اباي وبلىسىنداعى الاپات ءورتتىڭ اۋىزدىقتالماۋى وبلىس ورتالىعى – سەمەي قالاسىنىڭ تۇرعىندارىن دا الاڭداتا باستادى. ويتكەنى ءتىلسىز جاۋ قالا ماڭىنداعى وزەركي اۋىلدىق وكرۋگىنە قاراستى كاشتاك, تاليتسا ەلدى مەكەندەرىنىڭ توڭىرەگىندەگى ورماندى القاپتارعا دەيىن جايىلدى. جانعان اعاشتاردىڭ ءتۇتىنى بارعان سايىن قويۋلانىپ, كوكتى تۇمشالاعانى سونشالىق, الىستان دا انىق كورىنە باستادى. پوليتسيا اتالعان ەلدى مەكەندەردىڭ باعىتىنداعى جولعا توسقاۋىل قويىپ, بەت العان كولىكتەردى كەرى قايتارۋ ۇستىندە. ءورتتىڭ ورشۋىنە اپتاپ ىستىق پەن كۇشەيگەن جەلدىڭ دە اسەرى بولىپ تۇر.
ال كەشە تۇرعىندارى كوشىرىلگەن كاشتاك, تاليتسا جانە تەپكاشي اۋىلدارىنا سەمەيدەگى 5 511 اسكەري ءبولىمىنىڭ 100-گە جۋىق ساربازى مەن 8 تەحنيكا اتتانعانىنان حاباردار ەتكەنبىز.
اسكەريلەر يەن قالعان اۋىلداردىڭ ءۇيىن, دۇنيە-مۇلكىن توناتۋعا جول بەرمەۋ ماقساتىندا كىرگىزىلگەن ەدى. سونىمەن قاتار اۋىلدا قالعان كەيبىر تۇرعىنداردى قاۋىپسىز ايماققا كوشىرۋگە جانە زارداپ شەككەندەرگە قول ۇشىن بەرمەك.
ەل الاڭداپ وتىر
جاقىندا عانا سەمەيدە اشىلعان حالىقارالىق جىرشى-تەرمەشىلەر وداعى اباي وبلىستىق فيليالىنىڭ ديرەكتورى داۋلەت سمەتوۆ باستاعان ازاماتتار تاليتسا اۋىلىنا بارماق بولعانىمەن, پوليتسيا ولاردى قاۋىپتى ايماققا وتكىزگەن جوق. سەبەبى تۇسىنىكتى دە. بىراق ونىڭ جول ۇستىندە الەۋمەتتىك جەلىگە سالعان ۆيدەوسىنان ءورتتىڭ كۇردەلى سيپات الا باستاعانى انىق كورىنەدى.
– حالىقارالىق اقىن, جىرشى, تەرمەشىلەر وداعىنىڭ اباي وبلىستىق فيليالىنىڭ جىگىتتەرى بولىپ جاعدايدى ءوز كوزىمىزبەن كورىپ, كومەكتەسۋگە نيەت ەتكەن ەدىك. جولعا شىققانىمىزبەن, تاليتساعا تاياعاننان پوليتسيانىڭ بارلىق كولىكتەردى قاتاڭ تۇردە كەرى قايتارىپ جاتقانىن بايقادىق. ءتۇتىننىڭ دە قويۋلانىپ كەتكەن كورىنىسى قاۋىپتىڭ كۇشەيگەنىن كورسەتەتىندەي. تۇندە كەزەكشىلىكتە بولعان ءورت سوندىرۋشىلەردەن جاعدايدى سۇراستىردىق. قالىڭ ءورت بولىپ جاتقان سول ماڭداعى جەرگە ءورت ءسوندىرۋ تەحنيكاسى مۇلدەم ماڭايلاي المايتىن كورىنەدى. ءتۇتىننىڭ قاراقوشقىلدانىپ قويۋلانۋى شايىرلى قاراعايعا وت تۇسسە, سولاي ۇرەيلى كورىنەدى ەكەن. ءوز ويىمشا قوسىمشا كۇشتەر شاقىرۋدىڭ تاعى ءبىر ءتۇرىن ويلاستىرماسا, مىنا ءورتتىڭ باسىلار ءتۇرى جوق, – دەيدى داۋلەت سمەتوۆ.
راسىندا دا, توتەنشە جاعدايلار مينيسترلىگى تاراپىنان ءتيىستى قادامدار جاسالىپ جاتقانى ءسات سايىن حابارلانىپ جاتقانىمەن, حالىقتىڭ الاڭداۋى ورىندى.
قازا تاپقانداردىڭ وتباسىنا كومەك
ال كەشەگى ۇكىمەت وتىرىسىندا اباي وبلىسىنىڭ اكىمى نۇرلان ۇرانحاەۆ قازىرگى احۋالدى بايانداعاندا, ءورتتى وشىرۋگە 1 788 ادام, 15 تىكۇشاق, 345 تەحنيكا تارتىلعانىن مالىمدەدى. تەحنيكالارعا قاجەتتى 70 توننا جانارمايدىڭ 50 تونناسى «Kaz Minerals» كومپانياسىنىڭ ەسەبىنەن بولىنسە, 20 تونناسىن وبلىستىق اكىمدىك تاراپىنان جىبەرىلگەن.
قازىرگى ۋاقىتتا اپات سالدارىنان 3 ءۇي ورتەنىپ, 2 تەحنيكا جانىپ كەتكەنى بەلگىلى بولىپ وتىر. ىس ءتيىپ ۋلانعان 2 ورمانشىنىڭ دەنساۋلىعى وڭالىپ كەلەدى.
ۇكىمەت باسشىسى وقيعاعا بايلانىستى 10 كۇننىڭ ىشىندە قورىتىندى جاساۋعا تاپسىرما بەردى. سونىمەن قاتار قازا تاپقان 14 ورمانشىنىڭ وتباسىلارىنا «قازاقستان حالقىنا» قورىنان 7 ملن تەڭگەدەن, سونداي-اق كامەلەتكە تولماعان ءار بالاعا 2 ملن تەڭگەدەن تولەنەتىنىن ايتتى. 40-تان استام وتاندىق جوعارى وقۋ ورنى ورتتەن زارداپ شەككەن وتباسىلاردىڭ ستۋدەنتتەرىنە گرانتتار مەن جاتاقحانادان ورىن بولىنبەك. وعان قوسا اقىلى نەگىزدە وقيتىن ستۋدەنتتەر مەن ماگيسترانتتاردى گرانتقا اۋىستىرۋ كوزدەلىپ وتىر.
كوشىرىلگەندەردىڭ احۋالى قانداي؟
وسى ساۋالعا جاۋاپ ىزدەپ سەمەي قۇرىلىس كوللەدجىنىڭ جاتاقحاناسىنا بارعان ەدىك. مۇندا نەگىزىنەن بۇلاق اۋىلىنىڭ تۇرعىندارى ورنالاستىرىلعان بولىپ شىقتى.
– مىنانداي الاپات ءورتتى العاش كورۋىمىز. وزىمىزگە قاتتى قاۋىپ تونبەسە دە, ءۇستى-باسىمىزعا ءتۇتىن ءسىڭىپ قالىپتى. 11-ءى كۇنى ءبىزدى كوشىردى. نەگىزى كەتكىمىز كەلمەگەن. بىراق توتەنشە جاعدايعا بايلانىستى اۋىلدان ءبارىمىزدى اكەتۋگە بۇيرىق كەلگەنىن ۇقتىق. قازىر مۇندا جاعداي جامان ەمەس. بارلىعىمىزعا جەتكىلىكتى كوڭىل ءبولىنىپ جاتىر. بالالاردىڭ دا ۋاقىتىن دۇرىس وتكىزۋ جايى جاقسى ويلاستىرىلعان. ءۇش-ءتورت مەزگىل تاماعى دا, كوپبالالى وتباسىلارعا قاجەتتى كيىم-كەشەگى دە ەرىكتىلەر تاراپىنان دا, اكىمدىكتىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن دە ۇزدىكسىز كەلىپ جاتىر. تەك امان-ەسەن ۇيىمىزگە قاشان ورالاتىنىمىز ويلانتادى. ءورتتى ءسوندىرۋ دە وڭاي بولماي جاتقانىن ەستىپ جاتىرمىز. وتىرعان ورنىن تاستاپ, شاراسىز كۇيدە كەلۋ كىمگە جايلى ءتيسىن؟ ايتەۋىر, ەل-جۇرتتىڭ اماندىعىن تىلەيمىز, – دەيدى بۇلاق اۋىلىنىڭ تۇرعىنى قازەز تولەۋعازين.
بەس پەرزەنتى بار قانات تۇنقاتاروۆ تا وسىندا ورنالاسقان. ايتۋىنشا, قالا ىرگەسىندەگى كەن ورىندارىنىڭ بىرىندە اۋىسىمدىق جۇمىستا.
– ءار ايدىڭ ون التىسى كۇنى اۋىسىمعا كەتەمىن. بۇل جولعى جۇمىسقا كەتۋىم وسىنداي جاعدايعا تاپ كەلەدى دەپ كىم ويلاعان؟ جەكە كولىگىممەن كەلگەن ەدىم. اۋىلدا تالاي جوسپارلى ىستەرىم توقتاپ قالدى. ءورتتىڭ جايى قانشاما شاڭىراقتى قارا جامىلدىرىپ, كوپتەگەن ءۇيدىڭ تۇرعىندارىن باس ساۋعالاتىپ بوستىرىپ جىبەردى. مەن سوعان كۇيىنەمىن. ارينە, مۇندايدا قيىندىققا تاپ بولعاندارعا كومەك كورسەتىلۋى, قاجەتتىلىكتەرمەن قامتاماسىز ەتىلۋى زاڭدىلىق. ال مۇنداي اپاتتار ءبىر ەمەس, نەشە رەت قايتالانىپ جاتىر عوي, – دەيدى ول.
سەمەي قۇرىلىس كوللەدجى ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى اراي نۇرعوجانوۆانىڭ ايتۋىنشا, مۇندا بۇلاق اۋىلىنىڭ 115 ادامى ورنالاستىرىلعان. جاتاتىن ورىندارىنا بارلىق جاعداي جاسالعان. تاۋلىگىنە بەس رەت تاماق بەرىلەدى. «ازىق-ت ۇلىك قورى تولىعىمەن جەتكىلىكتى. اس ءمازىرى ءار كۇنى ءارتۇرلى دايىندالادى. كيىم-كەشەكتەر دە تولىقتاي تاراتىلىپ بەرىلدى. وقۋعا تاپسىرىپ جاتقان بالالارى بولسا, ولاردىڭ نوۋتبۋكپەن الاڭسىز دايىندالۋىن دا قامتاماسىز ەتەمىز. جالپى, مۇنداي ىستەردى بارلىق مەكەمەلەر, ءبىلىم باسقارماسى, وبلىستىق اكىمدىك بارىنشا بىرلەسە اتقارىپ جاتىرمىز. اسىرەسە بالالاردىڭ بوس ۋاقىتىن ءتيىمدى, قىزىقتى وتكىزۋىنە كۇندەلىكتى كوڭىل بولەمىز», دەيدى اراي سەرىكجانقىزى.