قايبىر جىلدارى ءبىلىم وشاقتارىنا مىڭداعان مۇعالىم جەتىسپەيدى دەگەن اقپارات ءجيى تاراپ جاتاتىن. ەندى, مىنە, ءبىلىم ورداسىن باسقاراتىن ديرەكتور تابۋ مۇڭعا اينالا باستاعان سەكىلدى. جامبىل وبلىسىندا ەلۋدەن اسا مەكتەپ باسشىسىز وتىر.
جالپى العاندا, ءبىلىم سالاسىندا تۇيتكىل از ەمەس. مەكتەپتەردى كۇردەلى جوندەۋدەن وتكىزۋدىڭ ءوزى كەيدە مۇڭعا اينالىپ كەتكەندەي كورىنەدى. قاعازدان باس المايتىن ۇستازدىڭ جايى كىمدى دە بولسىن ويلاندىرماي قويمايدى. ەندى مىنە, ءبىلىم وردالارىنا ديرەكتور تاعايىنداۋ دا ماسەلەگە اينالىپ بارادى. نەگە؟
كەيبىر پەداگوگتىڭ ايتۋىنشا, ديرەكتور بولۋ – ءتيىمسىز. جاۋاپكەرشىلىكتىڭ جۇگى اۋىر. مەكتەپتىڭ بۇكىل جۇمىسى ءۇشىن باسشى جاۋاپ بەرەدى. ال جوعارى ساناتتى ۇستازدىڭ جالاقىسى مەكتەپ باسشىسىنان جوعارى ەكەن-مىس. بالكىم وسىنىڭ دا اسەرى بار ما ەكەن؟
اۋىل مەكتەپتەرى مەن قالا مەكتەپتەرى اراسىنداعى ءبىلىم ساپاسىندا الشاقتىق بار ەكەنى تالاي رەت ايتىلىپ ءجۇر. ايتسە دە, التىن بەسىك اۋىلدارداعى ءبىلىم وردالارىنىڭ ءبىرازى ءالى كۇنگە ديرەكتورعا جارىماي وتىرعانىن ايتپاي كەتۋگە بولماس. ءبىرشاما ۋاقىت بۇرىن ءوڭىردىڭ 59 مەكتەبى باسشىسىز وتىرعانى تۋرالى اقپارات تارادى. كادرلىق رەزەرۆ ەسەبىنەن 7 ءبىلىم ورداسىنا باسشى تاعايىندالدى دەگەن مالىمەت تە بار. سوندا ءوڭىردىڭ 52 مەكتەبى ءالى كۇنگە ديرەكتورعا جارىماي وتىر دەۋگە بولادى. دەرەككە سەنسەك, كەيبىر مەكتەپتەر ايلاپ, جىلداپ باسشىسىز وتىر ەكەن.
ديرەكتورى جوق مەكتەپتەرى كوپ اۋدانداردىڭ كوشىن جامبىل, قورداي, مويىنقۇم, تۇرار رىسقۇلوۆ, جۋالى اۋداندارى جانە تاراز قالاسى باستاپ تۇر. كەرەك دەرەككە جۇگىنسەك, وبلىس ورتالىعىنان 100 شاقىرىم قاشىقتا جاتقان تۇرار رىسقۇلوۆ اۋدانىنىڭ جەتى مەكتەبى باسشىسىز وتىر ەكەن. ارينە, بۇل ماسەلە كىمدى دە بولسىن تولعاندىراتىنى انىق. اۋدانداعى پروبلەمانى الەۋمەتتىك جەلى قولدانۋشىلارى اشىپ جازعاننان كەيىن ءبىلىم بولىمىنە ءبىز دە قايىرىلدىق.
جوعارىداعى مالىمەتكە قاراپ-اق تۇرار رىسقۇلوۆ اۋدانىنداعى مەكتەپتەردىڭ ون پايىزدان استامى باسشىسىز وتىرعانىن بايقاۋعا بولادى. راسىندا, ديرەكتورسىز قالعان ءبىلىم وردالارىندا ءبىلىم ساپاسى قانداي؟ جالپى, اۋداندا ۇبت قورىتىندىسى بويىنشا ەكىلىك العان ءبىلىم وردالارى بار-جوعىن, سپورتزالى جوق مەكتەپتەردىڭ سانىن جانە باسقا وزەكتى ماسەلەلەر بويىنشا ءبىلىم بولىمىنە ساۋال جولداعانىمىزدا تومەندەگىدەي جاۋاپ الدىق.
«قازىرگى ۋاقىتتا 7 ورتا ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارىندا (ب.مومىش ۇلى و/م 26.08.2023 ج, بىرلەس و/م 16.08.2023 ج, ق.ساتباەۆ و/م 09.03.2023 ج, مالدىباي و/م 12.10.2023 ج, №5 و/م 26.08.2023 ج, №6 مەكتەپ-گيمنازيا 06.11.2023 جىلدان باستاپ اشىلدى, ق.سۇلتانبەكوۆ و/م 18.12.2023 جىلدان بەرى ديرەكتورلىق لاۋازىمىنىڭ 5 جىل بولۋىنا وراي ديرەكتوردىڭ مىندەتىن اتقارۋشى وتىر.
ءبىلىم جانە عىلىم ءمينيسترىنىڭ 2021 جىلعى 11 قاراشاداعى №559 بۇيرىعىنىڭ 2,3-قاعيداسىنا سايكەس مەملەكەتتىك ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارىنىڭ ءبىرىنشى باسشىلارىن روتاتسيالاۋ – وبلىستاردىڭ, رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار قالالاردىڭ جانە استانانىڭ جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندارىنىڭ قاراماعىنداعى مەملەكەتتىك ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارىنىڭ ءبىرىنشى باسشىلارى اراسىنداعى لاۋازىمدىق ورىن اۋىستىرۋ جانە ءبىرىنشى باسشىلاردى روتاتسيالاۋ زاڭنىڭ 44-بابى 5-1-تارماعىنىڭ 2-ابزاتسىنا سايكەس ءبىر ەلدى مەكەن شەگىندە جۇزەگە اسىرىلاتىندىقتان, مەكتەپ باسشىلارى روتاتسيا قاعيداسىنا سايكەس كەلمەيدى.
سوندىقتان ءبىلىم جانە عىلىم ءمينيسترىنىڭ 2012 جىلعى 21 اقپانداعى №57 بۇيرىعىنىڭ 89-تارماعىنا سايكەس ءا.بوكەيحانوۆ اتىنداعى ورتا مەكتەبى مەن ش.ءۋاليحانوۆ اتىنداعى شاعىن ورتالىقتى ورتا مەكتەبىنىڭ ديرەكتورلارى ءوز كەلىسىمدەرىمەن اۋىستىرىلدى.
بىرلەس شاعىن ورتالىقتى ورتا مەكتەبىندە وقۋشى سانى – 190, 2022-2023 وقۋ جىلىندا 1 تۇلەك «التىن بەلگى» توسبەلگىسىن السا, ۇبت قورىتىندىسى – 79,9 ورتاشا بالل. ش.ءۋاليحانوۆ اتىنداعى شاعىن ورتالىقتى ورتا مەكتەبىندە وقۋشى سانى – 306, شاعىن ورتالىقتا 69 تاربيەلەنۋشى. 2022-2023 وقۋ جىلىندا 1 تۇلەك «التىن بەلگى» توسبەلگىسىن الدى. ۇبت قورىتىندىسى – 66,3 ورتاشا بالل.
ءا.بوكەيحانوۆ اتىنداعى ورتا مەكتەبىندە وقۋشى سانى – 1 729. 2022-2023 وقۋ جىلىندا 1 تۇلەك «التىن بەلگى» توسبەلگىسىن الدى. ۇبت كورسەتكىشى – 73,6 بالل.
اۋدان بويىنشا ورتاشا بالل – 77,7. بۇگىنگە دەيىن اۋداندىق ءبىلىم بولىمىنە قاراستى 11 مەكتەپتىڭ (ر.سمايلوۆ و/م, اقىرتوبە و/م, بىرلەس و/م, ى.التىنسارين و/م, №4 و/م, بولتاي باتىر و/م, م.گوركي و/م, م.اۋەزوۆ و/م, اباي و/م, اقبۇلاق و/م, اقتوعان و/م, ت.اۋباكىروۆ ن/م, ا.بايتۇرسىنوۆ و/م) ورىنباسارلارى وزدەرى قىزمەت اتقارعان مەكتەپتەرىنە ديرەكتور بولىپ تاعايىندالدى.
اۋداندا ءۇش اۋىسىمدى جانە اپاتتى جاعدايداعى ءبىلىم وشاقتارى جوق.
سپورتزالى جوق 10 مەكتەپ (مالدىباي و/م – 102 , №2 و/م – 133, ت.اۋباكىروۆ ن/م – 48 وقۋشى, تاسشولاق ب/م – 38, ع.مۇراتباەۆ ب/م – 26, مامايقايىڭدى ب/م – 24 , شولاققايىڭدى ب/م – 37, بايتەلى ب/م – 13 , سوگەتى ب/م – 12 , كوكارىق ب/م – 55,), اسحاناسى جوق 5 (شولاققايىڭدى ب/م, سوگەتى ب/م, بايتەلى ب/م, مامايقايىڭدى ب/م, تاسشولاق ب/م) بار», دەلىنگەن اۋداندىق ءبىلىم ءبولىمى جولدانعان جاۋاپتا.
اۋداندىق ءبىلىم ءبولىمى جولداعان جاۋاپتا ءبىز قويعان ساۋالدىڭ ءبىرازى قامتىلعانىمەن, ەكىلىك العان مەكتەپتەردىڭ بار-جوعى, ءبىلىم ساپاسىنا قاتىستى تاعى ءبىرشاما ماسەلەگە تولىققاندى جاۋاپ بەرىلمەدى. سوندىقتان بۇل اۋدانداعى وسى جانە وزگە دە ماسەلەلەردى تاعى ءبىر پىسىقتاپ جازاتىن كۇن الىس ەمەس.
جوعارىدا ايتقانىمىزداي, ءوڭىردىڭ ەلۋدەن استام مەكتەبى ديرەكتورعا جارىماي وتىر. ديرەكتور تاعايىنداۋ قيىن با, الدە باسقا دا سەبەپ بار ما؟ وبلىستىق ءبىلىم باسقارماسى باسشىسىنىڭ مىندەتىن اتقارۋشى مۇحيت نىسانباەۆ بۇل ماسەلەگە قاتىستى نە ايتادى؟
ء«بىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگىنىڭ 2012 جىلعى اقپانداعى «مەملەكەتتىك ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارىنىڭ ءبىرىنشى باسشىلارى مەن پەداگوگتەرىن لاۋازىمعا تاعايىنداۋ, لاۋازىمنان بوساتۋ قاعيدالارىن بەكىتۋ تۋرالى» №57 بۇيرىعىنا سايكەس ءبىرىنشى باسشىنىڭ بوس نەمەسە ۋاقىتشا بوس لاۋازىمدارىنا كونكۋرس جۇمىستارى جۇرگىزىلەدى. قازىر مينيسترلىك تاراپىنان ۇيىمداستىرىلاتىن بىلىكتىلىك تەستى ۋاقىتشا توقتاپ تۇر. وسى سەبەپتى ءبىزدىڭ ۇيىمداستىراتىن كونكۋرس جۇمىستارىمىزدىڭ ۋاقىتى ۇزاپ جاتىر», دەيدى ول ماسەلەنىڭ ءمانىسىن ءتۇسىندىرىپ.
شىنى كەرەك, ءبىلىم وردالارىنىڭ ديرەكتورسىز قالعانى تۋرالى اقپارات جىل سايىن تاراپ جاتادى. الايدا بىرنەشە جىل بۇرىن بۇل كورسەتكىش وڭىردە ەداۋىر تومەن بولسا, بيىل ارتا تۇسكەن. قالاي دەسەك تە بۇل جاقسى ءۇردىس ەمەس. ويتكەنى كەز كەلگەن مەكتەپتىڭ ءبىلىم ساپاسى ءۇشىن ءبىرىنشى باسشى تىكەلەي جاۋاپ بەرەتىنى انىق. قىسقاسى, جامبىلدا ديرەكتور دەگەنىڭىز دەفيتسيت بولىپ تۇر. جاۋاپتى باسقارماداعىلار وتكىر ماسەلە از ۋاقىتتا شەشىمىن تابادى دەگەندى العا تارتىپ وتىر. سول «از ۋاقىتتىڭ» قانشاعا سوزىلارىن كىم ءبىلسىن...
جامبىل وبلىسى