قازاقتىڭ تالانتتى ءانشىسى رامازان ستامعازيەۆ ورىندايتىن «داريعا, داۋرەن» ءانىنىڭ ءسوزىن جازعان اقىن نەسىپبەك ايت ۇلىنىڭ: «مەن – انگە ءسوز جازۋعا قورقا-قورقا كەلگەن اداممىن. سەبەبى ءاننىڭ ءسوزى وتە كىرپياز. ءبىر مىسقال ارتىق نە كەم كەتۋگە بولمايدى. وعان نىسانانى كوزدەگەندەي دالدىك كەرەك. دەمەك, شەبەردىڭ شەبەرى عانا باراتىن ءىس», دەگەنى بار ەدى. اباي اتامىز ايتقانداي, ء«اننىڭ دە ەستىسى بار, ەسەرى بار». وكىنىشتىسى, قازىر ەسسىز, ءمانسىز, ماعىناسىز ءان كوبەيدى. وي سالاتىن, جۇرەككە جەتەتىن, ءسوزى مەن سازى قابىسىپ, ادەمى ۇيلەسىم تاپقان ءان تىڭداۋ ارمانعا اينالىپ بارادى...
جاقىندا الەۋمەتتىك جەلىدەگىلەردىڭ «جۇرەگىن ەلجىرەتكەن» بەينەبايان تارادى. ۆيدەودا الماتى قالاسىنداعى م.ماقاتاەۆ اتىنداعى №140 مەكتەپ-گيمنازيانىڭ وقۋشىلارىنان قۇرالعان حور «انا» ءانىن اۋەلەتە ورىنداپ تۇر. ءبارى ادەمى ءارى جاراسىمدى – اپپاق بولىپ كيىنگەن ۇل-قىزداردىڭ ورىنداۋ شەبەرلىگى, جەكە داۋىستاعى جەتكىنشەكتىڭ تابيعي تازا داۋسى, ءاننىڭ شارىقتاۋ شەگىندە قىپ-قىزىل جۇرەكتە جازىلاتىن «انا» ءسوزى. تەك اۋەزدى, اسەرلى ايتىلعان ءاننىڭ سوزدەرى قۇلاققا ءبىرتۇرلى وعاش ەستىلدى. تىڭداپ, جوق, وقىپ كورىڭىزشى...
«ساپاردا جۇرگەن كەزدە مەنى الاڭداپ كۇتتىڭ انا
ءاردايىم ۋاقىت ءبولىپ, شابىت بەرىپ, كوڭىلىمە قارادىڭ.
ءيا ماما, ءار ءسوزىڭ التىننان باعالى, بار ءمانى,
ءبىز ءۇشىن جانىڭدى ارنادىڭ بارىنە.
انا, انا دەگەن عانا,
ماڭدايىمنان سيپاعان,
«جىلى كيىپ ءجۇر, بالاڭ».
ۇيقاس قۋعان دەيىن دەسەك, تىم قارابايىر سوزدەردىڭ تىزبەگىنەن ۇيلەسىم دە تابا المايسىڭ. انا تۋرالى اسىل ويدى ماعىنالى سوزگە اينالدىرعان دەيىن دەسەك, ەستىر قۇلاققا ەستى, ءماندى ءسوزدى دە جولىقتىرا المايسىڭ. جاي عانا «جانىڭدى ارنادىڭ», «جىلى كيىنىپ ءجۇر» دەگەن قارادۇرسىن سوزدەردىڭ جيىنتىعىن ادەمى سازعا سالىپ قويعان سەكىلدى.
«سامارقاندا ءبىر اپكەم بار, بۇدان دا وتكەن سوراقى» دەمەكشى, قازىرگى جاستار جاتقا ايتىپ جۇرگەن تاعى ءبىر ءان بار. ول – «يرينا كايراتوۆنا» دەگەن توپ ورىندايتىن «چينا». نە سيقىرى بار ەكەنىن كىم ءبىلسىن, وسى «تۋىندى» «جۇرەگىن ارباعاندار» دا بار كورىنەدى. «جۇرەكتى ارباعان» ءسوزىنىڭ سيقى مىناۋ:
«ەندى, يىسىنە ساي – ونىڭ استىنا تاي كەرەك,
يسىنە ساي, استىنا تاي
ۋايىمدامايمىن, اۋزىما ماي».
ءان دەۋگە اۋزىڭ بارمايتىن قويىرتپاقتىڭ قايىرماسى «سەندەر قاناعاتتاندىرىلماعاندىقتارىڭىزدان» دەگەن ەكى اۋىز ءسوزدى قىرىق قايتالاۋمەن «قۇلاق قۇرىشىن قاندىرادى». ويتكەنى ۇيقاس قابىستىرۋ, ويلى انگە ەستى ءسوز جازۋ قازىرگى «ترەند اۆتورلار» ءۇشىن باستى تالاپ ەمەس. YouTube-تە جۇكتەلگەن «چينانىڭ» كەيىنگى 8 ايدا 118 ميلليونعا جۋىق قارالىم جيناعانىنا قاراپ-اق وسىنداي دەڭگەيدەگى اندەردىڭ داۋرەنى ءجۇرىپ تۇرعانىن باعامداي بەرىڭىز. كوڭىلگە «دەمەۋ» بولعانى – توپتىڭ وسى «شەدەۆرىنە» قاتىستى «جىلى لەبىز» بىلدىرگەندەردىڭ ءبىرى: «تەك يق ءبىر ءان ارقىلى قازاق تىلىندەگى ەڭ كۇردەلى ءسوزدى ۇيرەنۋگە ءماجبۇر ەتتى. بۇل ءسوزدى تەك قازاقتار ەمەس, قازىر شەتەلدىكتەر دە جاقسى بىلەدى» دەپتى.
قازىر وتاندىق تەلەۆيدەنيە مەن راديودا ءجيى بەرىلەتىن توپ 10 ءان بولسا, سونىڭ 8-ءنىڭ ءسوزىن ءتۇسىنىپ بولمايسىڭ. وزدەرى ءسوزىن جازىپ, دەنى وزدەرى ورىندايتىن حيتتاردىڭ ءماتىنى ءمانسىز, ءتىپتى بوقاۋىز, بەيپىل سوزدەردە دە ۇلكەن ساحنادا ءان بولىپ شىرقالىپ ءجۇر. سوندىقتان قازىرگى اندەردەن ءمان ىزدەپ اۋرە بولماي-اق قويىڭىز. سەبەبى ء«وزىڭدى ويلاي بەرەم ايعا قاراپ, جانارىڭدى ايدان قۇراپ» دەپ جىرلايتىن Sadraddin, «سەنى جىلىتاتىن, سەنى جىلاتاتىن دا, ەندى سۇمىراي جوق» دەپ مۇرنىنىڭ استىنان مىڭگىرلەيتىن «Zineken, Aidhn & Quttay» سياقتى توپ پەن «كۇندىز-ءتۇنى رەستوران, ايعا سەنى اپارام, ويناپ جاتىر گيتارام» دەپ شىرقايتىن Adil سەكىلدى حيتمەيكەر, رەپەرلەردىڭ اندەرى بىلاپىت, جارگون سوزدەر مەن سلەنگتەردىڭ جەڭىل-جەلپى سازعا قۇرىلعان جيىنتىعى عانا. بىراق قازىرگى جاستار وسىنداي اندەرگە اۋەس. قازىرگى جاس ترەند رەتىندە ايتىپ جۇرگەن سوزدەردىڭ دەنى وسىنداي ەسسىز اندەر ارقىلى قالىپتاسقانى دا شىندىق.
وسىدان ءۇش جىل بۇرىن قايرات نۇرتاس: «شاپالاقتى ۇرىپ قاسپەنەن, اتقانداي̆ بولدىڭ مەنى تاسپەنەن. كورىپ سەنىڭ سۇلۋ كوزدەرىڭدى, كەتىپ قالدى مىنا باس دەگەن», دەپ «ماسكۇنەم» بولىپ اندەتكەندە قازاق انىنەن وسىنشالىقتى ءمان كەتكەن بە دەپ كۇيىنگەن ەدىك. شىنى كەرەك, جوعارىدا اتىن اتاعان انشىسىماقتاردىڭ حيتتارىن تىڭداعاننان كەيىن قايرات نۇرتاسپەن جىلاپ كورىسەتىندەي كۇيدەمىز قازىر.