قوستانايدا «قازاقستاننىڭ ۇزدىك تاۋارى» بايقاۋىنىڭ ايماقتىق كەزەڭى اياقتالدى. ورتالىق الاڭدا كورمە-جارمەڭكە تۇرىندە وتكەن ءىس-شاراعا 200-دەن استام كاسىپورىن, سونىمەن قاتار ء«بىر اۋىل – ءبىر ءونىم» جوباسى اياسىندا جەكە كاسىبىن اشقان 80 كاسىپكەر قاتىستى.
وڭىردە تۇڭعىش رەت ۇيىمداستىرىلىپ وتىرعان اۋقىمدى كورمەدەن قۇستىڭ سۇتىنەن باسقانىڭ ءبارىن تابۋعا بولادى دەسەك ارتىق كەتپەسپىز. اسىقپاي ارالاپ شىققان ادامعا قوستانايدا جاسالعان ارنايى اۋىر تەحنيكالار مەن جۇردەك جەڭىل كولىكتەردەن باستاپ, سان الۋان اۋىل شارۋاشىلىعى ونىمدەرى, تۇرمىسقا قاجەت حيميالىق زاتتار, قۇرىلىس ماتەريالدارى, ءۇي جيھازدارى مەن حاس شەبەردىڭ قولىنان شىققان عاجايىپ قولونەر تۋىندىلارىنىڭ ءتۇر-ءتۇرى كەزدەسەدى.
كورمە الاڭىنىڭ قاق تورىنە «اگروماشحولدينگ kz» اق زاۋىتىنان شىققان اۋىلشارۋاشىلىق تەحنيكالارى ورنالاسىپتى. اق فيليالىنىڭ ديرەكتورى سامات بايمانوۆتىڭ ايتۋىنشا, كاسىپورىن جىلىنا 850 تراكتور قۇراستىرادى. زاۋىت «Lovol» تراكتورىنىڭ التى ۇلگىسىن شىعارادى. اۋىل شارۋاشىلىعىنا قولايلى بۇل تراكتورلاردىڭ قۋاتى 35 ات كۇشىنەن 120 ات كۇشىنە دەيىن جەتەدى.
– ءبىزدىڭ تراكتورلاردى ساتىپ العان شارۋاشىلىقتارعا 2 جىل مەرزىمگە كەپىلدىك بەرەمىز. ويتكەنى ءوزىمىز شىعارىپ جاتقان تەحنيكانىڭ ساپالى ەكەنىن بىلەمىز. مەملەكەت تاراپىنان دا ۇلكەن قولداۋ كورىپ وتىرمىز. بىزدەن تەحنيكا ساتىپ العان شارۋاعا 30 پايىزدىق مەملەكەتتىك سۋبسيديا قاراستىرىلعان. مىسالى, مىناۋ قۋاتى 135 ات كۇشىنە تەڭ تراكتوردىڭ باعاسى 23 ملن تەڭگە تۇرادى. مۇنى ساتىپ العان شارۋانىڭ 6 ملن 900 تەڭگەسىن مەملەكەت قايتارىپ بەرەدى. بۇل سۋبسيديا تەك قازاقستاندا جاسالعان ۇلتتىق برەندكە عانا بەرىلەدى. سۇرانىس وتە جوعارى, دەيدى فيليال باسشىسى.
بۇگىندە ەل كولەمىندە «اگروماشحولدينگ kz» اكتسيونەرلىك قوعامىنىڭ 8 فيليالى جۇمىس ىستەپ تۇر. بىلتىر وسى سەگىز كاسىپورىننان شىققان 800-دەن استام تراكتور ساتىلعان. وعان بيىل ساتىلعان 350 تراكتوردى قوسىڭىز. قوستاناي تراكتورلارىن, كوبىنە, جەرگىلىكتى فەرمەرلەر مەن سولتۇستىك قازاقستان, اقمولا وبلىستارىنىڭ شارۋالارى ساتىپ الادى ەكەن. كاسىپورىن 2008 جىلدان باستاپ «ەسىل» كومبايندارىن قۇراستىرا باستاعان. بۇگىندە بۇل كومبايندار «قازاگروقارجى» اق ارقىلى 6 پايىزدىق ليزينگپەن ساۋدالانىپ جاتىر. بۇعان قوسا, ساتىپ الۋشىعا 30 پايىزدىق مەملەكەتتىك سۋبسيديا قاراستىرىلعان.
بىلتىر «التىن ساپا» سىيلىعىن يەلەنگەن «استىق» ەلەۆاتور قۇرىلعىلارى زاۋىتى بيىلعى بايقاۋعا وزدەرى جاساپ شىعارعان ەكىدەڭگەيلى استىق ەلەۋىشىن قوسىپ وتىر. اتالعان زاۋىت ەلەۆاتورعا قاجەت تۇيمەدەي تەتىكتەن باستاپ, دايىن ميني ەلەۆاتورعا دەيىن جاساپ شىعارادى. سونداي-اق وڭىردە جۇمىس ىستەپ تۇرعان ەلەۆاتورلارعا مونتاجداۋ, رەكونسترۋكتسيالاۋ, توزعان قۇرىلعىلاردىڭ ورنىنا جاڭاسىن ورناتۋ سەكىلدى قىزمەت تۇرلەرىن كورسەتەدى.
– بىزگە ەلەۆاتورلاردى مودەرنيزاتسيالاۋ, كەڭەيتۋ ءتارىزدى تاپسىرىستار كوپ تۇسەدى. ءوزىمىز اتقارعان جۇمىستىڭ نەمەسە ورناتقان قۇرىلعىنىڭ ساپاسىنا 3 جىلدان 5 جىلعا دەيىن كەپىلدىك بەرەمىز. قازىر ءبىزدىڭ زاۋىتتان شىعاتىن ديىرمەن قۇرىلعىلارىنىڭ 80 پايىزى قازاقستاندا جاسالعان ءونىم بولىپ سانالادى. ماسەلەن, بۇگىنگى كورمەگە شىعارعان استىق ەلەۋىش قۇرىلعىنى ءبىز نەگىزىنەن مەتالدان جاسايمىز. ال ول مەتالدى ءوزىمىزدىڭ تەمىرتاۋدان ساتىپ الامىز, – دەيدى زاۋىتتىڭ ينجەنەر-كونسترۋكتورى داۋلەت وتەنوۆ.
امانگەلدى اۋدانىنىڭ تۇرعىنى راسىلجان بايكەنوۆا كورمەگە يلەنگەن تەرىدەن جاسالعان كەۋدەشە, اياقكيىم, توسەنىش كورپەلەرىن الىپ كەلىپتى. كاسىپكەر تاياۋدا عانا «اتامەكەن» ۇلتتىق كاسىپكەرلەر پالاتاسىنىڭ وڭىرلىك فيليالى جانىنان ء«بىر اۋىل – ءبىر ءونىم» جوباسى اياسىندا اشىلعان ارنايى كۋرستى ءتامامداپ شىققان. بۇعان دەيىن كوكشەتاۋ مەن بالقاشتا تەرى تىگىن تسەحتارىندا جۇمىس ىستەپ, مول تاجىريبە جيناقتاعان كاسىپكەر تۋعان اۋىلىنا ورالعان سوڭ, ءوز تسەحىن اشىپ, قوي تەرىسىنەن ءتۇرلى بۇيىمدار تىگە باستاعان. ىسمەردىڭ قولىنان ارزان دۇنيە شىقپايدى. ماسەلەن, بالالارعا ارنالعان بايپاقتارى 3 مىڭ تەڭگە, بيازى ءجۇندى يلەنگەن تازا تەرىدەن جاسالعان جۇپ-جۇمساق اق كورپەسى 80 مىڭ تەڭگە تۇرادى. ويتكەنى ءوزى دە تەرىنى قىمباتقا ساتىپ الادى.
– قازاقستاندا قوي تەرىسىن وڭدەيتىن كاسىپورىندار وتە از. الداعى ۋاقىتتا جۋاتىن, سىعاتىن, سوزاتىن, كەپتىرەتىن, تارايتىن قۇرىلعىلار ساتىپ الىپ, ءوزىمىز تەرى يلەپ, وڭدەگىمىز كەلەدى. ول ءۇشىن اۋىلدىڭ شەتىنەن عيمارات كەرەك. ويتكەنى ءيىسى شىعادى. مەن تەرىدەن بۇيىم تىگەتىن شاعىن تسەح اشۋ ءۇشىن مەملەكەتتەن 5 ملن تەڭگە قايتارىمسىز گرانت الدىم. وعان تىگىن ماشەڭكەسىن, ۇتىگىن ساتىپ الدىق. ءونىم قىمبات بولسا دا, ءوتىپ جاتىر. مىسالى, وسى ءبىر ساعاتتىڭ ىشىندە ەرەسەكتەر كيەتىن بايپاقتارىمنىڭ ءبارى ءوتىپ كەتتى, – دەيدى راسىلجان بايكەنوۆا.
ليساكوۆ قالاسىنىڭ تۇرعىنى, بەس بالانىڭ اناسى, كوپتەن بەرى بالا كۇتىمىمەن ۇيدە وتىرعان نازەركە توققوجا دا وسى ء«بىر اۋىل – ءبىر ءونىم» جوباسىنىڭ قولداۋىمەن ۇلتتىق تاعام تۇرلەرىن ازىرلەپ, ينتەرنەت ارقىلى ساۋداعا شىعارا باستاعان.
– بىزدە ۇلتتىق تاعامداردىڭ ءبارى بار. ۇيدە قولدىڭ ءسۇتىن ءتورت ساعاتتاي قايناتىپ, وعان ايران قوسىپ قىزىل ىرىمشىك دايىندايمىز. قۇرت, ىرىمشىكتەن گۇل بۋكەتىن جاسايمىز. وعان جاستار جاعى كوپ تاپسىرىس بەرىپ جاتادى. باعاسى بۋكەتتىڭ كولەمىنە قاراي ەكى مىڭ تەڭگەدەن باستالىپ, بەس مىڭ تەڭگەگە دەيىن بارادى. قۇرتتى ىستاپ, كەپتىرىپ ارنايى قۇرىلعىمەن ۆاكۋمداپ تا ساتامىز. ءارتۇرلى پىشىنگە كەلتىرىپ جەنت ءاسسورتيىن جاسايمىن. تارى-تالقان دا جوعارى سۇرانىسقا يە, – دەيدى نازەركە.
بايقاۋدىڭ «وندىرىسكە ارنالعان ۇزدىك تاۋارلار» اتالىمى بويىنشا «بولشەۆيچكا» تىگىن فابريكاسى, قوستاناي اگرومەحانيكالىق زاۋىتى مەن «اگرال فارم» سەرىكتەستىگى جەڭىمپاز اتاندى. «تۇرعىندارعا ارنالعان ۇزدىك تاۋارلار» اتالىمىن «سارىارقااۆتوپروم» زاۋىتى مەن «ازۋريت» جشس-ى, ال «ۇزدىك ازىق-ت ۇلىك تاۋارلارى» اتالىمىن «دەپ» جانە «Sudjuk» سەرىكتەستىكتەرى جەڭىپ الدى.
ارنايى جۇمىس توبى ء«بىر اۋىل – ءبىر ءونىم» جوباسىنا قاتىسۋشىلاردىڭ ىشىنەن 10 كاسىپكەردىڭ ءونىمىن تاڭداپ الدى. جەڭىمپازداردىڭ ءبارى الداعى ۋاقىتتا استانادا وتەتىن «قازاقستاننىڭ ۇزدىك تاۋارى» رەسپۋبليكالىق كونكۋرسىنا قاتىساتىن بولادى.