“ەكسپو – شانحاي-2010” دۇنيەجۇزىلىك كورمەسىن قىزىقتاۋشىلاردىڭ كوڭىلىن ارباپ, كوز قۇمارىن قاندىرعان قازاقستان جەتىستىكتەرى كورمە مازمۇنىن بايىتۋدا.
جاي كورمە ەمەس. جاھان جۇرەگى لۇپىلدەپ شىدامسىزدانا كۇتكەن كەرەمەت كورمە. مىنە, شانحايدىڭ شىرايىن اشقانىنا دا ايدان ءسال اسىپتى. اعىلعان جۇرت ءنوپىرى. قيىر-قياننان دا قيماسىن اڭساپ كەلگەندەي تۋريستەردىڭ جول شىعىنىنا ەداۋىر جەڭىلدىكتەر جاسالىپتى. قايتكەندە دە شانحايعا جان بالاسىن مەيلىنشە كوپ جۇمىلدىرۋ دىتتەلگەن. كورمەنى جارتى جىل ىشىندە 100 ميلليوننان استام ادام تاماشالاماق. قازاقستان دا مولىنان دامەلى, 8 ميلليونداي ادامعا قىزمەت ەتپەك.
ۇقساستىق پا الدە ۇلى ىستەردىڭ وزەگىندە ۇلاعات ءدانى ساتىمەن ۇرىقتانىپ جاتاتىنداي ما, ءسىرا! ۇرىمتالى سولاي بولعان, بالكىم. ەسىلدىڭ سول جاعالاۋىنداعى استاناداي اجارلى بوپ, حۋانپۋ وزەنىنىڭ سول يىنىندە قازاقستاننىڭ ۇلتتىق پاۆيلونى كوركەيىپ, كوسىلىپ جايعاسقان. ەسىل مەن حۋانپۋ تولقىندارى كەزەكتەسە قاقپاقىلداپ تۋلاتقان قازاقستان تۋى, مۇندا دا اسقاق جەلبىرەيدى. جاناردى سۋىرعاندا, ء“وز ەلىم-اۋ, ورەلى!” دەپ تولعانىپ, جۇرەكتى شىم ەتكىزەر... ال سىرت كوز تامسانىپ, تاڭىرقاپ جاتقاندا “باسقا قونعان باق قۇسى جەر تالعاماي ۇشا بەرسىنشى” – دەگەن اق تىلەك كەۋدەنى ىسىتادى.
جاقسىنى كورمەككە ىقىلاس كۇشەيگەن. باستاپقى ءبىر اي ىشىندە, العاشىندا كۇنىنە 2 مىڭداي ادام, ورتا شەنىندە 3-4 مىڭداي كىسى كەلىپ, ال ماۋسىم تۋعالى بەرى بۇل سان 4,5 مىڭ ادامعا كوبەيگەن. وسى قارقىن ساقتالسا, كورمە اياقتالاتىن 31 قازاندا 8 ميلليونداي قىزىقتاۋشىنىڭ ەسەبى تىركەلمەك ەكەن. بۇل – قازاق ەلى ءۇشىن زور ابىروي.
بىرقاتار قازاقستان دەلەگاتسياسى ارنايى ساپارمەن كەلىپ, ۇلتتىق پاۆيلوندى وزدەرىنىڭ قىتايلىق ءارىپتەستەرىمەن بىرلەسىپ تاماشالادى. مىسالى, توراعا ءا.شاياحمەتوۆ باستاعان قر ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك كوميتەتىنىڭ, ە.نىعماتۋليننىڭ جەتەكشىلىگىمەن پارلامەنت سەناتىنىڭ, ر.ءسارسەنباەۆا باستاعان قازاقستان ايەلدەرى دەلەگاتسيالارىنىڭ ۇلتتىق ەكسپوزيتسيالار جونىندەگى پىكىرى وتە جوعارى. سونداي-اق شانحاي ىنتىماقتاستىق ۇيىمىنا مۇشە مەملەكەتتەردەن 28 وكىل, رەسەي مەملەكەتتىك دۋماسى كوممۋنيستەر فراكتسياسىنىڭ جەتەكشىسى گ.زيۋگانوۆتىڭ ارنايى توبى قازاقستاننىڭ ۇلتتىق پاۆيلونىندا بولىپ, تاۋەلسىز مەملەكەتىمىزدىڭ بۇگىنگى جەتىستىگىمەن جانە بولاشاق كوكجيەگىمەن تانىستى. قازاق ەلىنىڭ قالا سالۋ, ونىڭ ادام يگىلىگىنە ىڭعايلى دا ساپالى قىزمەت ەتۋ مۇمكىندىكتەرىن جوعارى باعالادى.
– قۇرىلىسشى بولعاندىقتان, قازاقستاننىڭ قۇرىلىس يندۋسترياسىنىڭ ءاۋ-جايىن بايقاماق ەدىم, – دەيدى ۋان شي مي. – ابدەن ءتانتى ەتتى. زاماناۋي تەحنولوگيالار مەن جابدىقتاردىڭ كەيبىرى وزىمە تاڭسىق. ونداي مۇمكىندىكتەرسىز كۇشتى مەملەكەتتىڭ جاڭا استاناسىن جايناتىپ سالۋ تۇسكە كىرمەيتىن ءىس قوي. كورمەنىڭ عيبراتى مول. ويلانتادى. ماماندىعىڭدى جەتىلدىرۋگە سەپتەسەدى.
شانحايلىق تۇرعىن ليتيا شمو مينزيانىڭ زور اسەرگە بولەنگەنى جىميعان جۇزىنەن سەزىلەتىندەي. ونى استانا مەن الماتى قالالارىنىڭ ءىرى مەگاپوليسكە اينالۋ ساتىلارى قىزىقتىرادى ەكەن. ارينە, شانحايدىڭ دامۋ جولى ەرەن. الەمنىڭ ءۇشىنشى شاھارى بولىپ ەسەپتەلەتىندىكتەن, ونىڭ يىعىنا تۇسكەن جۇك ءزىل-باتپان. “تاماشا قالا – تاماشا ءومىر” قاعيداتتارى بۇل قالاعا سونشالىقتى ءتان. استاناعا دا سونداي قۇتتى قادام تىلەيمىز, دەدى ول ءجۇرەكجاردى سوزىندە.
قر مەملەكەتتىك سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتى, قازاقستاننىڭ حالىق ءارتىسى, “قازاق اۋەندەرى” اق “قازاقكونتسەرت” ونەر ۇجىمىنىڭ ديرەكتورى التىنبەك قورازباەۆتىڭ كورمە ايماقتارىن ارالاعانداعى اسەرى دە شەكسىز ەكەن.
– مەن مۇندا قالا ءومىرىن جاقسارتۋعا, ينفراقۇرىلىمدى دامىتۋعا, ونىڭ ىشىندە يننوۆاتسيانى پايدالانۋ, ەكولوگيانى ساقتاۋ سەكىلدى ءماسەلەلەرگە قاتىستى جوبالارعا دەن قويدىم, – دەدى ونەر يەسى. – بۇل سالاداعى ءۇردىستى ىستەرىمىز ساپالانباق ەكەن. الماتىنىڭ ەكولوگياسى الاڭداتاتىندىقتان دا شىعار, وزگە مەملەكەتتەردىڭ پاۆيلوندارىنا باس سۇقتىم. سونداعى تۇيگەنىم – ءبارى ادامنىڭ پيعىلى مەن ىقىلاسىنا كەلىپ تىرەلەدى ەكەن.
ەرتەڭ, 5 ماۋسىمدا “ەكسپو – شانحاي-2010” دۇنيەجۇزىلىك كورمەسىندە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇلتتىق كۇنى اتالىپ وتەدى. دەمەك, ءتاۋەلسىز قازاقستانعا جالپاق جۇرتتىڭ نازارى ايرىقشا اۋاتىن بولادى. ورەلى ەلىڭ بولسا, حالقىنىڭ ءوركەنى وسەر! ءلايىم, جاسامپازدىققا جازسىن!
قايسار ءالىم – شانحايدان.