ەلىمىزدىڭ يننوۆاتسيالىق جۇرەگى
جەكسەنبەك ءادىلوۆ, ق.ي.ساتباەۆ اتىنداعى قازاق ۇلتتىق تەحنيكالىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ رەكتورى. استانانىڭ تۇساۋى كەسىلگەن ساتتەن باستاپ قازاقستان «استانانىڭ ۇلى ءداۋىرى» دەپ ەسەپتەۋگە تولىق قۇقىعى بار تاريحتىڭ جاڭا كەزەڭىن باستادى. قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆ ءوزىنىڭ «ەۋرازيا جۇرەگىندە» اتتى كىتابىنىڭ تۇساۋكەسەرىندە سويلەگەن سوزىندە بىلاي دەپ اتاپ ءوتتى: «1994 جىلى مەن شەشىم قابىلداپ, پارلامەنت ماجىلىسىندە العاش رەت ءوزىمنىڭ استانانى كوشىرۋ تۋرالى باستامامدى ايتتىم... مۇنداي شەشىمدى قابىلداماس بۇرىن مەن ۇزاق ويلاندىم, بارلىق قادامداردى ەسەپتەدىم, تاريحشىلارمەن, ساياساتتانۋشىلارمەن جانە مادەنيەتتانۋشىلارمەن اقىلداستىم, ءتۇرلى مەملەكەتتەردىڭ استانانى اۋىستىرۋ تاريحىمەن تانىستىم...». الەمدىك تاجىريبەدە استانالاردى اۋىستىرعان مىسالدار از ەمەس جانە ونى جاڭا دامۋ كەزەڭىنىڭ كەلبەتى دەۋگە دە بولادى. قازاقستان – تمد مەمەلەكەتتەرى قاتارىندا وسىنداي جوبانى جۇزەگە اسىرۋعا بەل بۋعان جالعىز ەل. وتكەن ۋاقىت ەڭ ءادىل ءارى وبەكتيۆتى تورەلىك جاساپ, ەلباسىنىڭ كەمەڭگەرلىگى مەن كورەگەندىلىگىن كورسەتتى. استانانىڭ تاعدىرى – ىدىراعان ۇلى دەرجاۆانىڭ كولەڭكەسىندە ەشكىمگە بەلگىسىز, ەشكىم بىلمەيتىن ەلدەن بۇگىنگى تاڭدا عالامدىق قاۋىمداستىقتا تانىلىپ, ۇلكەن ابىرويعا يە بولىپ, قارقىندى دامىپ كەلە جاتقان زاماناۋي مەملەكەتكە دەيىنگى جولدان وتكەن تاۋەلسىز قازاقستاننىڭ تاعدىرى. استانانى كوشىرۋ جونىندەگى الىپ جوبانىڭ تابىستى جۇزەگە اسىرىلۋى قازاقستاندى دامۋدىڭ بىرەگەي جولىنا باستاپ, ۇلكەن تاريحي بەتبۇرىس جاسادى. استانانىڭ اتى ەۋرازيا مەن ءسولتۇستىك امەريكانىڭ 56 ەلىنىڭ مەملەكەت جانە ۇكىمەت باسشىلارىنىڭ باسىن قوسقان ەۋروپاداعى قاۋىپسىزدىك جانە ىنتىماقتاستىق جونىندەگى ۇيىمنىڭ ححI عاسىرداعى تۇڭعىش ءسامميتى وتكەن قالا رەتىندە عالامدىق تاريحقا ەندى. وتكەن ءتورت جىلدىڭ ىشىندە عانا استانا قالاسى VII قىسقى ازيا ويىندارىن, دۇنيەجۇزىلىك تۋريستىك ۇيىمدار باس اسسامبلەياسىنىڭ XVIII سەسسياسىن, يسلام ىنتىماقتاستىعى ۇيىمى سىرتقى ىستەر مينيسترلەرى كەڭەسىنىڭ XXXVIII سەسسياسىن قابىلدادى. 2003 جىلدان باستاپ الەمدىك جانە ءداستۇرلى دىندەر كوشباسشىلارىنىڭ ءتورت سەزى, كوپتەگەن ءىرى حالىقارالىق فورۋمدار وتكىزىلدى. استانا يۋنەسكو-نىڭ «بەيبىتشىلىك قالاسى» سىيلىعىن يەلەنىپ, «تمد مەن ەۋرازەق-تىڭ ۇزدىك قالاسى» حالىقارالىق بايقاۋىنىڭ جەڭىمپازى اتاندى. استانادا ەڭ اۋقىمدى «G-Global» حالىقارالىق زەرتتەۋ جوباسى جۇزەگە اسىرىلىپ, بىرنەشە جىل قاتارىنان استانا ەكونوميكالىق فورۋمدارى وتكىزىلۋدە. 2008 جىلدان بەرى اەف قازىرگى زاماننىڭ نەگىزگى ەكونوميكالىق جانە الەۋمەتتىك قيىنشىلىقتارىمەن كۇرەسۋ جولدارىن ايقىنداۋ ءۇشىن عالامدىق كوشباسشىلاردىڭ, ساراپشىلاردىڭ جانە بيزنەس-قاۋىمداستىقتار وكىلدەرىنىڭ باسىن قوسىپ كەلەدى. ماماندىعى بويىنشا ينجەنەر, ءبىتىم-بولمىسى بويىنشا جاسامپاز ەلباسىمىز ن.نازارباەۆ جاڭا استانانىڭ سالىنۋى بۇكىل ەلىمىز دامۋىنىڭ قوزعاۋشى كۇشى بولاتىنىن ايقىن ءتۇسىندى. بۇگىنگى ناتيجە كوز الدىمىزدا – استانا قازاقستان ءۇشىن مۇلدە جاڭا ءوندىرىس سالالارىنىڭ قاينار كوزىنە, ەلىمىزدىڭ يننوۆاتسيالىق جۇرەگىنە, يننوۆاتسيالىق دامۋدىڭ ىرگەتاسىنا اينالدى. استانا قۇرىلىسىنىڭ نەگىزگى يدەياسى ونىڭ ساۋلەتىنە باتىستىڭ پاراساتتىلىعى مەن شىعىستىڭ تالعامپازدىعىن, ەۋروپانىڭ اسقاقتىعى مەن ازيانىڭ سونىلىعىن ءۇيلەستىرۋ بولىپ تابىلادى. استانانىڭ «ءبايتەرەك» مونۋمەنتى, «پيراميدا», «وتان قورعاۋشىلار» ساۋلەت كەشەنى, «حان شاتىر» كەشەنى, «استانا وپەرا», «ماڭگىلىك ەل» سياقتى كورنەكتى ورىندارىنىڭ تىڭ يدەيالارى مەن بەينەلەرىن كاسىبي ساۋلەتشىلەرگە ەلباسىنىڭ ءوزى ۇسىنعان بولاتىن. بۇگىنگى استانا – الەمدىك ساۋلەت عۇلامالارىنىڭ تاجىريبە الاڭى. قالا كەلبەتىن كورىكتەندىرۋ ءۇشىن ءححى عاسىرداعى قالا قۇرىلىسىنىڭ ەڭ الدىڭعى قاتارلى تەحنولوگيالارى مەن ونەردىڭ يننوۆاتسيالىق ادىستەرى قولدانىلىپ, الەمگە اتى تانىمال قازىرگى قالا قۇرىلىسى شەبەرلەرىنىڭ اسا جوعارى تەحنيكالىق دەڭگەيدەگى بىرقاتار جوبالارى ىسكە اسىرىلۋدا. بۇل جوبانىڭ لايىقتى ورنى رەتىندە ادام اياعى باسپاعان سايىن كەڭ دالا – ەسىل وزەنىنىڭ سول جاعالاۋى تاڭدالىپ, سول جەردە جاڭا استانانىڭ ءزاۋلىم عيماراتتارى بوي كوتەرۋدە. يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق دامۋ ستراتەگياسىن جۇزەگە اسىرۋ مەملەكەتتىك باعدارلاماسى اياسىندا استانانى يندۋستريالاندىرۋ قارقىنى ينجەنەرلىك عىلىمدى دامىتۋعا كۇشتى سەرپىن بەرە كەلە, ەلىمىزدەگى ەكونوميكانىڭ جاڭا تەحنولوگيالىق قالپىنىڭ قالىپتاسۋىنا قاجەت ماماندارعا سۇرانىس تۋعىزۋدا. بۇل ماسەلەنى شەشۋدە پرەزيدەنتتىڭ باستاماسىمەن قۇرىلعان نازارباەۆ ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ ماڭىزى ەرەكشە. قازاقستاننىڭ الەمدىك ءبىلىم كەڭىستىگىنە ەنۋىن قامتاماسىز ەتۋ مىندەتىن العا قويعان ۋنيۆەرسيتەت قازاقستاندىق جوعارى وقۋ ورىندارى ءۇشىن حالىقارالىق دارەجەدەگى مامانداردى دايارلاۋ جانە ءبىلىم, عىلىم مەن ءوندىرىستىڭ ءوزارا ىقپالداسۋىنىڭ مودەلى بولىپ تابىلادى. قازىر نازارباەۆ ۋنيۆەرسيتەتى جانىنان ەنەرگەتيكالىق زەرتتەۋ ورتالىعى, ءومىر تۋرالى عىلىم ورتالىعى, ءبىلىم بەرۋ ساياساتى ورتالىعىنان تۇراتىن ۇلتتىق يننوۆاتسيالىق-ينتەللەكتۋالدىق كلاستەر قارقىندى قالىپتاستىرىلۋدا. ەلىمىزدىڭ جەتەكشى تەحنيكالىق ۋنيۆەرسيتەتتەرىنىڭ ءبىرى رەتىندە, بيىلعى جىلى ءوزىنىڭ 80 جىلدىعىن اتاپ وتكەلى وتىرعان ق.ي.ساتباەۆ اتىنداعى قازاق ۇلتتىق تەحنيكالىق ۋنيۆەرسيتەتى دە استانانىڭ دامۋىنا ءوز ۇلەسىن قوسۋدا. ۋنيۆەرسيتەت مەملەكەتتىك يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق قارقىندى دامۋ باعدارلاماسىن قامتاماسىز ەتەتىن كادرلاردى دايىنداۋمەن قاتار, تاۋ-كەن-مەتاللۋرگيا, مۇناي-گاز كەشەندەرى, قۇرىلىس, يننوۆاتسيالىق ءۇي قۇرىلىسى, قورشاعان ورتانى قورعاۋ, ەنەرگيانى ساقتاۋ سالالارىندا ءارتۇرلى ساتىدا ورىندالىپ جاتقان زەرتتەۋلەر ارقىلى «ستارت-اپ»-تان باستاپ ءونىمنىڭ ۇلگىلەرى مەن عىلىمي اۋقىمدى وندىرىستەردىڭ جەلىسىن ىسكە قوسۋعا باعىتتالعان تاجىريبەلىك وندىرىستەردى كورسەتۋگە دەيىنگى تەحنيكالىق يننوۆاتسيالار جاساۋدا. سولاردىڭ ىشىندە ۋنيۆەرسيتەتتىڭ كوممۋنالدىق قاتتى قالدىقتاردىڭ ەنەرگەتيكالىق الەۋەتىن پايدالانۋعا باعىتتالعان تەحنولوگيالىق ەلەكتر جابدىقتاردىڭ كەشەنىن جانە ينۆەرتور – ەنەرگوجەلى – كۇن باتارەياسى جۇيەسىن زەرتتەۋ; سۋ, جەل, كۇن ەنەرگياسىن جانە بيوگازدى ەلەكتر ەنەرگياسىنا اينالدىرۋ; عارىشتىق كۇن ەلەكترستانساسى ماكەتى جوبالارىنىڭ استانانىڭ دامۋىنا ماڭىزدى ىقپال ەتۋى مۇمكىن. قازۇتۋ-ءدىڭ اعىندى سۋلاردى وڭدەۋ جانە تازارتۋ, سۋ قورلارىن ۇنەمدى پايدالانۋ جانە باسقارۋ جۇيەسى يننوۆاتسيالىق تەحنولوگيالارىن جاساۋعا باعىتتالعان جوبالارى دا استانانىڭ دامۋىندا وزەكتى بولادى. ۋنيۆەرسيتەت عالىمدارى ورىنداعان جوبالاردىڭ ناتيجەسى بويىنشا «اقبۇلاق» سالالىق باعدارلاماسى مىندەتتەرى اياسىندا يننوۆاتسيالىق تەحنولوگيانى جانە ونىڭ عىلىمي-تەحنيكالىق جولداماسىن جۇزەگە اسىرۋ جوسپارلانۋدا. ق.ي.ساتباەۆ اتىنداعى قازۇتۋ-ءدىڭ «Circa 2011 حالىقارالىق عارىش ستانساسى», «ITER حالىقارالىق تەرمويادرولىق رەاكتورى» جانە «جەردەگi كليماتتى وزگەرتۋ ستيمۋلياتورى» سياقتى حالىقارالىق جوبالارعا قاتىسۋ الەۋەتى مەن بولاشاعى زور. «Circa 2011 حالىقارالىق عارىشتىق ستانساسى» اۋقىمدى حالىقارالىق عىلىمي-زەرتتەۋ جوباسىنىڭ اياسىندا عارىشتىق كۇن ەلەكتر ستانساسىنىڭ ماكەتىن, كۇن ەنەرگياسىن دەمونستراتسيالىق تاراتۋعا, جەر ستەندىن دايىنداۋدىڭ تەحنولوگيالىق قۇجاتتارىن جاساۋعا ارنالعان زور عىلىمي مۇمكىندىكتەر بار. «ITER حالىقارالىق تەرمويادرولىق رەاكتورى» حالىقارالىق اۋماقتىق عىلىمي-زەرتتەۋ جوباسىنىڭ (پلازمالىق سىمدا تەرمويادرولىق جانۋ پارامەترلەرىندە ەروزيانىڭ تومەندىگى م2 شاققاندا 10 مۆت-قا دەيىنگى تۇراقتى جىلۋ جۇكتەمەلەرىنە شىدامدىلىعى, تەز نەيتروندار مەن گامما-كۆانتتاردىڭ اسەر ەتۋى كەزىندەگى بەلسەندىلىكتىڭ تومەن بولۋى, جىلۋ وتكىزگىشتىكتىڭ جوعارى جانە جىلجىعىشتىقتىڭ تومەن بولۋى, قارماۋدىڭ ازدىعى جانە تريتيا ءۇشىن وتكىزگىشتىگى, جاقسى تەحنولوگيالىق قاسيەتتەر جانە ت.س.س.) قاتاڭ تالاپتاردى قاناعاتتاندىرۋعا ءتيىس تەرمويادرولىق رەاكتوردىڭ ءبىرىنشى قابىرعاسىنىڭ ماتەريالدارىن تاڭداۋعا باعىتتالعان مىندەتتەرىن شەشۋ ءۇشىن ەسەپتەۋ كلاستەرلەرىنىڭ نەگىزىندە تەرمويادرولىق رەاكتوردىڭ ءبىرىنشى قابىرعاسى ماتەريالدارىنىڭ فيزيكالىق-مەحانيكالىق قاسيەتتەرىنىڭ ۇلگىسىن جاساۋ بارىسىندا جۇرگىزىلگەن زەرتتەۋلەردىڭ ناتيجەسى بار. جەردەگى كليماتتى وزگەرتۋ ستيمۋلياتورى حالىقارالىق عىلىمي-زەرتتەۋ جوباسىنا قاتىسۋ ءۇشىن ۋنيۆەرسيتەتتىڭ جەر كليماتىنىڭ وزگەرىسىن بولجاۋدى ەسەپتەۋگە, ەنەرگيا مەن شاعىن سۋ ەلەكتر ستانسالارىنىڭ ەكولوگيالىق تازا كوزدەرىن قۇرۋعا باعىتتالعان جوبالارى ازىرلەندى. قازاقستاننىڭ استاناسى تەپلوۆوز, ەلەكتروۆوز, تىكۇشاق, ۆاگون, كۇن باتارەيالارىن شىعارۋ سالالارىندا العاشقىلاردىڭ ءبىرى بولدى. اقىلدى ۇيلەرى بار «جاسىل كۆارتال» قۇرىلىسىن جۇزەگە اسىرۋدا تۇرعىن ءۇي كلاستەرىندە پايدالانىلاتىن ەنەرگيالىق تيىمدىلىگى جوعارى تەحنولوگيالار قارقىندى دامىپ كەلەدى. استانا – «بولاشاق ەنەرگياسى» ۇرانىمەن وتكىزىلەتىن ەكسپو-2017 حالىقارالىق كورمەسىنىڭ بولاشاق يەسى. جەر شارىنىڭ 150-دەن اسا ەلى قاتىساتىن وسى بۇكىلالەمدىك وقيعاعا قىزۋ دايىندىق جۇمىسى جۇرگىزىلۋدە. استانادا تەك بالامالى ەنەرگيا كوزدەرىمەن عانا قامتاماسىز ەتىلەتىن قالا كۆارتالى سالىنباق. بۇل جوبانىڭ جۇزەگە اسىرىلۋى قازاقستاننىڭ دا, كورمەگە قاتىسۋشى باسقا ەلدەردىڭ دە تەحنولوگيالىق جانە ەكونوميكالىق دامۋدىڭ نەعۇرلىم جاڭا دەڭگەيىنە كوتەرىلۋىنە مۇمكىندىك بەرەرى ءسوزسىز. جانە بۇل استانانىڭ جانە بۇكىل قازاقستاننىڭ عالامدىق تۇراقتى دامۋعا قوساتىن تاعى ءبىر قايتالانباس ۇلەسى بولماق.بارلىق جول باس قالاعا اپارادى»
قاتيمولدا ريزۋانوۆ, اتىراۋ وبلىستىق ارداگەرلەر كەڭەسىنىڭ توراعاسى. راس, ءبىز ءۇشىن بۇل كۇندەرى قازاقستان الەمگە جان-جاقتى تانىلدى, وتاندىق ەكونوميكامىز وركەندەدى, شەتەلدىك ماماندارمەن باسەكەلەس بولا الاتىن كاسىبي ماماندارىمىز قالىپتاستى دەگەن پىكىردى ماقتانىپ ايتۋ وڭاي. الايدا, وسى پىكىردىڭ استارىنا ۇڭىلەر بولساق, شىن ءمانىندە ۇلان-عايىر دالاسى بار, تابيعي شيكىزاتى مول قازاقستانداي مەملەكەتتى قالىپتاستىرۋ, ەكونوميكاسىن وركەندەتۋ ماقساتىندا نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ قانشاما قاجىر-قايراتى مەن كۇش-جىگەرىن جۇمساعانىنا باسا ءمان بەرۋىمىز قاجەت. اسىرەسە, جاڭا تۇرپاتتى مەملەكەت قالىپتاستىرۋدىڭ سان-سالالى ىستەرىنىڭ ءبىرى – جاڭا ەلوردامىز – استانانى ەۋرازيا جۇرەگىندەگى ەڭ ساۋلەتتى, ەڭ كورىكتى قالاعا اينالدىرۋ, سونىمەن بىرگە, بارلىق وڭىرلەردىڭ دە ەكونوميكالىق وركەندەۋىنە ۇدايى قولداۋ بىلدىرۋمەن شەكتەلمەي, ساپالى ونىمدەر وندىرەتىن كاسىپورىنداردىڭ اشىلىپ, حالىقتىڭ تۇراقتى جۇمىسپەن قامتىلۋىنا نازار اۋدارۋ, مىنە, وسىنىڭ بارلىعى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ قايراتكەرلىگىن تولىق اشىپ بەردى. قازىر الەمدەگى ەڭ وزىق 30 ەلدىڭ قاتارىنان لايىقتى ورنىن يەلەنۋگە ۇمتىلعان, كەي سالالار بويىنشا سول ماقساتتىڭ بيىگىنەن كورىنە العان قازاقستاننىڭ جاڭا ەلورداسى – استانا قالاسىنا ەلىمىزدىڭ ءار وڭىرىنەن قاتىنايتىن سان تاراۋ داڭعىل جول بار. استاناعا توتەلەي اپاراتىن اۆتوموبيل, تەمىرجول, اۋە قاتىناسى دا ورنىقتى. ەركىن ەلىمىزدىڭ ەرتەڭىنە بالاعان جاستارىمىزدىڭ اڭسارى استاناعا اۋىپ, وسى قالادا ءبىلىم العىسى, جۇمىس ىستەگىسى كەلەدى. استاناعا اپاراتىن داڭعىل جول الەمنىڭ ءار ەلىنەن تارتىلدى. الەم ەلدەرىنىڭ قازاقستانداعى ەلشىلىكتەرى استاناعا ورنىقتى. دەمەك, تورتكۇل دۇنيەنىڭ ءار بۇرىشىنان تارتىلعان ىسكەرلىك, ەكونوميكالىق بايلانىستى نىعايتاتىن ديپلوماتيالىق جول استاناعا اكەلەدى. ال جاھان جۇرتى تاۋەلسىز ەلىمىزدىڭ جاڭا ەلورداسىنا قىزىعىپ تا, قىزعانىپ تا قارايتىن بولدى. استانانىڭ قايتالانباس ساۋلەتىن قىزىقتاپ, ەلىمىزدىڭ اسەم تابيعاتى اياسىندا دەمالىسىن وتكىزگىسى كەلەتىن شەتەلدىكتەر كوبەيدى. قىسقاسى, قازاقستاننىڭ ءار ءوڭىرىنەن دە, الەمنىڭ ءار ەلىنەن دە بارلىق جول استاناعا اپارادى. ال استانا ء–بىزدىڭ تاۋەلسىز ەلىمىزدىڭ سيمۆولىنا اينالدى. بۇل – تۇڭعىش پرەزيدەنتىمىز نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ ەرەن ەڭبەگىنىڭ جەمىسى! اتىراۋ وبلىسى.ارۋ ەلورداعا – 16 جىل!
شەرزود پۋلاتوۆ, استانا قالالىق وزبەك ەتنومادەني بىرلەستىگىنىڭ توراعاسى, قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ مۇشەسى. سونشاما كوپ ۇلتتار مەن ۇلىستاردى باۋىرىنا سىيدىرعان قازاق حالقىنا جاراتۋشى يەمىز ەرەكشە كەڭ-پەيىل مەن اق كوڭىل بەرگەن. قازاق ەلىنىڭ قوناقجايلىعى مەن باۋىرمالدىعىن مويىندامايتىن جەر بەتىندە ۇلت تا, جۇرت تا جوق دەسەك, ارتىق بولماس. اسپانىمىز اشىق, جەلبىرەگەن كوك تۋىمىزدىڭ استىندا تاتۋلىق پەن پەن تىنىشتىقتى قاعيدا ەتىپ, بارشامىزدىڭ قول ۇستاسىپ تاتۋ ءومىر ءسۇرىپ جاتقانىمىز وسىنى ايعاقتايدى. بۇل – كوڭىلىمنەن شىققان شىنايى سەزىم! ءبىزدىڭ ومىرىمىزدەگى باستى ماقساتىمىز – ۇلتارالىق تاتۋلىقتى بەرىك ساقتاپ, ەلىمىزدىڭ دىڭگەگىنە تىنىشتىقتى بەكەم ورناتىپ, ەل ىشىندە باۋىرلاستىق قارىم-قاتىناستى كۇشەيتىپ, بابالاردان قالعان سالت-ءداستۇرلەر مەن ۇلتتىق رۋحاني قۇندىلىقتاردى بولاشاق ۇرپاققا قايماعى بۇزىلماعان قالپىندا جەتكىزۋ. ەلىمىزدىڭ ەڭسەسىن بيىك ۇستاۋ ءۇشىن ۇلتتار مەن ۇلىستارىمىز اراسىندا قاشان دا تاتۋلىق پەن دوستىق, ماحاببات پەن شاتتىق ورىن الۋى شارت! كوپۇلتتى قوعامىمىزدىڭ ىشىندەگى دوستىقتى بارشا الەمگە ۇلگى ەتىپ كورسەتە ءبىلۋ – قازاق حالقىنىڭ پاراساتتىلىعى مەن كورەگەندىگىنىڭ ايعاعى. ۇلتارالىق دوستىقتى ساقتاي وتىرىپ قانا ءبىز «بولمىسى بيىك, ەرلىگى ەرەن» ەل بولا الامىز. ەلىمىزدەگى ءومىردىڭ دارقاندىعىن تانۋ ءۇشىن ونداعى جۇرتىمىزدىڭ تىنىش, امان, تاتۋ ومىرىنە كوز سالساق جەتكىلىكتى. ارينە, مۇنداي جەتىستىكتەرىمىزدى اللا تاعالا ءتىل-كوزدەن ساقتاعاي! بۇگىندە بارشا ۇلت تۋىس, باۋىر, جەكجات بولىپ كەتتى. مىنە, بىزدەر دە بىرلەسىپ, داستارقان جايىپ, ءسىز-ءبىز دەسىپ, ەلىمىزدىڭ بار مەرەكەسىن بىرگە تويلاپ كەلەمىز. مۇنداي ۇلتارالىق ىنتىماققا ءبىز, ارينە, وتانىمىزدىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتىنىڭ كەمەڭگەر ساياساتى مەن كورەگەندىگىنىڭ, ونىڭ اقىل مەن جۇرەك قايراتىن ۇيلەسىمدى ۇستانعاندىعىنىڭ ارقاسىندا جەتىپ وتىرعانىمىزدى تۇسىنە ءبىلۋىمىز كەرەك. 16 جىلدا استانا تورىنە كەلمەگەن قوناق جوق ەكەندىگى راس. ارينە, ءار ادامدى ءارتۇرلى سەزىمگە بولەپ, كەمەڭگەر حالقىمىز كەز كەلگەن قوناقتى ءوزىنىڭ قوناقجايلىعىمەن تاڭقالدىرماي قويمايتىنى بەلگىلى. ءوزىم ءۇشىن دە تۋعان جەردىڭ توپىراعى قاشاندا كوڭىلىمدى تولقىتىپ تۇراتىنىن ايتۋدى پارىزىم سانايمىن. قانشاما ەل مەن جەردى كورسەم دە كوكەيىمدە ەلىمە, جەرىمە دەگەن اسقاق ماحابباتىم ەشقاشان سولعىن تارتقان ەمەس. ولاي بولسا: جاس ارۋ استانام! شارىقتا! باس قالام! كوك تۋىڭ جەلبىرەپ, اسپاندا قىرانىڭ قالىقتاپ! ماڭگى ەل! جاساي بەر شارىقتاپ! – دەگىم كەلەدى. استانا.