اۋىلداعى بالالار جاڭا وقۋ جىلىن بىرتىندەپ زامان تالابىنا ساي سالىنعان نىساندا قارسى الىپ جاتىر. مەملەكەت باسشىسى ءبىلىم سالاسىنا ەرەكشە كوڭىل ءبولىپ وتىرعانى بەلگىلى. اسىرەسە ەلدى مەكەندەردەگى وقۋشىلاردىڭ ءبىلىمىن شىڭداۋدى كوزدەپ وتىر.
مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ جولداۋىندا باسا ايتىلعان ءبىلىم سالاسىنداعى تاعى ءبىر ماسەلە – ورتا ءبىلىم جۇيەسىن جەتىلدىرۋ. «ورتا ءبىلىمنىڭ ساپاسى – تابىستى ۇلت بولۋدىڭ تاعى ءبىر ماڭىزدى شارتى. ءاربىر وقۋشىنىڭ ءبىلىم الىپ, جان-جاقتى دامۋى ءۇشىن قولايلى جاعداي جاسالۋعا ءتيىس», دەگەن ەدى ەل پرەزيدەنتى. وسى رەتتە وبلىستىق ءبىلىم سالاسىندا ساپانى قامتاماسىز ەتۋ دەپارتامەنتى ارنايى ءباسپاسوز تۋرىن ۇيىمداستىرىپ, ەلدى مەكەندەردەگى ءبىلىم وشاقتارىن ارالادى.
اۋەلى تالدىقورعاننىڭ قالاسىنداعى قۇلجاباي قاسىموۆ اتىنداعى №28 IT مەكتەپ-ليتسەيىندەگى وقۋشىلاردىڭ قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ جاعدايىنا ءۇڭىلدى. سونىمەن قاتار وقۋشىلاردىڭ وقۋلىقپەن تولىق قامتاماسىز ەتىلۋىن قاداعالاپ, «وقۋعا قۇشتار مەكتەپ» جوباسى اياسىندا اتقارىلىپ جاتقان جۇمىستارمەن تانىستى. ودان كەيىن №6 بالاباقشانىڭ كۇردەلى جوندەۋ جۇمىستارىنا نازار اۋداردى. بالدىرعاندارعا ارنالعان ۇلكەن نىسان اپتانىڭ سوڭىندا ەسىگىن ايقارا اشادى. ال قاراتال اۋدانىنداعى كالپە ورتا مەكتەبى 1 قىركۇيەكتەن باستاپ جۇمىسقا كىرىسىپ كەتتى.
– جالپى, جىل باسىنان بەرى كۇردەلى جوندەۋ جۇمىستارى 4 مەكتەپتە جۇرگىزىلىپ جاتىر. اتاپ ايتساق, كالپە ورتا مەكتەبىندە تەك كوگالداندىرۋ جۇمىستارى قالدى. ج.سىدىقوۆ اتىنداعى ورتا مەكتەبى 70 پايىزعا, №1 ءۇشارال ورتا مەكتەبى 86 پايىزعا, اقجار ورتا مەكتەبى 93 پايىزعا جۇمىسى ءبىتىپ تۇر. اقسۋ اۋدانىندا ج.سىدىقوۆ اتىنداعى ورتا مەكتەپتە جوندەۋ جۇمىستارى كەلىسىمشارت بويىنشا قىركۇيەكتىڭ سوڭىندا اياقتالۋى شارت. ۇلگەرە مە, ۇلگەرمەي مە ءبىلىم باسقارماسى جاۋاپ بەرەدى. سوعان وراي وقۋ ۇدەرىسى اقسۋ پوليتەحنيكالىق كوللەدجىندە ۇيىمداستىرىلدى. ال ءۇشارال قالاسىنداعى №1 ورتا مەكتەپ قاراشانىڭ باسىندا بەرىلۋى كەرەك. سوندىقتان وقۋ ۇدەرىسى №2 ورتا مەكتەپتە جۇزەگە اسادى. وزگە دە ءبىلىم وشاقتارى قاداعالاۋىمىزدا, – دەيدى دەپارتامەنت باسشىسى الىشەر باشاروۆ.
ودان كەيىن تالدىقورعاننىڭ ىرگەسىندەگى ىنتىماق ەلدى مەكەنىندە سالىنىپ جاتقان 1 200 ورىندىق مەكتەپكە بارىپ, جۇمىس بارىسىمەن تانىسىپ قايتتىق. ىنتىماق اۋىلىنداعى زامان تالابىنا ساي بوي كوتەرگەن مەكتەپتىڭ كوركى قازىردىڭ وزىندە كوڭىلگە قۋانىش ۇيالاتادى. ەڭسەلى, ءزاۋلىم. سىرتقى جۇمىستارى اياقتالىپ قالدى, ەكىنشى توقساندا بەرىلەدى. اباتتاندىرۋ, ارلەۋ سەكىلدى ۇساق-تۇيەك شارۋا عانا قالىپتى. «گۋني ستروي سەرۆيس» جاۋاپكەرشىلىگى شەكتەۋلى سەرىكتەستىگى قولعا العان التىن ۇيانىڭ جۇمىسى بىلتىر مامىردا باستالعان. 2 ملرد تەڭگەگە جۋىق قارجىعا بوي كوتەرىپ جاتقان نىسان الداعى قازان ايىندا اۋىل جۇرتشىلىعىنا ەسىگىن ايقارا اشپاق. «جۇمىس جاندانعان شاق. ۋاقىتىنان, جوسپاردان كەشەۋىلدەپ جاتقان جوقپىز. جۋىردا ەل يگىلىگىنە بەرىلەتىن نىساننىڭ ىشكى-سىرتقى جۇمىستارى عانا قالدى», دەگەن قۇرىلىس شەبەرى ەربولات سارسەنباەۆ قۇرىلىس نىسانىمەن تانىستىردى.
اۋماعى 4,4 گەكتاردى الىپ جاتقان, 6440,05 شارشى مەترلىك نىسان 6 بلوككە بولىنگەن. ءۇش قاباتتان تۇرادى. ءار بلوگىندە ارنايى سىنىپتار, ۇيىرمەلەرگە ارنالعان بولمەلەر مەن دارەتحانا سىندى الەۋمەتتىك ورىندار بار. ارلەۋ جۇمىسى عانا قالسا دا, ءىشى-سىرتى ادامعا ەرەكشە كوڭىل كۇي سىيلايتىن, بالالىقتى اڭساتتىراتىن ءزاۋلىم نىساندا قازىرگى تاڭدا 150-گە جۋىق قۇرىلىسشى جۇمىس ىستەپ جاتىر. ونىڭ 20 شاقتىسى نازىك جاندىلار ەكەن. ولار ارلەۋ, سىلاۋ جۇمىستارىنا تارتىلعان. مەردىگەر سەرىكتەستىكتىڭ جاۋاپتى ماماندارى مەن شەبەرلەرى, قۇرىلىس باسشىلارى دەمەسە, قالعان جۇمىسشىنىڭ ءبارى جەرگىلىكتى تۇرعىندار. «1 200 ورىندىق مەكتەپتىڭ قۇرىلىس جۇمىسى اياقتالدى دەسەك تە بولادى. قالعانى ارلەۋ, قابىرعا, ەدەن كافەلدەرىن توسەۋ سەكىلدى شارۋالار. ودان بولەك, نىسان سىرتىنداعى ۇساق-تۇيەك جۇمىستار بار. بەلگىلەنگەن مەرزىمدە تولىعىمەن اياقتاپ, تاپسىراتىنىمىز انىق», دەيدى جاۋاپتى ماماندار.
شىنىندا, نەگىزگى جۇمىستارى بىتكەن, قۇرىلىسشىلاردىڭ ءوز شارۋاسىنا ىجداعاتتىلىقپەن كىرىسكەنى كوزگە بىردەن بايقالادى. اتالعان مەكتەپتە زامانعا ساي بارلىق مۇمكىندىك قاراستىرىلعان. قازىردىڭ وزىندە نىسان سىرتىنداعى فۋتبول الاڭىنىڭ توسەنىشتەرى تولىعىمەن توسەلگەن. ودان بولەك, 390 ورىندىق ءماجىلىس زالى, اسحانا, ارنايى سىنىپتار, بي جانە گيمناستيكالىق زالداردىڭ شامالى جۇمىسى عانا قالعان.
وسى رەتتە ايتا كەتەيىك, كەربۇلاق اۋدانىندا ءىرى ينۆەستور 200 ورىندىق كوللەدج سالۋدى جوسپارلاپ وتىر. «شوعىرلاندىرىلعان قۇرىلىس تاۋ-كەن كومپانياسى» جشس بۇل باستامانى كادر تاپشىلىعىن بولدىرماۋ ءۇشىن قولعا الماق. سەرىكتەستىك قازىرگى ۋاقىتتا تاۋارلار قويماسىنىڭ قۇرىلىسىن باستادى, وندا قازىر قۇرىلىس-مونتاجداۋ, جاڭعىرتۋ جانە ينفراقۇرىلىمدىق جۇمىستاردىڭ ءبىرىنشى كەزەڭى جۇرگىزىلىپ جاتىر. وبلىس اكىمى بەيبىت يساباەۆ جوبانىڭ ماڭىزدىلىعىن ەسكەرە وتىرىپ, كادر تاپشىلىعىن بولدىرماۋ ماقساتىندا گەولوگ, تاۋ-كەن ينجەنەرى, حيميك-زەرتحاناشى, تاۋ-كەن سلەسارى, ەنەرگەتيك-بايىتۋشى, ارنايى تەحنيكا ءماشينيسى, ماركشەيدەر, اۋىر جۇك ماشينالارىنىڭ جۇرگىزۋشىسى سەكىلدى تاۋ-كەن ماماندارىن دايارلاۋ, قاجەتىن ايتتى.
– بۇل قادام اۋدان تۇرعىندارى اراسىندا جۇمىسسىزدىق ماسەلەسىن شەشۋگە, وتباسى تابىسىن ارتتىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. وسىعان سايكەس كەربۇلاق اۋدانى اكىمدىگى وبلىستىق ءبىلىم, جۇمىسپەن قامتۋ باسقارمالارىمەن بىرلەسىپ اتالعان ماماندىقتاردى وقىتاتىن قىسقامەرزىمدى كۋرستار ۇيىمداستىرۋدى قاراستىرسىن, – دەدى ب.يساباەۆ.
وبلىس اكىمى ءباسپاسوز قىزمەتىنىڭ مالىمەتىنشە, «شوعىرلاندىرىلعان قۇرىلىس تاۋ-كەن كومپانياسى» جشس سالعان ينۆەستيتسيا كولەمى – 976 ملرد تەڭگە. جوبا ىسكە اسىرىلعاندا 2027 جىلى 1 300 جۇمىس ورنى قۇرىلادى دەپ جوسپارلانىپ وتىر. كەربۇلاق اۋدانىنىڭ ونەركاسىپتىك ءونىم ءوندىرۋ كولەمى جاعىنان وبلىستاعى ۇلەسى – 10,1 پايىز. ءبىرىنشى جارتىجىلدىقتىڭ قورىتىندىسى بويىنشا اۋدان 20,6 پايىز وسىممەن 15,4 ملرد تەڭگەنىڭ ءونىمىن وندىرگەن. اۋداندا 19 ونەركاسىپ ورنى جۇمىس ىستەيدى. بيىل مۇندا 40 جاڭا جۇمىس ورنىن قۇراتىن, جالپى قۇنى 3,8 ملرد تەڭگە بولاتىن 3 جوبانى ىسكە اسىرۋ جوسپارلانعان.
سارقان اۋدانى توپولەۆكا اۋىلىندا دا كوپتەن كۇتكەن نىسان – جاڭا مەكتەپ پايدالانۋعا بەرىلدى. 25 ورىندىق شاعىن ورتالىعى بار 80 ورىندىق مەكتەپ ەسكى مەكتەپتىڭ ورنىنا سالىنعان. ەسكى عيماراتتىڭ اسحاناسى بولماعان ەدى, سپورتزالى قاجەتتى تالاپتارعا ساي كەلمەيتىن. جاڭا مەكتەپ سالۋ ارقىلى بۇل ماسەلەلەر شەشىلدى. ءبىلىم وشاعىندا حيميا, فيزيكا, ينفورماتيكا, IT-كابينەت, بارلىعى 18 وقۋ كابينەتى, سونداي-اق 30 ورىندىق اسحانا, ۇلكەن سپورتزالى بار. كەدەرگىسىز ورتا قالىپتاستىرۋ ءۇشىن عيماراتتىڭ كىرەبەرىسىندە كوتەرگىش قويىلعان, عيمارات ىشىندە ليفت ورناتىلعان. اۋىل تۇرعىندارىن, مەكتەپ ۇجىمى مەن وقۋشىلاردى قۋانىشتى جاڭالىقپەن قۇتتىقتاعان اۋدان اكىمى عالىمجان مامانباەۆ بيىل اۋداندا ەكى جاڭا مەكتەپ سالىنعانىن اتاپ ءوتتى.
– توپولەۆكا اۋىلىنداعى تەرەكتى مەكتەبى اشىلدى, كەلەسى اپتادا بىرلىك اۋىلىندا مەكتەپ ەسىگىن ايقارا اشادى. سونداي-اق بيۋدجەتتەن 7 مەكتەپتى جوندەۋگە 236 ملن تەڭگە ءبولىندى, قازىرگى كەزدە قۇرىلىس جۇمىسىنىڭ بارلىعى اياقتالدى. بيىل اۋداننىڭ 2 650-دەن اسا باستاۋىش سىنىپ وقۋشىسى تەگىن ىستىق تاماقپەن قامتىلدى. قارعالى اۋىلىنداعى م.تىنىشباەۆ اتىنداعى مەكتەپ وقۋشىلارىن تاسىمالداۋ ءۇشىن جاڭا اۆتوبۋس ءبولىندى. تاعى ءبىر اۆتوبۋس باقالىداعى ك.قازىباەۆ اتىنداعى مەكتەپ وقۋشىلارىنا بەرىلدى. توپولەۆكادا جاقىن ارادا 300 ورىندىق رەسپۋبليكالىق بالالار لاگەرى سالىنادى, وندا 70-تەن اسا جاڭا جۇمىس ورنى اشىلادى. قۇرىلىسىنا قاجەتتى جەر ۋچاسكەسى ءبولىندى, – دەدى اۋدان اكىمى.
كوپشىلىكپەن بىرگە قۋانىشقا ورتاق بولعان پەداگوگيكا سالاسىنىڭ ارداگەرى گالينا نيكونوۆا دا ريزاشىلىعىن ءبىلدىردى. «67 جىل بۇرىن وسى مەكتەپكە العاش كەلىپ, وسىندا وقىپ, وسىندا جۇمىس ىستەدىم. قازىر 91-دەمىن. مەكتەبىمىزدىڭ قالاي وزگەرگەنىن كوزىممەن كورىپ, ريزا بولىپ وتىرمىن. ەندى بالالارىمىز جاڭا عيماراتتا, زامانعا ساي جابدىقتالعان كابينەتتەردە وقيتىن بولادى. بالالارعا ساتتىلىك تىلەيمىن», دەدى پەداگوگ.
مۇنان سوڭ جاڭا عيماراتتىڭ لەنتاسى قيىلىپ, كوپشىلىك مەكتەپتىڭ ءىشىن ارالاپ كوردى. قۇرىلىس-مونتاج جۇمىستارىن «قۇرىلىس-تبس» جشس جۇزەگە اسىردى. قۇرىلىس جۇمىستارى 2021 جىلدىڭ جەلتوقسان ايىندا باستالعان بولاتىن. جوبانىڭ جالپى قۇنى – شامامەن 1,4 ملرد تەڭگە. ازىرگە جاڭا مەكتەپتە 62 بالا وقيدى, 15 بالا مەكتەپكە دەيىنگى شاعىن ورتالىققا بارادى.
جەتىسۋ وبلىسى