مۇمكىندىگى شەكتەۋلى ازاماتتارعا بيلىك تاراپىنان جان-جاقتى قولداۋ كورسەتىلىپ جاتىر. ءبىر قاراعاندا ولاردى وڭالتۋ جۇمىستارى دا ويداعىداي ىسكە اسىپ جاتقانداي كورىنەتىنى انىق. ال وڭىردەگى جاعداي قالاي؟ نەدەن ۇتىپ, نەدەن ۇتىلىپ جاتىرمىز؟
ەڭبەك جانە الەۋمەتتىك قورعاۋ كوميتەتىنىڭ جامبىل وبلىسى بويىنشا دەپارتامەنتى باسشىسىنىڭ ورىنباسارى جانار نۇربەك كەلتىرگەن دەرەككە سەنسەك, وبلىس بويىنشا مۇگەدەكتىگى بار ازاماتتاردىڭ ۇلەس سالماعى 3,7 پايىزدى قۇراپ وتىر. وتكەن جىلدىڭ قورىتىندىسىنا سايكەس, 1 980 ەرەسەك ازاماتتىڭ جانە 841 بالانىڭ مۇگەدەكتىگى بار ەكەنى انىقتالىپتى.
«مەديتسينالىق وڭالتۋ شارالارىنىڭ تيىمدىلىگىن كورسەتەتىن 10 مىڭ حالىق سانىنا شاققانداعى العاشقى مۇگەدەكتىكتىڭ قارقىندى كورسەتكىشى 2023 جىلمەن سالىستىرعاندا 22 جاعدايدان 23,1 جاعدايعا وسكەن. كەيىنگى ءۇش جىلدا ەڭبەككە قابىلەتتى جاستاعى مۇگەدەكتىگى بار ادامداردىڭ ۇلەستىك سالماعى تومەندەپ, زەينەت جاسىنداعىلاردىڭ سانى وسكەنىمەن, ەڭبەككە قابىلەتتى جاستاعى مۇگەدەكتەردىڭ ۇلەس سالماعى جوعارى بولىپ تۇر. ەرەسەكتەر اراسىندا العاشقى مۇگەدەكتىكتىڭ 77,3 پايىزى (1 531 ادام) – ەڭبەككە قابىلەتتى جاستاعىلار, ال 22,7 پايىزى (449 ادام) زەينەت جاسىنداعى ازاماتتار ەكەنىن ايتا كەتكەن ءجون. سونىمەن قاتار سالىستىرمالى تۇردە الساق, توپتىق قۇرىلىم بويىنشا مۇگەدەكتىكتىڭ جاسارۋى, توپ اۋىرلىعىنىڭ ءوسۋى بايقالىپ وتىر. مۇگەدەكتىك توپ قۇرامى بويىنشا العاشقى مۇگەدەكتىكتىڭ 20 پايىزى – I توپ, 48,4 پايىزى – II توپ جانە 31,6 پايىزى III توپتاعى مۇگەدەكتەر بولىپ وتىر», دەيدى ج.نۇربەك.
ونىڭ كەلتىرگەن دەرەگىنە جۇگىنسەك, كەيىنگى ۋاقىتتا بالالار اراسىنداعى مۇگەدەكتىك كوبەيىپتى. ماسەلەن, 2022 جىلى مۇگەدەكتىگى بار بالالاردىڭ سانى 753-ءتى قۇراسا, 2023 جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا 841 بالاعا جەتكەن. بالدىرعاندار اراسىنداعى مۇگەدەكتىكتىڭ كوبەيۋى كىمدى دە بولسا ويلاندىرا تۇسسە كەرەك.
«بالالار اراسىندا العاشقى مۇگەدەكتىككە شىعۋدىڭ نوزولوگيالىق قۇرىلىمى بويىنشا ىلگەرىدەگى ناتيجەمەن سالىستىرساق, پسيحيكالىق بۇزىلۋلار مەن مىنەز ق ۇلىقتىڭ بۇزىلۋى اۋرۋلارى 20,1 پايىزدان 27,7 پايىزعا دەيىن وسكەن. ەسەسىنە تۋا بىتكەن دامۋ اقاۋلارى, دەفورماتسيا جانە حروموسومدىق اۋىتقۋلار سالدارىنان مۇگەدەك بولىپ تانىلعان بالالاردىڭ ۇلەس سالماعى 30,8 پايىزدان 24,4 پايىزعا كەمىگەن. سونداي-اق نەرۆ جۇيەسى اۋرۋلارىنىڭ سالدارىنان العاشقى مۇگەدەكتىككە شىققانداردىڭ ۇلەس سالماعى 20,7 پايىزدان 19,5 پايىزعا تومەندەگەن», دەيدى ج.نۇربەك.
جاۋاپتى ماماننىڭ ايتۋىنشا, وڭىردەگى وڭالتۋ جۇمىستارى ارقىلى بىرقاتار كورسەتكىش جاقسارعان. ماسەلەن, جۇرگىزىلگەن ەمدىك-وڭالتۋ شارالارىنىڭ وڭ ناتيجەسى نەگىزىندە 414 ەرەسەك, 147 بالا تولىق وڭالتىلعان جانە 465 ەرەسەك, 11 بالانىڭ مۇگەدەكتىك توبى تومەندەتىلگەن, ياعني جاعدايى جارتىلاي دۇرىستالعان. ايتكەنمەن دەنساۋلىق جاعدايىنىڭ وزگەرۋىنە, وڭالتۋ شارالارىنىڭ تيىمسىزدىگىنە بايلانىستى 420 ەرەسەككە جانە 7-18 ارالىعىنداعى 35 مۇگەدەكتىگى بار بالاعا جوعارعى توپ تاعايىندالىپتى.
دەنساۋلىعىندا اقاۋ بار ازاماتتاردى وڭالتۋ بويىنشا وڭىردە اۋىز تولتىرىپ ايتارلىقتاي جۇمىستار اتقارىلىپ جاتقانى انىق. ماسەلەن, وتكەن جىلدىڭ سوڭىندا اۋتيزم دەرتىنە شالدىققان بالالاردى ساۋىقتىرۋ ماقساتىندا ارنايى زاماناۋي قۇرىلعىلارمەن جابدىقتالعان ورتالىق اشىلدى. سونداي-اق وبلىستاعى 45 مىڭنان اسا مۇگەدەكتىگى بار ادامدى قولداۋ ماقساتىندا قازىنادان 3,5 ملرد تەڭگە قاراستىرىلعان. ايتا بەرسەك, قولعا الىنعان اۋقىمدى جۇمىس از ەمەس.
جالپى العاندا, ناقتى اتقارىلىپ جاتقان جۇمىستار ارقىلى كوڭىل كونشىتەرلىكتەي ناتيجەلەرگە قول جەتكىزىلىپ جاتقانىنا ەشكىمنىڭ كۇمانى جوق. دەگەنمەن كەيىنگى ۋاقىتتا مۇگەدەكتىگى بار بالالاردىڭ سانى كوبەيگەنى كوڭىلگە قاياۋ تۇسىرەدى.
جامبىل وبلىسى