جىلىنا بىرنەشە رەت وتاندىق تەلەارنا جاڭالىقتارىنان گازەت اقپاراتتارىنان الدانعان ۇلەسكەرلەر تۋرالى كەمى ونشاقتى رەت تىڭدايمىز, وقيمىز. بيىل ەلىمىزدە 13,3 ملن شارشى مەتر تۇرعىن ءۇي سالىنسا, سونىڭ 12,2 ملن شارشى مەترىن جەكەمەنشىك تۇرعىن ءۇي كومپانيالارى سالىپتى. سونىڭ ىشىندە 5,4 ملن شارشى مەترى حالىق قاراجاتىنا سالىنعان. ياعني ۇلەستىك قۇرىلىس نىساندارى دەگەن ءسوز.
Ranking ساراپشىلارىنىڭ ايتۋىنشا, قازىرگى ۋاقىتتا قۇرىلىس كومپانيالارىنىڭ تۇرعىن ءۇيدى پايدالانۋعا بەرۋىنە حالىقتىڭ قاتىسۋ ۇلەسى 44 پايىزدان اسىپ وتىر. بۇل – ايتارلىقتاي جوعارى كورسەتكىش. سوڭعى ەكى جىلدا ۇلەسكەرلىك قۇرىلىس سالاسىنداعى قىلمىستىق ىستەر بويىنشا 16 ادام سوتتالىپ, 300-دەن استام كومپانيا اكىمشىلىك جاۋاپكەرشىلىككە تارتىلىپتى. ساراپشىلاردىڭ ايتۋىنشا, ۇلەسكەرلىك قۇرىلىس نارىعىنىڭ 80 پايىزى ۇلەسكەرلەردەن اقشا تارتۋعا رۇقساتسىز جانە قۇجاتسىز ساتىلادى. ونىڭ ۇستىنە قۇرىلىس كومپانياسى تۇرعىن ءۇيدى پايدالانۋعا بەرۋدى باياۋلاتاتىن نەمەسە ونى سالۋدان مۇلدە باس تارتاتىن جاعدايلار سانى دا از ەمەس.
«قازاقستاندىق تۇرعىن ءۇي كومپانياسىنىڭ» (قتك) مالىمەتىنشە, قازىر ەلىمىزدە 196 نىساندى رۇقساتسىز نەمەسە كەپىلدىكسىز سالىپ جاتقان 176 قۇرىلىس كومپانياسى بار. ولاردىڭ باسىم بولىگى استانا قالاسىندا (136 نىسان).
ارينە, پروبلەمالىق نىسانداردىڭ جاعدايى ءبىرىنشى كەزەكتە قولدانىستاعى زاڭنامانىڭ جانە تۇرعىن ءۇي نارىعىنداعى ۋاكىلەتتى ۇيىمدار قىزمەتىنىڭ ارقاسىندا بىرتىندەپ شەشىلىپ جاتىر. ۇلەسكەرلەردىڭ زاڭدى قۇقىعى مەن مۇددەسىن قورعاۋ ماقساتىندا قازاقستاندا «تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسىنا ۇلەستىك قاتىسۋ تۋرالى» زاڭ بار, وندا تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسىنا ۇلەسكەرلىك قاتىسۋدى ۇيىمداستىرۋدىڭ ءۇش زاڭدى ءتاسىلى قاراستىرىلعان:
«قازاقستاندىق تۇرعىن ءۇي كومپانياسى» اق-نان كەپىلدىك الۋ; ەكىنشى دەڭگەيلى بانك جوباسىنا قاتىسۋ; قۇرىلىس سالۋشىنىڭ ءوز قاراجاتى ەسەبىنەن تۇرعىن ءۇيدىڭ قاڭقاسىن سالعاننان كەيىن جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاننان رۇقسات الۋ.كوپپاتەرلى تۇرعىن ۇيلەر سالۋ ءۇشىن جەكە جانە زاڭدى تۇلعالاردان اقشا قاراجاتىن وزگە تاسىلدەرمەن تارتۋعا تىيىم سالىنادى.
تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسىنىڭ كەپىلدىگى – ۇلەستىك قۇرىلىستىڭ ماڭىزدى قۇرامداستارىنىڭ ءبىرى. ۇلەستىك قۇرىلىسقا كەپىلدىك بەرۋ تەتىگى مىڭداعان ادامعا قولجەتىمدى جانە ساپالى باسپانا الۋعا كومەكتەسە وتىرىپ, مەملەكەتتىڭ الەۋمەتتىك باعدارلانعان مىندەتتەرىن شەشەدى. بۇل تەتىك جوبانىڭ اشىقتىعىن قامتاماسىز ەتەدى: قۇرىلىس ۇدەرىسىن باقىلاۋ جانە مونيتورينگىلەۋ جۇزەگە اسىرىلادى, سونداي-اق ۇلەسكەرلەر سالىمىنىڭ ساقتالۋىن جانە جوبانىڭ مەرزىمىندە اياقتالۋىن قامتاماسىز ەتۋ ماقساتىندا اقشا قاراجاتىنىڭ ماقساتقا ساي پايدالانىلۋىن قامتاماسىز ەتەدى.
قۇرىلىس كومپانيالارىنا كەپىلدىك بەرۋگە جاۋاپتى بىرىڭعاي وپەراتور — «قازاقستاندىق تۇرعىن ءۇي كومپانياسى». بيىل قاراشادا قتك 1 ترلن تەڭگەگە كەپىلدىكتى جابۋعا قول جەتكىزدى. جالپى اۋدانى 5,2 ملن شارشى مەتر بولاتىن 215 جوباعا كەپىلدىك بەرىلدى, بۇل – 60 مىڭ ۇلەسكەردىڭ سالىمىن قورعاۋعا مۇمكىندىك دەگەن ءسوز. 228 مىڭعا جۋىق ازامات تۇرعىن ءۇي-كوممۋنالدىق شارۋاشىلىققا كەپىلدىك بەرۋ ارقىلى (وتباسى كوەففيتسيەنتىن ەسكەرە وتىرىپ) وزدەرىنىڭ تۇرعىن ءۇي جاعدايلارىن جاقسارتا الدى.
«سوڭعى ءبىر جىلدا كومپانيا قىزمەتى جاقساردى. قازىر بارلىق ءوتىنىش تەك Digital Baiterek ونلاين پورتالى ارقىلى قابىلدانادى. وتىنىمدەردى قاراۋدىڭ ورتاشا ۋاقىتى – 8-15 ارالىعىنداعى جۇمىس كۇنى. بۇرىن كەپىلدىكتەر نەگىزىنەن ءۇش مەگاپوليستە عانا بەرىلسە, قازىر تسيفرلاندىرۋ ناتيجەسىندە 12 ءوڭىردى قامتيدى. بارلىق اقپارات تۇرعىن ءۇي پورتالىندا جالپىعا قولجەتىمدى, مۇندا ازاماتتار سالىنىپ جاتقان نىسانداردى تجك كەپىلدىگىنىڭ نەمەسە اكىمدىك رۇقساتىنىڭ بار-جوعىن تەكسەرە الادى. بۇل كۇماندى جوبالارعا اقشا سالماۋ جانە اقىر سوڭىندا اكتسيونەرگە الدانىپ قالماۋ ءۇشىن جاسالۋى كەرەك», دەپ مالىمدەيدى Ranking.
سونىمەن قاتار كوپتەگەن ازامات كەپىلدىكتىڭ نە ءۇشىن قاجەت ەكەنىن جانە ول ۇلەسكەرلەردى قالاي قورعايتىنىن تۇسىنە بەرمەيدى. قتك مالىمەتىنشە, كومپانيا مىنا جاعدايلاردا كەپىلدىك بەرە الادى:
تۇرعىن ءۇيدى پايدالانۋعا بەرۋ مەرزىمىن بۇزۋ; اقشانى ماقساتسىز پايدالانۋ; زاڭدى كۇشىنە ەنگەن سوت شەشىمىمەن بەلگىلەنگەن قۇرىلىس كومپانياسىنىڭ تولەم قابىلەتسىزدىگى.كەپىلدىك جاعدايى تۋىنداعان كەزدە قتك قارجىلاندىرۋى قۇرىلىس كومپانيالارىنىڭ كەپىلدىك جارنالارى ەسەبىنەن قالىپتاستىرىلاتىن رەزەرۆتىك قاراجات ەسەبىنەن جۇزەگە اسىرىلاتىن جانە تەك ەسەپ ايىرىسۋمەن بايلانىستى شىعىنداردى جابۋعا ارنالعان نىساننىڭ قۇرىلىسىن اياقتاۋعا مىندەتتەمە الادى.
«تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسىنا ۇلەستىك قاتىسۋ تۋرالى» زاڭ قۇرىلىس كومپانياسى مەن ۋاكىلەتتى كومپانياعا قارجىلىق تۇراقتىلىق پەن تاجىريبەگە قويىلاتىن بىلىكتىلىك تالاپتارىن بەلگىلەيدى. كومپانيا ينجينيرينگتىك كومپانيالار ارقىلى ۇلەسكەرلەر اقشاسىنىڭ ماقساتتى جۇمسالۋىن, قۇرىلىس بارىسىن باقىلاۋ جانە باقىلاۋ تەتىكتەرىن قولدانادى. وسىلايشا, تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسىنا كەپىلدىك بەرۋ ۇلەسكەرلەردىڭ قۇقىقتارىن قورعاۋدىڭ شۇعىل قاجەتتى قۇرالىنا اينالىپ وتىر. قۇرىلىس جوباسىن تاڭداعان كەزدە بولاشاق ۇلەسكەر قۇرىلىس سالۋشىنىڭ مالىمەتتەرىن ەگجەي-تەگجەيلى زەرتتەپ, ونىڭ قتك كەپىلدىگى بار ەكەنىنە كوز جەتكىزۋى كەرەك.