قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەمەر-ءمينيسترى ءاليحان سمايىلوۆتىڭ اباي وبلىسىنا ساپارى اياسىندا الدىمەن الەۋمەتتىك-ستارتەگيالىق ماڭىزى بار نىسانداردىڭ جاعدايىن زەرتتەپ-زەردەلەۋگە باسا نازار اۋدارىلدى.
ۇكىمەت باسشىسى سەمەي قالاسىنداعى «عابباسوۆ» قازاندىعىنىڭ الداعى جىلىتۋ ماۋسىمىنا دايىندىعى, سونىمەن قاتار باسقا دا شەشىمىن تابۋعا ءتيىستى ماسەلەلەر بارىسىمەن كەڭىنەن تانىستى. ودان وزگە قىتاي – قازاقستان – رەسەي مەملەكەتتەرىن بايلانىستىراتىن ماگيسترالدىق وتكەل سانالاتىن ەرتىس وزەنى ۇستىمەن وتەتىن اسپالى كوپىردىڭ بۇگىنگى احۋالىنا نازار اۋداردى.
جىلۋدىڭ جايى «جىر» بولماۋعا ءتيىس
تارقاتىپ ايتار بولساق, سەمەيدىڭ ورتالىعىنداعى «عابباسوۆ» قازاندىعى – جىلىتۋ ماۋسىمىندا 66 كوپقاباتتى جانە 138 جەكە تۇرعىن ءۇيدى, 39 بيۋدجەتتىك مەكەمەنى, 10 الەۋمەتتىك جانە 140 كوممەرتسيالىق نىساننىڭ قىسقى سىناقتان سىر بەرمەي شىعۋىنا جاۋاپتى نىسان. قازىر مۇندا قايتا جوندەۋ جۇمىستارى ءجۇرىپ جاتىر, ونى جاڭا جىلىتۋ كەزەڭى باستالعانعا دەيىن اياقتاۋ جوسپارلانعان. وبلىس مارتەبەسى بەرىلگەن قالانىڭ باستى ماسەلەسى سانالاتىن جىلۋعا قاتىستى «جىر» بولعان جايدىڭ الداعى ۋاقىتتا قالاي شەشىمىن تاباتىنىن ءاليحان اسحان ۇلى ءوز سوزىندە دە اتاپ ءوتتى.
«حالىق سانى ارتىپ, جاڭا نىساندار مەن تۇرعىن ۇيلەر سالىنعان سايىن جىلىتۋ كوزدەرىنە تۇسەتىن جۇكتەمە جىلدان-جىلعا ارتا تۇسەدى. بيىل «عابباسوۆ» جانە «ورتالىق» قازاندىقتارىن قالپىنا كەلتىرۋگە بيۋدجەتتەن 1 ملرد تەڭگە, جىلۋ جەلىلەرىنە 3,5 ملرد تەڭگە ءبولىندى. اكىمدىك كەلەسى جىلىتۋ ماۋسىمى باستالعانعا دەيىن بارلىق جۇمىستىڭ ساپالى جۇرگىزىلۋىن قامتاماسىز ەتۋى كەرەك», دەدى پرەمەر-مينيستر.
ۇكىمەت باسشىسى سونىمەن بىرگە وبلىس ورتالىعىن جىلۋمەن قامتۋ جايى اباي وبلىسىن دامىتۋ باعدارلاماسىندا دا ەسكەرىلگەندىگىن اتاپ ءوتتى. ياعني ءوڭىردى دامىتۋدىڭ كەشەندى جوسپارىنا جىلۋ كوزدەرىن رەكونسترۋكتسيالاۋ بويىنشا 11 جوبا ەنگىزىلگەنى جەرگىلىكتى تۇرعىندار ءۇشىن ماڭىزدى جاڭالىق دەۋگە بولادى. اتاپ ايتقاندا, «عابباسوۆ» جانە «ورتالىق» قازاندىقتارىن رەكونسترۋكتسيالاۋ جىلۋ رەجىمىن حالىققا كورسەتىلەتىن قىزمەتتەردىڭ ساپاسى مەن سەنىمدىلىگىن, قالانىڭ ەكولوگيالىق احۋالىن جاقسارتۋعا جانە جىلۋ شىعىنىن ازايتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
ال سەمەي قالاسىنىڭ عانا ەمەس, حالىقارالىق قاتىناستىڭ بايلانىس كوزىنە اينالعان ەرتىس وزەنىندەگى اسپالى كوپىر بۇل كۇندە كوپتەگەن جوندەۋدى قاجەت ەتەدى. ۇزىندىعى 1086 مەتر, ەنى 35 مەتر ماڭىزدى نىساننىڭ پايدالانۋعا بەرىلگەنىنە دە 23 جىلدىڭ ءجۇزى بولعان. قازىرگى ۋاقىتتا اسپالى كوپىردى كەڭەيتىلگەن اۋقىمداعى كەشەندى رەكونسترۋكتسيالاۋ بويىنشا جوبالىق-سمەتالىق قۇجاتتاردى ازىرلەۋ جوسپارلانىپ وتىر.
ۇكىمەت باسشىسى سەمەي قالاسىنىڭ الدىمەن ستراتەگيالىق كولىك باعىتتارىنىڭ تورابىندا ورنالاسقاندىعىن, سوندىقتان جول ساپاسىن ارتتىرۋ قالانىڭ جانە بۇكىل ءوڭىردىڭ دامۋى ءۇشىن ماڭىزدى ەكەندىگىنە توقتالدى. سول سەبەپتەن دە رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن 7 ملرد تەڭگەدەن استام قارجى ءبولۋ كوزدەلىپ وتىر.
«اكىمدىك جوسپارلانعان بارلىق جوبانىڭ ۋاقىتىلى ورىندالۋىن قامتاماسىز ەتۋى كەرەك. جالپى, ۇكىمەت اباي ءوڭىرىن دامىتۋ بويىنشا بەس جىلدىق كەشەندى جوسپار بەكىتكەنى بەلگىلى. وسى جوسپاردىڭ اياسىندا ءوڭىردىڭ ودان قارقىندى دامۋىنا سەرپىن بەرەتىن تۇرعىن ءۇي-كوممۋنالدىق, الەۋمەتتىك جانە ەنەرگەتيكالىق ينفراقۇرىلىمدى جاڭعىرتۋ جانە سالۋ بويىنشا ءىس-شارالار قاراستىرىلعان», دەدى ءا.سمايىلوۆ نىسانداردى ارالاۋ بارىسىندا.
سەمەي – ەل مادەنيەتىنىڭ قاينارى
ۇكىمەت باسشىسىنىڭ اباي مۋزەيىنە ارنايى بارىپ, « ۇلى اقىن اباي ۇلدارىمەن» ەسكەرتكىشىنە گۇل شوقتارىن قويىپ, جەرگىلىكتى زيالى قاۋىم وكىلدەرىمەن دە كەزدەسكەنى جۇرت نازارىن اۋدارعان وقيعانىڭ ءبىرى بولدى. كەزدەسۋ كەزىندە ءا.سمايىلوۆ بيىل وبلىس ءۇشىن عانا ەمەس, جالپى قازاق حالقى ءۇشىن رۋحاني تاعىلىمى زور مۇرا قالدىرعان, اقىن-فيلوسوف شاكارىم قۇدايبەردى ۇلىنىڭ تۋعانىنا 165 جىل تولۋىن جوعارى دەڭگەيدە اتاپ ءوتۋ جايىن تىلگە تيەك ەتتى.
بۇگىنگى كۇندە اباي وبلىسى اۋماعىندا 300-گە جۋىق مادەنيەت جانە ونەر وشاعىندا 2 مىڭنان استام ادام قىزمەت اتقارادى.
«ۇكىمەت مادەنيەتتى دامىتۋعا ۇلەس قوسىپ جۇرگەن قىزمەتكەرلەردىڭ الەۋمەتتىك جاعدايىن جاقسارتۋ جونىندە شارالار قابىلداپ كەلەدى. وتكەن جىلدان باستاپ رەسپۋبليكادا مادەنيەت قىزمەتكەرلەرىنىڭ جالاقىسىن كەزەڭ-كەزەڭىمەن كوتەرۋ باستالدى. 2025 جىلعا قاراي جالاقى ەكى ەسەگە ارتۋعا ءتيىس», دەدى پرەمەر-مينيستر.
ءاليحان اسحان ۇلىنىڭ زيالى قاۋىم وكىلدەرىمەن كەزدەسۋىنەن سوڭ اباي مۋزەيىنىڭ ديرەكتورى تۇردىقۇل شاڭباي ويىن بىلايشا ورتاعا سالدى:
– ۇكىمەت باسشىسى ءاليحان اسحان ۇلىنا كەزدەسۋ بارىسىندا اباي مۋزەيى سەمەي قالاسىنىڭ جۇرەگى عانا ەمەس, ەۋرازيا كەڭىستىگىندە بالاماسى جوق مادەني نىسان ەكەنىن ايتىپ بەردىم. بەس تاراپتى – اباي, شاكارىم, مۇحتاردى, ابايدىڭ اقىن شاكىرتتەرىن, الاش الىپتارىن اباي مۋزەيى توپتاستىرانىن ءتۇسىندىردىم. ءاليحان اسحان ۇلى مۋزەي ءىشىن ارالاي ءجۇرىپ, ءاربىر جادىگەرگە قاتىستى دەرەكتەردى تىڭداۋعا ەرەكشە ىنتا قويدى. ال زيالى قاۋىممەن كەزدەسۋ بارىسىندا عىلىم, ءبىلىم, مادەنيەت سالاسىندا بولاتىن وڭ وزگەرىستەر تۋرالى جاقسى جاڭالىقتارىنان حاباردار ەتتى. قالاداعى ءۇش ۋنيۆەرسيتەتتى حالىقارالىق دەڭگەيگە جەتكىزۋگە دە ناقتى قادام جاسالاتىنىن ايتىپ, ءبىزدى قۋانىشقا كەنەلتتى, – دەدى اباي مۋزەيىنىڭ باسشىسى تۇردىقۇل شاڭباي.
مەديتسينا سالاسىنىڭ ماڭىزى ايرىقشا
پرەمەر-مينيستر جۇمىس ساپارى اياسىندا اباي وبلىسىنىڭ تۇرعىندارى, اسىرەسە يادرولىق سىناق پوليگونى ايماعىندا تاعدىرى تاسپالانعان جاندارعا ونكولوگيالىق كومەك كورسەتەتىن يادرولىق مەديتسينا جانە ونكولوگيا ورتالىعىنىڭ قىزمەتىنە دە باسا ءمان بەردى. 1656 ناۋقاسقا نەگىزدەلگەن بۇل ورتالىقتا ساۋلەلىك, كلينيكالىق جانە راديونۋكليدتىك دياگنوستيكا بولىمشەلەرى, ەندوسكوپيا بولىمشەسى جانە تاعى دا باسقا زەرتتەۋ-ساراپتاۋ نىساندارىنىڭ ماماندارى جۇمىس ىستەيدى.
«ەلىمىزدەگى جالعىز راديونۋكليدتى تەراپيا ءبولىم وسى ورتالىقتا ورنالاسقان. اۋرۋلاردى دياگنوستيكالاۋدىڭ ماتەريالدىق-تەحنيكالىق بازاسى جاقساردى. ونىڭ ىشىندە قاتەرلى ىسىك اۋرۋىن ەرتە انىقتاۋ مەن جەدەل حيرۋرگيالىق ەمدەۋ دە بار. ورتالىققا جوعارى بىلىكتى قىزمەت كورسەتەتىن زاماناۋي حيرۋرگيالىق كورپۋس قاجەت. دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگى وسى ماسەلەنى پىسىقتاۋعا ءتيىس», دەدى ءاليحان سمايىلوۆ اتالعان نىسانعا ات باسىن بۇرعان كەزدەسۋىندە.
ۇكىمەت باسشىسىنىڭ ايتۋىنشا, اباي وبلىسىن دامىتۋدىڭ كەشەندى جوسپارىندا 400 ورىندىق كوپبەيىندى اۋرۋحانا, 300 ورىندىق بالالار اۋرۋحاناسى, وبلىستىق قان ورتالىعى مەن سەمەي قالاسىندا ەكى ەمحانا, سونداي-اق ءوڭىردىڭ اۋىلدىق جەرلەرىندە 65 جاڭا العاشقى مەديتسينالىق-سانيتارلىق كومەك كورسەتۋ نىسانىن سالۋ جوسپارعا ەنگەن. بۇدان كەيىن ۇكىمەت باسشىسى «قاراعايلى» اۋدانىنداعى بيۋدجەت ەسەبىنەن سالىنىپ, جىل باسىندا پايدالانۋعا بەرىلگەن 150 ورىندىق مۇگەدەكتەرگە ارنالعان وبلىستىق جاڭا رەابيليتاتسيا جانە وڭالتۋ ورتالىعىندا بولدى. بۇل نىساندا بىرنەشە ءجۇزۋ باسسەينى, زاماناۋي سپورت زالى, ەمدىك ۆاننا, ەڭبەك تەراپيا كابينەتتەرى, ارنايى مامانداندىرىلعان سىنىپتار, كىتاپحانا, دەمالىس بولمەلەرى سياقتى ەم الۋشىلارعا قاجەتتى جاعدايلار جاسالعان.
ءاليحان سمايىلوۆ مەملەكەت باسشىسى ق.توقاەۆتىڭ تاپسىرماسىندا كورسەتىلگەنىندەي, 2025 جىلعا قاراي ەلىمىزدىڭ 12 وبلىسىندا ارقايسىسى 150 ورىندىق جاڭا وڭالتۋ ورتالىقتارىن سالۋ جوسپارلانعانىن اتاپ ءوتتى.
اباي وبلىسىنا ساپارى بارىسىندا پرەمەر-مينيستر ءشۇلبى گەس-ءنىڭ جۇمىسىن تەكسەرىپ, وڭىردەگى بىرقاتار ءىرى وندىرىستىك كاسىپورىنداردىڭ قىزمەتىمەن دە تانىستى.
اباي وبلىسى