كەدەندىك ءراسىم وڭتايلانادى

مەملەكەتتىك كىرىستەر كوميتەتىنىڭ (مكك) كەدەندىك باقىلاۋ دەپارتا­مەنتى­نىڭ ديرەكتورى ەلدوس ساۋدا­باەۆ­تىڭ ايتۋىنشا, بىلتىر ەكسپورتتىق كە­دەندىك الىمداردى ەسەپكە الما­عان­دا, كە­دەندىك تولەمدەر مەن سالىقتار سوماسى 2 401 ملرد تەڭگە بولدى. كە­دەندىك اكىمشىلەندىرۋ شارالارى ەسەبىنەن بيۋدجەتكە قوسىمشا 149,6 ملرد تەڭگە ءوندىرىلدى.

ء«ۇشىنشى ەلدەرمەن سىرتقى تاۋار اينالىمى 2023 جىلى 111,3 ملرد دول­لاردى قۇرادى. ونىڭ ىشىندە ەكسپورت – 67,6 ملرد دوللارعا, ال يمپورت 43,7 ملرد دوللارعا تەڭ. قازاقستان مەن قى­تاي اراسىنداعى تاۋار اينالىمى 2023 جىلى 31,5 ملرد دوللاردى قۇرادى, ونىڭ ىشىندە ەكسپورت – 14,7 ملرد دوللار, يمپورت – 16,8 ملرد دوللار», دەدى ەلدوس ساۋداباەۆ.

كوميتەت وكىلىنىڭ ايتۋىنشا, قازىر وتكىزۋ بەكەتتەرىندە ەلەكتروندىق كەزەك­تىڭ اۆتوماتتاندىرىلعان جۇيە­سى ەن­گىزىلدى. بۇگىندە ەۋرازيالىق ەكونو­مي­­كالىق وداقتىڭ (ەاەو) سىرت­قى شە­كاراسىنداعى بارلىق اۆتوموبيل وت­كىزۋ بەكەتىندە ەلەكتروندىق كەزەكتىڭ اۆتوماتتاندىرىلعان جۇيەسى ەنگىزىلىپ, ىسكە قوسىلدى. جۇيە «Qoldau.kz» پلاتفورماسى مەن «سargoRuqsat» ءموبيلدى قوسىمشاسى ارقىلى جۇمىس ىستەيدى.

كەدەندىك باقىلاۋ دەپارتامەنتىنىڭ ديرەكتورى اتاپ وتكەندەي, جۇيەنى ەن­گىزۋ رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار جولدار بويىندا اۆتوكولىك قۇرالدارىنىڭ كەپتەلىسىن بولدىرماۋدى جانە تاسىمالداۋ ۇدەرىسىنىڭ اشىقتىعىن قامتاماسىز ەتتى.

«اۆتوكولىك كەپتەلىسىنىڭ ازايۋى شەكارا ماڭىنداعى اۋداندارداعى الەۋ­مەتتىك جانە كريمينوگەندىك جاعدايدىڭ جاقسارۋىنا, سونداي-اق بەكەتتەردىڭ وتكىزۋ قابىلەتتىلىگىنە اسەر ەتتى. بۇل جۇيە ورتالىق ازياداعى بىرەگەي جوبا بولىپ ەسەپتەلەدى», دەدى سپيكەر.

بۇدان بولەك, مەملەكەتتىك كىرىستەر كوميتەتى اۆتوموبيل كولىگى جانە كولىكتىك باقىلاۋ كوميتەتىمەن بىرلەسىپ, «Qoldau.kz» پلاتفورماسىندا شەتەلدىك رۇقسات بلانكىلەرىن بەرۋدى اۆتوماتتاندىرۋ بويىنشا جۇمىس جۇرگىزدى. سونىڭ ارقاسىندا قحر-مەن شەكارادا ادامي فاكتور جويىلىپ, كەدەندىك باقىلاۋ ينسپەكتورلارىنىڭ تىكەلەي وتكىزۋ بەكەتتەرىندە بلانكتەردى الۋىن بولدىرمايدى.

سەرۆيستى پايدالانۋ ناتيجەسىندە اقپاراتتىق جۇيەلەرمەن, ونىڭ ىشىندە ەلەك­تروندىق كەزەكتىڭ اۆتوماتتان­دى­رىل­عان جۇيەسىمەن ينتەگراتسيالاۋ ەسە­بىنەن مەملەكەتتىك قىزمەت كور­­سەتۋ ۇدەرىسى وڭتايلاندىرىلدى, بلانك­­تەردى ءبولۋ كەزىندە سىبايلاس جەم­­قورلىق فاكتورى الىنىپ تاستالدى, سونداي-اق نارىقتاعى وتاندىق تاسىمال­داۋ­شىلاردىڭ ۇلەسى ۇلعايدى. شەتەلدىك رۇقسات بلانكتەرىن بەرۋ قۇنى 1 ايلىق ەسەپتىك كورسەتكىشتى قۇرايدى. بۇل قاراجات بيۋدجەتكە تۇسەدى.

«سەرۆيس ىسكە قوسىلعان ساتتەن باس­تاپ 106 مىڭنان اسا شەتەلدىك رۇقسات بلانكتەرى بەرىلدى. قاناتقاقتى جوبانىڭ وڭ ناتيجەلەرىن ەسكەرە وتىرىپ, ونى ىسكە اسىرۋ مەرزىمدەرىن 2025 جىلدىڭ ەكىنشى توقسانىنىڭ سوڭىنا دەيىن قىتاي شەكاراسىندا ۇزارتۋ ماسەلەسى پىسىقتالىپ جاتىر, سونداي-اق وسى جىلدىڭ ءبىرىنشى جار­تىجىلدىعىندا قازاقستان – وزبەكستان شەكاراسىندا وسىنداي جوبانى ىسكە قوسۋ جوسپاردا بار», دەپ اتاپ ءوتتى مكك وكىلى.

سونداي-اق وتكىزۋ بەكەتتەرىندە ءىرى گاباريتتى جانە اۋىر سالماقتى اۆتو­كولىك قۇرالدارى ءۇشىن ارنايى رۇقسات بەرۋ بويىنشا جۇمىس جۇرگىزىلدى. بۇعان دەيىن ارنايى رۇقساتتاردى بەرۋ ۇدەرىسى 2 جۇمىس كۇنى ىشىندە قاراستىرىلىپ, تەك جۇمىس كۇندەرىندە بەرىلگەن بولاتىن. ەندى بۇل ۇدەرىس تاۋلىكتىك رەجىمگە اۋىستىرىلدى.

بيىل قاڭتار-اقپان ايلارىن­دا ءۇشىنشى ەلدەرمەن (قىتاي, وزبەكستان, تۇرىك­مەنستان) شەكاراداعى اۆتو­مو­بيل وتكىزۋ بەكەتتەرى ارقىلى 162 مىڭنان استام اۆتوكولىك ءوتتى. بىل­­تىر 24 قارا­شادان باستاپ قحر شە­كاراسىنداعى «نۇر جولى» ەڭ ءىرى اۆتو­­موبيل كەدەندىك وتكىزۋ بەكەتى قا­نات­قاقتى رەجىمدە تاۋلىك بويى جۇ­مىس رەجىمىنە اۋىستىرىلدى. قالعان­دارى 12 ساعات قىزمەت كورسەتەدى.

ترانسشەكارالىق ساۋدا راسىمدەرىن جەڭىلدەتۋ جانە ترانزيتتىك تاسىمالداردى ۇلعايتۋ ماقساتىندا مكك ورتالىق ازيا, كاسپي ءوڭىرى جانە كاۆكاز ەلدەرىنىڭ كولىك دالىزدەرىن دامىتۋ شەڭبەرىندە ترانزيت راسىمدەرىن جەڭىلدەتۋ تۋرالى تۇجىرىمداما مەن كوپجاقتى كەلىسىم جوبالارىن ازىرلەدى. ونىڭ نەگىزگى ماقساتى – ءوڭىر ەلدەرىندە قاعازسىز ترانزيت ەكوجۇيەسىن ەنگىزۋ. ەلدوس ساۋداباەۆتىڭ سوزىنشە, بۇل قاناتقاقتى جوبا كوپتەگەن ۋاكىلەت­تى ورگاننىڭ ءمورتاڭباسىن قويۋ قاجەتتىلى­گىنەن باس تارتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.

بىلتىر ەاەو مۇشە مەملەكەتتەر­دىڭ اۋماقتارىنداعى تاسىمالداردى قاداعالاۋ ءۇشىن ناۆيگاتسيالىق پلومبالاردى قولدانۋ تۋرالى كەلىسىم كۇشىنە ەندى. جوبانى ىسكە اسىرۋ ءۇشىن قاجەتتى شەشىمدەر ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق كوميسسيا (ەەك) الا­ڭىندا قابىلدانباق. 2025 جىلى ىسكە قوسىلاتىن جوبا مارشرۋتتارداعى تەك­سەرىستەردى ازايتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.

«ەندى سىرتقى ەكونوميكالىق قىز­مەت قاتىسۋشىلارى بىرىڭعاي تەرەزە پورتالىندا ارالاس مەملەكەتتىك ورگاندار مەن ۇيىمدار بەرەتىن رۇقسات قۇجاتتارىن ەلەكتروندىق تۇردە ءبىر جەردەن الادى. بىلتىر بىرىڭعاي تەرەزە پورتالىندا رۇقسات قۇجاتتارىن الۋعا 240 مىڭنان استام ءوتىنىش بە­رىلدى. قىزمەتتەردى اۆتوماتتاندىرۋ سىرتقى ىستەر مينيسترلىگىنىڭ قىزمەت كورسەتۋ مەرزىمىن 30 كۇننەن 1 كۇنگە دەيىن قىسقارتۋعا مۇمكىندىك بەردى. ناتي­جە­سىن­دە, قۇجاتتاردى الۋ مەن كەدەندىك رەسىمدەۋ جەڭىلدەدى. قازىر ينتەگراتسيا­نى قاجەت ەتەتىن وزەكتى ماسەلەلەر قاراس­تىرىلىپ جاتىر», دەپ اتاپ ءوتتى سپيكەر.

ەاەو-نىڭ ءۇشىنشى ەلدەرمەن كەدەندىك شەكاراسىندا ورنالاسقان وتكىزۋ بەكەتتەرىنىڭ ينفراقۇرىلىمدىق ماسەلەلەرىن شەشۋ دە – جاۋاپتى ماقساتتاردىڭ ءبىرى. مكك حابارلاۋىن­شا, ۇكىمەت قارىزعا جەڭىلدىكپەن بەرەتىن زايمدار ەسەبىنەن قىتاي, وزبەكستان جانە تۇرىكمەنستان شەكارا­سىنداعى وتكىزۋ بەكەتتەرىن تولىققاندى جاڭعىرتۋ جۇرگىزىلىپ جاتىر.

«وزبەكستان تاراپىنىڭ كەلىسىمى بو­يىنشا «قاپلانبەك» اۆتوموبيل وتكىزۋ بەكەتتەرى قايتا جاڭارتۋعا تولىعىمەن جابىلدى. قالعان وتكىزۋ بەكەتتەرى رەكونسترۋكتسيالانادى, بىراق جابىلمايدى. تەك اۆتوكولىك پەن جەكە تۇلعالاردىڭ قوزعالىسى شەكتەلەدى. بارلىق وتكىزۋ بەكەتىن رەكونسترۋكتسيالاۋدى جىل سوڭىندا اياقتاۋ جوسپارلانعان. جوبانى ىسكە اسىرۋ شەڭبەرىندە بەكەتتەردىڭ وتكىزۋ قابىلەتى 8 ەسە, ياعني شامامەن 2 ساعات 25 مينۋتقا دەيىن ۇلعايادى, جانە سىبايلاس جەمقورلىق تاۋەكەلدەرى ازايا­دى», دەپ مالىمدەدى كوميتەت.