سىيلار ەدىم سەن ءۇشىن...

گۇلدى قايدان تاسيمىز؟

مەرەكە قارساڭىندا گۇل ساۋداسى قىزادى. وسى ساۋدا تۇرىمەن اينالىساتىندار گۇل بيزنەسىنىڭ ۇلكەن تاۋەكەلى بار ەكەنىن ايتادى. كوزىن تاپساڭ, كۇتىمىن جاساساڭ عانا سىرتتان الدىرعان گۇل ساۋداسى ءوزىن-ءوزى اقتايدى.

مامانداردىڭ ايتۋىنشا, كاسىپتىڭ وسى ءتۇرى دامۋى ءۇشىن جىلىجايدى كوپتەپ سالعان دۇرىس. ءونىم وزىمىزدەن شىقسا, سىرتقا تاۋەلدى بولماس ەدىك. باعا دا تۇراق­تى بولادى. بۇل ءۇشىن مەملەكەت تاراپىنان ءتيىستى شارالار ىسكە اسۋى كەرەك, ويتپەسە الداعى ۋاقىتتا قايتا-قايتا يمپورت «يلەۋىنە» تۇسەتىن ءتۇرىمىز بار.

بىلتىر ەلىمىزگە 61,1 ملن دول­لارعا 149,8 ملن دانا گۇل يمپورتتالىپتى. بۇل 2022 جىلمەن سالىس­تىرعاندا (47,3 ملن دوللار) 29%-عا ارتىق. ساۋدا جانە ينتەگراتسيا مينيسترلىگى دەرەگىنە سۇيەنسەك, قازاقستان نارىعىن گۇلدەرمەن قامتاماسىز ەتەتىن نەگىزگى ەلدەر – ەكۆادور, نيدەرلاند, كەنيا جانە كولۋمبيا. ەلىمىز بىلتىر ەكۆادوردان 37,5 ميلليون دوللارعا گۇل ساتىپ الدى. نيدەرلاندتان – 13,1, كەنيادان – 4,8 جانە كولۋمبيادان 3,4 ميلليون دوللارعا گۇل تاسىپپىز. يمپورتتىڭ ايتار­لىقتاي تومەن كولەمى قىتاي (592,3 مىڭ دوللارعا), يزرايل (467,4 مىڭ دوللارعا), وزبەكستان (393,2 مىڭ دوللارعا) جانە رەسەيدەن (356,7 مىڭ دوللارعا) جەتكەن.

جوعارىدا ايتقان مەملەكەتتەردەن بولەك, قازاقستانعا شاعىن گۇل توپتامالارىن جەتكىزۋشىلەر اراسىندا ەفيوپيا, تۇركيا, يتاليا, چيلي, وڭتۇستىك افريكا, بەلارۋس, گەرمانيا, فرانتسيا, مالايزيا, يسپانيا بار.

قاي گۇل كوپ ساتىلادى؟

جالپى, ەلىمىزدە راۋشان گ ۇلى ۇلكەن سۇرانىسقا يە. 2023 جىلى 40,2 ميلليون دوللارعا 112 ميلليون راۋشان اكەلىنگەن. 15,8 ميلليون حريزانتەما 7,6 ميلليون دوللارعا ساتىپ الىنىپتى. ليليا يمپورتى 3,3 ميلليوننان ءسال اسىپ, ونىڭ قۇنى شامامەن 1,5 ميلليون دوللاردى قۇراعان. ودان كەيىنگى ورىندا قالامپىر گ ۇلى مەن ورحيدەيا تۇر.

كەيىنگى ءۇش جىلدا قازاق­ستان­نان رەسەيگە, قىرعىزستانعا جانە وزبەكستانعا تۇراقتى تۇردە گۇل جەت­كىزۋ قولعا الىنعان ەدى. ال بىل­تىر قىتايعا دا ازداعان كولەم­دە ەكسپورتتالدى. وتكەن جىلى قازاقستان كورشى ەلدەرگە 2,7 ميلليون دوللارعا گۇل جونەلتسە, ونىڭ ىشىندە رەسەيگە ەكسپورت قۇنى 2,5 ميلليون دوللار بولعان. قىرعىزستانعا – 80,8 مىڭ, وزبەكستانعا – 55,5, قىتايعا 3,3 مىڭ دوللارعا گۇل جىبەرىپپىز. ونىڭ ىشىندە راۋشان, حريزانتەما, قالامپىر, ورحيدەيا, لالاگۇل جانە تاعى باسقا تۇرلەرى بار.

جالپى, كورشى ەلدەرگە گۇل ساتۋ 2022 جىلمەن سالىستىرعاندا 2023 جىلى 16,3%-عا نەمەسە 517 مىڭ دوللارعا ازايعان.

ەر-ازاماتتار قانداي سىيلىق بەرەدى؟

حالىقارالىق ايەلدەر كۇنىن مەرەكەلەۋ ەر-ازاماتتاردىڭ قال­تاسىن ءبىراز شايقاپ كەتەتىنى شى­ن­دىق. Freedom Life ءومىردى ساقتاندىرۋ كومپانياسى جاسى 25–60 ارالىعىنداعى ەرلەر اراسىندا الەۋمەتتىك ساۋالناما جۇرگىزگەن. رەسپوندەنتتەردىڭ 46%-ىنىڭ ايلىق تابىسى – 200–500 مىڭ تەڭگە, 19%-ىنىڭ تابىسى 600–900 مىڭ تەڭگە ارالىعىندا. ازاماتتاردىڭ ىشىندە ايىنا 1–1,5 ملن تەڭگەگە دەيىن تاباتىندار 16% بولسا, 7% جىگىتتىڭ ەڭبەكاقىسى ايىنا 1,5–3 ملن تەڭگەگە دەيىن ەكەن. 3 ميل­ليوننان كوپ قاراجات تاباتىندار 3% بولىپتى. تابىسىن جاريا ەتكىسى كەلمەيتىندەردىڭ ۇلەسى – 9%.

سۇراۋ سالىنعانداردىڭ كوبى سۇيگەنىنە گۇل, كوسمەتيكا, تاتتىلەر نەمەسە اكسەسسۋارلار سىيلاۋعا, سونىمەن قاتار رومانتيكالىق كەشكى اس, سپا-ورتالىعىنا بارۋعا, جالپى 100 مىڭ تەڭگەدەن اسپايتىن مەرەكەلىك سىي تولەۋگە شامالارى بار ەكەنىن ايتقان. 12%-ى گۇل سىيلاۋدان باسقا, گادجەتتەر (سمارتفون, نوۋتبۋك) جانە قۇنى 1,5 ملن تەڭگە دە­يىن قۇ­راي­تىن تۇرمىستىق تەح­ني­كا سىيلاۋ­دى جوسپارلاعان. ەر­لەر­­دىڭ 7%-ى سۇيىك­تىلەرىنە زەرگەر­لىك اشە­­كەيلەر نەمەسە قۇنى 50–500 مىڭ تەڭ­گەگە دەيىن قۇرايتىن تانى­­مال برەند كيىمىن سىيلاۋدى ويلاستىرعان.

سىيلىق رەتىندە شەتەلگە سايا­حات­تاۋ جايلى ايتقاندار دا بار. ولاردىڭ سوزىنە قاراعاندا, بۇدان ەكى جىل بۇرىن ەكى ادامعا شەتەلدە ءبىر اپتا دەمالۋ ناۋرىز ايىنىڭ باسىندا ورتاشا العاندا 400–700 مىڭ تەڭگە ارالىعىندا بولعان. شىعىن كولەمى باراتىن ەلىنە جانە قوناقۇي مارتەبەسىنە سايكەس قالىپتاسادى. ال بيىلعى تۋر-دەمالىس 600 مىڭ تەڭگەدەن باستاپ 2 ميلليونعا دەيىن قۇبىلىپ تۇر. ادەتتە, تۋر قۇنىنا كىرەتىنى – ۇشىپ-قونۋ, ورنالاسۋ, تاماقتانۋ جانە مىندەتتى ساقتاندىرۋ.

ايتا كەتۋ كەرەك, بيىل قازاق­ستان­دىق جۇپتاردىڭ باسىم كوپ­شىلىگى تايلاند, ۆەتنام, مال­ديۆ جانە مىسىر ەلىنە ساپار­لاعان. ەڭ از تۋريستىك باعىتتار – ەۋروپا ەلدەرى, واە, شري-لانكا, ءۇندىستان.

باعانى باعدارلاساق

اشىق دەرەككوزدەردەن تاپ­قانى­مىزداي, باعاسى تومەن سىي­لىق – تاتتىلەر. ءدامدى پىسىرىلگەن تورت پەن ءبالىش, سونداي-اق كامپيت, شوكولادتى 5–15 مىڭ تەڭگە كولەمىندە ساتىپ الاسىز. ودان جوعارىلاپ, ورتاشا باعاسى 15–25 مىڭ تەڭگە كولەمىندە بۋكەتتەگى گۇلگە قول جەتكىزۋگە بولادى. پارفيۋمەريا, كوسمەتيكا, بيجۋتەريا سياقتى قىز-كەلىنشەكتەرگە ۇنامدى سىيلىقتار – 10–40 مىڭ تەڭگە كولەمىندە. زايىبىنا رومانتيكالىق كەشكى اس ۇيىمداستىرۋ باعاسى 30 مىڭ تەڭگەدەن جوعارى باستالادى (بارعان مەيرامحاناعا بايلانىستى).

ال باعاسى ساتىلاپ جوعارى­لاي بەرەتىن سىيلىقتار تىزىمىندە برەند­تىك كيىمدەر, ۇيالى تەلەفونعا ارنالعان اكسەسسۋارلار, تۇرمىستىق تەحنيكا, زەرگەرلىك بۇيىمدار, ۇيالى تەلەفون, نوۋتبۋك بار.

ايتپاقشى, بۇگىن گۇل دۇكەن­دەرىنىڭ ساۋداسى جۇرەتىنى بەلگىلى. ءتاتتى الساڭىز دا, كەشكى اسقا شا­قىر­­ساڭىز دا سۇيىكتى ادامىڭىزعا گۇل قوسىپ سىيلاۋ كوپ قۋانىش سىيلارى انىق.