قوستانايدا ماڭىزدى الەۋمەتتىك ماسەلەلەردى شەشۋ بارىسىندا مەملەكەت, بيزنەس جانە ازاماتتىق قوعام اراسىنداعى سەرىكتەستىك پەن ىنتىماقتى نىعايتۋ ماسەلەلەرى تالقىلانعان حالىقارالىق ازاماتتىق فورۋم ءوتتى. «حالىقارالىق سەرىكتەستىك: وڭىرلىك اسپەكت» دەگەن تاقىرىپ توڭىرەگىندە وتكەن القالى جيىنعا قازاقستاننىڭ ءار ايماعىنان جانە رەسەيدىڭ شەكارالاس وڭىرلەرىنەن كەلگەن قوعام بەلسەندىلەرى, سونىمەن قاتار, نيدەرلاند, بەلگيا, ۇلىبريتانيا, ونلاين رەجىمدە فرانتسيا, گرۋزيا, ۋكراينا ەلشىلىكتەرىنىڭ وكىلدەرى قاتىستى.
جيىندا جىلدان-جىلعا ازاماتتىق سەكتوردىڭ بەلسەندىلىگى كۇش الىپ كەلە جاتقانى ءسوز بولدى. ماسەلەن, قوستاناي وبلىسىنداعى ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمداردىڭ سانى كەيىنگى 3 جىل ىشىندە 30 پايىزعا ارتىپ, بۇگىندە مىڭنىڭ ۇستىنە شىققان. مەملەكەتتىك الەۋمەتتىك تاپسىرىستى قارجىلاندىرۋ كولەمىنىڭ دە ءبىرشاما وسكەنى بايقالادى.
– بيىل مەملەكەتتىك الەۋمەتتىك تاپسىرىستاردى قارجىلاندىرۋ كولەمى 1 ملرد تەڭگەدەن استى. بۇل قاراجاتتىڭ اياسىندا ازاماتتىق قوعامدى ىنتالاندىرۋعا باعىتتالعان جوبالار قاتارى ەسەلەندى. بۇگىندە, جالپى العاندا وبلىس بويىنشا 300 جوبا جۇزەگە اسىرىلىپ جاتىر. قوعامدىق-ەكونوميكالىق, ساياسي دامۋ جولىندا قازىر ەلىمىزدە وڭىرلەردى دامىتۋعا كوپ كوڭىل ءبولىنىپ وتىر. ونى ەندى بيلىكتى ورتالىقسىزداندىرۋ, ينۆەستورلار نازارىن ايماقتارعا بۇرۋ, اسىرەسە, شەكارالاس وڭىرلەرگە باعىتتاۋ سياقتى ءىس-ارەكەتتەردەن اڭعارۋعا بولادى. بۇل رەتتە ازاماتتىق قوعامعا ۇلكەن مىندەت ارتىلادى جانە حالىقارالىق سەرىكتەستىكتى نىعايتۋدىڭ ماڭىزى زور. بۇل ەندى ەكى جىلدا ءبىر رەت ءوتىپ تۇراتىن ءداستۇرلى فورۋم بولعاندىقتان, ءاربىر فورۋمنىڭ ناتيجەسىندە مەملەكەتتىك ورگاندارعا ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمداردى دامىتۋعا باعىتتالعان ۇسىنىستار جىبەرىلىپ, ول ەكى جىل ىشىندە جۇزەگە اسىرىلادى. بۇگىنگى فورۋمنىڭ ەڭ باستى ماقساتى – ازاماتتىق قوعامدى دامىتۋ باعىتىندا جاسالىپ جاتقان جۇمىستاردى ودان ءارى ىلگەرىلەتۋ, – دەيدى وبلىستىق قوعامدىق دامۋ باسقارماسى باسشىسىنىڭ ورىنباسارى ابىلايحان كاكەنوۆ.
جامبىل وبلىستىق «ازاماتتىق اليانسىنىڭ» پرەزيدەنتى يسلامبەك داستاننىڭ ايتۋىنشا, جيىن ەلىمىزدىڭ ءار ايماعىندا جۇمىس ىستەپ جاتقان قوعامدىق ۇيىمداردىڭ ءوزارا تاجىريبە الماسىپ, ىنتىماقتاستىعىن ارتتىرۋعا سەپتىگىن تيگىزەدى.
– جامبىل وبلىسى قىرعىزستانمەن, قوستاناي وبلىسى رەسەيمەن شەكارالاسىپ جاتىر. ءبىز فورۋمدا وسى شەتەلدىك ارىپتەستەرىمىزبەن بىرلەسە وتىرىپ, تاجىريبە الماستىق, پىكىرلەستىك. ولاردىڭ قالاي جۇمىس ىستەپ جاتقانىن جانە مەملەكەتتىك جوبالاردى جۇزەگە اسىرۋدا قانداي اسپەكتىلەرگە, قانداي تاجىريبەلەرگە سۇيەنەتىنىن كوڭىلگە تۇيدىك, – دەيدى ي.داستان.
فورۋمدا ءسوز العان نيدەرلاند كورولدىگىنىڭ ورتالىق ازياداعى ەلشىسىنىڭ ورىنباسارى ناۋت ۆان ۆاۋدەنبەرگ كوپشىلىككە وسىدان ەكى جىل بۇرىن قوستانايداعى پوليتسيا اكادەمياسى جانە ىشكى ىستەر مينيسترلىگىمەن بىرلەسىپ, جەكە باسقا قاتىستى اقپاراتتى جاريالاۋدى دەموكراتيالىق نەگىزگە كەلتىرۋ باعىتىندا ءبىراز شارۋا اتقارعانىن جانە ول جوبالاردىڭ ءساتتى شىققانىن ايتتى.
بۇگىندە قوستانايلىق ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمدار قوعامدىق ءومىردىڭ نەگىزگى 20 باعىتى بويىنشا بەلسەندى جۇمىس ىستەپ جاتىر. ولاردىڭ قىزمەتى سان سالانى قامتيدى. ازاماتتىق سەكتوردىڭ بەلسەندىلىگى اۋىلدىق ايماقتاردا دا بايقالىپ وتىر.
– جۇيەلى جۇمىستاردىڭ ارقاسىندا ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمداردىڭ سانى اۋىلدىق جەرلەردە ارتىپ كەلەدى. مىسالى, 2018 جىلى ولاردىڭ ۇلەسى نەبارى 25 پايىزدى قۇراسا, بۇگىندە 40 پايىزدان اسقان, – دەيدى وبلىس اكىمىنىڭ ورىنباسارى ەرلان سپانوۆ.
القا وتىرىسىنان كەيىن جيىنعا قاتىسۋشىلار حالىقارالىق ۇيىمدار اراسىنداعى سەرىكتەستىكتى دامىتۋ, بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىمەن بىرلەسە جۇمىس جۇرگىزۋ جانە ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمداردى قارجىلاندىرۋدى ىلگەرىلەتۋ, سان سالاعا ءبولىنىپ جاتقان مەملەكەت قارجىسىنا قوعامدىق باقىلاۋ, مونيتورينگ جاساۋ, جەرگىلىكتى جەرلەردە ءبولىنىپ جاتقان بيۋدجەتتىڭ قانشالىقتى ءتيىمدى جۇمسالىپ جاتقانىن قاداعالاۋدى جۇزەگە اسىرۋ باعىتىنداعى ءۇش سەكتسياعا ءبولىندى.
فورۋم اياسىندا قوعام بەلسەندىلەرى ءوزارا پىكىر الماسىپ قانا قويماي, الەۋمەتتىك ارىپتەستىك باعىتىندا ىسكەرلىك بايلانىس ورناتۋ تۋرالى ۋاعدالاسىپ, الداعى ۋاقىتتا استانادا وتەتىن ازاماتتىق فورۋمدا ايتىلاتىن ۇسىنىمدارىن تياناقتاپ الدى.
قوستاناي وبلىسى