارقىلى بوگدە ۇلتتارعا ءوز يدەولوگياسىن جۇرگىزدى. وسىلايشا وتكەن عاسىردىڭ باسىندا جانە ودان كەيىنگى كەزەڭدە ەل ىشىندە ساۋاتسىزدىقپەن كۇرەس باستالدى. سوندىقتان پوستەرلەردىڭ جاڭا سەرياسىن جاساۋدىڭ ءبىر تاقىرىبى كىتاپ وقۋعا ارنالعانى بەكەردەن بەكەر ەمەس.
وتكەن عاسىردا حالىقتىڭ بىلىكتىلىگىن كوتەرۋ وتە ماڭىزدى بولدى. بۇل تۇستا پلاكاتتار ماڭىزدى ءرول اتقاردى. سوندىقتان سۋرەتشىلەر وقۋعا باعىتتالعان مىڭداعان كارتينا جازدى. ولاردىڭ بارلىعى دا ادامدى بىلىمگە شاقىردى. ارينە, كىتاپ – ەشقاشان باسقا ەشتەڭەمەن الماستىرىلمايتىن ءبىلىم بۇلاعى. ول جۇزدەگەن جىل بۇرىن دا بولعان, ءالى دە ءومىر سۇرە بەرەدى. وسى تۇستا ءبىر قىزىق دەرەك كەلتىرە كەتەيىك. بۇعان دەيىن كوشەلەردەگى پلاكاتتاردا عىلىمعا ۇمتىلعان ەمەس, ەگىنشىلىكپەن اينالىسقان ايەلدەر بەينەلەنگەن ەدى. جۇرت جاپپاي اۋىل شارۋاشىلىعىمەن اينالىسىپ, ءبىلىم الۋعا اسا قىزىقپادى. ودان بولەك اتا-انالاردىڭ نازارىن اۋدارعان تاعى ءبىر جايت بار. ول سول سەريادا جارىققا شىققان «بالالارعا ۇرىسقاننان گورى كىتاپ ساتىپ العان دۇرىس» دەگەن پوستەر ەدى.
شىنى كەرەك, «كىتاپ وقىماساڭ, ساۋاتتى بولۋدى ۇمىت» دەگەن ءماتىن بۇگىنگە دەيىن وزەكتىلىگىن جوعالتقان جوق. ءالى كۇنگە وتە كۇشتى موتيۆاتور بولىپ تابىلادى. جاسىراتىنى جوق, زاماناۋي تەحنولوگيا مەن پروگرەسس دامىعان زاماندا ادامدار ەلەكتروندى فورمات پەن قىسقاشا مازمۇندى پايدالانا وتىرىپ, ءداستۇرلى قاعاز كىتاپتاردى وقۋدان كوبىرەك الشاقتاي باستادى. بۇل ءتاسىل ادامدى قيالدان ايىردى, ەستە ساقتاۋ قابىلەتى ناشارلاي باستادى. زەيىن مەن تاباندىلىقتى كىتاپسىز دامىتۋ مۇمكىن ەمەس. قازىرگى ۋاقىتتا دا بۇل پلاكاتتاعى ءسوز تىركەسى ءوز بيىگىنەن تۇسكەن ەمەس.
بۇرىندارى كىتاپحانانىڭ تابالدىرىعىنان اتتاعان ساتتەن باستاپ, قويدىڭ ماڭىراعانى, ءيتتىڭ ۇرگەنى, تراكتورلاردىڭ گۇرىلى, كوشەنى باسىنا كوتەرىپ ويناعان بالالاردىڭ شۋى ءبىر ساتتە راديونىڭ قۇلاعىن باسقانداي تىم-تىرىس بولا قالادى. ءالى كۇنگە دەيىن اۋىلداعى شاعىن ەكى بولمەنى مەكەن ەتكەن كونە كىتاپتاردىڭ ءيىسى مۇرنىما كەلەدى. شاڭ باسقان كىتاپتاردىڭ ءيىسى جايلاۋدىڭ جۇپار اۋاسىن جۇتقانداي بويىڭدى جەڭىلدەتىپ, جانىڭدى جادىراتىپ جىبەرەدى.
كەلەسى ءبىر ساتتە كەرەمەت ءبىر دۇنيەگە قولىڭ جەتىپ, كوپتەن كۇتكەن ارمانىڭ ورىندالاتىنداي كۇيگە تۇسەسىڭ. جانىڭداعى جولداسىڭمەن سىبىرلاپ سويلەسىپ, جىلدا سىرلاي بەرگەندىكتەن قابات-قابات بوياۋلارى جارىلىپ, باسقان سايىن كەيبىر جەرى سىقىرلاپ, بىردە شيقىلدايتىن ەدەندى اڭداپ باسىپ, ارتىق دىبىس شىعارماۋعا تىرىساسىڭ. كىتاپحاناداعى تىنىشتىق بۇزىلسا ەندى عانا اياق باسقان تاڭعاجايىپ الەم تاپتىرماي كەتەتىندەي كورىنەتىن. وسىنىڭ سىرى نەدە دەپ ول كەزدە ويلامادىق. كەيىن پارسى اقىنى جالالاددين ءرۋميدىڭ: «تىنىشتىق – قۇدايدىڭ ءتىلى, قالعانىنىڭ ءبارى ساپاسىز اۋدارما» دەگەنىن وقىعاندا كىتاپحانا ىشىندەگى سول ءبىر عاجايىپ سەزىم جاراتۋشىنى تىڭداعان العاشقى ساتتەرىم ەكەنىن ءتۇسىندىم.
اقىن, نوبەل سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتى يوسيف برودسكي «ىزگىلىكتى وياتۋ ءۇشىن كەز كەلگەن قوناقۇيدە پوەزيا كىتاپتارى جاتۋ كەرەك» دەپ ايتىپتى. تاريxى مەن تانىمى بولەك دامىعان ەلدەردە ءالى كۇنگە دەيىن كىتاپتىڭ ورنى بولەك. ءبىلىم مەن بىلىكتىڭ, مادەنيەت پەن بارلىق تاربيە اتاۋلىنىڭ اق باستاۋى كىتاپ ەكەندىگىن ولار بىلەدى. وتكەن عاسىردا عابيت مۇسىرەپوۆ: «كىتاپ دەگەنىمىز – الدىڭعى ۇرپاقتىڭ ارتقى ۇرپاققا قالدىرعان رۋحاني وسيەتى. كىتاپ وقۋدان تىيىلساق, وي ويلاۋدان دا تىيىلار ەدىك», دەپ ەسكەرتىپتى. سوندىقتان دا كىتاپ – قاي زاماندا, قانداي قوعامدا بولماسىن ارقاشان قۇندى قۇرال.