«Stopfake.kz» پورتالى كەيىنگى ءۇش جىلدا وتاندىق كەڭىستىكتەن 3 مىڭنان استام اقپاراتتىڭ جالعان ەكەنىن انىقتاعان. بيىلدىڭ وزىندە 760 باسىلىمنىڭ دەرەگى تەكسەرىلگەن. تالداۋ بارىسىندا فەيك جاڭالىقتىڭ كوبىنە ۆاكتسيناتسيا, كوروناۆيرۋستىق پاندەميا, قاستاندىق جاساۋ, 5G بايلانىس فورماتى جانە ينتەرنەت-تەحنولوگيالار تاقىرىبىندا تارايتىنى بەلگىلى بولىپ وتىر.
ءبىز تسيفرلى الەۋمەتكە قادام باسقالى الەۋمەتتىك جەلىلەردىڭ لەنتالارىندا, WhatsApp حابارلامالاردا, تەلەگرام-ارنالارداعى پوستتاردا, YouTube پەن تikتوك-تاعى بەينەجازبالاردا اقپارات اعىنى تىم كوپ. ال اقپاراتتىق ورتادا ناقتى بولعان جاعدايلاردى ويدان شىعارىلعانداردان اجىراتۋ وڭاي ەمەس. قارا حالىق, ادەتتە, مالىمەتتىڭ وڭ-تەرىسىن, دۇرىس-بۇرىسىن تەكسەرىپ جاتپايدى. وسى رەتتە «Stopfake.kz» سايتى جەلىنىڭ وتاندىق سەگمەنتىندە جالعان اقپاراتتىڭ تارالۋىن توقتاتۋ جانە جالپى تۇسىنبەۋشىلىك پەن قاتە تۇسىنىك دەڭگەيىن تومەندەتۋ, وقىرماندارعا سىني ويلاۋدىڭ ماڭىزدىلىعىن ەسكە ءتۇسىرۋ جانە فەيكتەردىڭ قالاي جانە نە ءۇشىن جاسالاتىنىن ءتۇسىندىرۋ باعىتىندا جۇمىس ىستەپ كەلەدى. مادەنيەت جانە اقپارات مينيسترلىگىنىڭ مالىمەتىنشە, ينتەرنەت پورتالعا العاشقى ماتەريال 2020 جىلدىڭ شىلدەسىندە جاريالانعان ەكەن.
ء«بىزدىڭ جوبا كوروناۆيرۋس پاندەمياسى كەزىندە قولعا الىندى. ول كەزدە الەۋمەتتىك جەلىلەر مەن مەسسەندجەرلەردە جالعان اقپارات كوبەيىپ, وتانداستارىمىز اراسىندا بەلسەندى تارالعان ەدى. «Stopfake.kz» سايتى وسى ينفودەميامەن كۇرەسۋ, وقىرماندارعا دالەلدەنگەن دەرەكتەردى ۇسىنىپ, فەيك اقپاراتتاردى جەدەل جانە دايەكتى تۇردە جوققا شىعارۋ ءۇشىن قۇرىلدى. اقپاراتتى تەكسەرگەن كەزدە ءبىز باستاپقى دەرەككوزدى انىقتايمىز, عىلىمي زەرتتەۋلەردى قارايمىز, فوتو جانە ۆيدەو ماتەريالداردىڭ تۇپنۇسقالىعىن تەكسەرەمىز. سونداي-اق ساۋال جولداپ, ساراپتامالىق جانە رەسمي پىكىرلەردى, ونىڭ ىشىندە مەملەكەتتىك ورگاندار وكىلدەرىنىڭ دايەكسوزدەرىن كەلتىرەمىز. ءۇش جىلدان استام ۋاقىت ىشىندە ءبىز قازنەتتە تاراعان مىڭداعان حابارلامانىڭ شىنايىلىعىن تەكسەردىك. العاشقى اقپارات – كارانتيندىك شەكتەۋ شارالارىنىڭ ەنگىزىلۋىنە بايلانىستى حالىق اراسىندا 75 مىڭ تەڭگە كولەمىندە الەۋمەتتىك كومەك تولەنەتىنى تۋرالى جالعان اقپاراتتى تەرىستەۋ بولدى», دەدى «Stopfake.kz» جوباسىنىڭ كۋراتورى ايبەك كۇمىسبەكوۆ.
ماماندار سوڭعى رەت Telegram-دا ەلدى دۇرلىكتىرگەن «ادامداردى تسيفرلىق كومىرتەگى تولقۇجاتتارىمەن باقىلايدى» دەگەن اقپاراتتى تەرىسكە شىعاردى. جاريالانىمدا بيىل قازان ايىنىڭ باسىندا «Intrepid Travel» كومپانياسى «The Future Laboratory» بولجام جاساۋ اگەنتتىگىمەن بىرلەسىپ, ەسەپ دايىنداعانىن كورسەتەدى. بۇل مالىمەت كوپتەگەن شەتەلدىك اقپارات سايتىنا تاراپ ۇلگەرەدى. تۋريستىك كومپانيانىڭ پايىمداۋىنشا, بولاشاقتا ساياحاتشىلار ءۇشىن كومىرتەگى تولقۇجاتتارى ەنگىزىلۋى مۇمكىن. وندا كومىرقىشقىل گازىن شىعارۋدىڭ جىلدىق ءليميتى كورسەتىلەدى-مىس. ناتيجەسىندە, مۇنداي قۇجاتتار قوزعالىستى شەكتەيدى. سونىمەن قاتار جاھاندىق جىلىنۋعا بايلانىستى ساياحات كارتاسى دا وزگەرەدى ەكەن. بىراق بۇل بولجام عانا دەپ بەرگەن. شىن مانىندە, فاكتچەكەرلەر مۇنداي كومىرتەگى تولقۇجاتتارىن جاساپ, ەنگىزۋ بويىنشا رەسمي مالىمدەمەلەر نەمەسە جوبالار جوق ەكەنىن انىقتادى.
سونداي-اق سايتتا ساراپشىلارمەن سۇحباتتار, جەلىدەگى الاياقتاردىڭ قۇربانىنا اينالماۋ تۋرالى تۇسىندىرمە ماتەريالدار جانە جالعان جاڭالىقتاردى تانۋعا قاتىستى نۇسقاۋلار جاريالانادى. سايت وكىلى الەۋمەتتىك جەلىلەردە نەمەسە باق-تا جاريالانعان كەز كەلگەن اقپاراتتىق حابارلامانىڭ سەنىمدىلىگىنە كۇمان بولعان جاعدايدا, ونى پورتالدان تەكسەرىپ كورۋگە كەڭەس بەرەدى.
«شىندىقتى وتىرىكتەن اجىراتا ءبىلۋ – اقپاراتتىق ساۋاتتىلىقتىڭ ءبىر بەلگىسى. جالعان جاڭالىقتى تانۋ ءۇشىن الدىمەن اۆتوردىڭ كىم نەمەسە قانداي ۇيىم ەكەنىن ءبىلۋ كەرەك. حابارلامادا ناقتى دەرەككوزگە سىلتەمەنىڭ بولۋىنا نەمەسە سىلتەمەنىڭ كىمگە جاسالعانىنا نازار اۋدارۋ كەرەك. كوبىنە فەيكتەر ءانونيمدى تۇردە تاراتىلادى. نەمەسە اقپارات كوزى تۋرالى وتە تۇسىنىكسىز جازىلادى, وقيعانىڭ قايدا بولعانى, ورنى مەن كۇنى كورسەتىلمەيدى. حابارلاماعا قاراپ, وندا نە جازىلعانىن دەرەك پە, پىكىر مە, سونى انىقتاڭىز. فەيك بەلگىلەرىنىڭ ءبىرى – ونىڭ تاقىرىبى ايقايلاپ تۇرادى, ونى ودان ءارى تاراتۋعا شاقىرادى. جالعان حابارلامالاردىڭ كوپشىلىگى وقىرماندى بەرىلگەن سىلتەمە بويىنشا وتۋگە يتەرمەلەۋ ءۇشىن جاسالعان جارنامالار نەمەسە الاياقتىق حابارلاندىرۋلار. سىني ويلاۋدى دامىتىپ, الەۋمەتتىك جەلىلەر مەن مەسسەندجەرلەردە تاراتپاس بۇرىن اقپاراتتى تەكسەرۋ قاجەت. مۇنىڭ ءبارى سمارتفون مەن ينتەرنەتى بار كەز كەلگەن ادامعا وڭاي ءارى قولجەتىمدى. فوتوسۋرەتتەر مەن بەينەجازبالاردى ۆەريفيكاتسيالاۋعا ىزدەۋ جۇيەلەرىندەگى كەسكىندى كەرى ىزدەۋ قىزمەتى كومەكتەسەدى. قازىرگى ۋاقىتتا سۋرەتتىڭ جاساندى ينتەللەكت ارقىلى نەمەسە ادامنىڭ قولىمەن جاسالعانىن انىقتايتىن سايتتار بار», دەدى ا.كۇمىسبەكوۆ.