روبوت مەدبيكە

ەگەر الەم وسىنداي روبوتتاردى دامىتىپ, جۇيەنى نەيروندىق جەلىلەر نەگىزىندە وقى­تاتىن بولسا, وندا قۇرىلعى كىشى مەديتسينا قىزمەتكەرلەرىنىڭ ورنىن باسادى. بۇل دەگەنىڭىز مامان تاپشىلىعى ماسەلەسىن تولىعىمەن شەشپەك. وسى يدەيانى جاڭعىرتقان تالدىقورعانداعى نازارباەۆ زيات­كەرلىك مەكتەبىنىڭ جوعارى سىنىپ وقۋشىلارى ەركەجان ۇمبەتباەۆا مەن ۆيكتور كاحنو. عىلىمي جەتەك­شىسى نيكولاي ءاۆديۋنيننىڭ باس­تاماسىمەن قوس شاكىرتى وسىنداي عاجايىپ جاڭالىققا بەت بۇرىپ وتىر.

Med-Bot روبوتى نەيروندىق جە­لىلەرگە نەگىزدەلگەن. ول دارىگەر­لەرگە قولعابىس بولار اقىلدى اپپارات. پاتسيەنتتەردى باقىلاۋعا ارنالعان Face ID فۋنكتسياسى بار. ودان بولەك ناۋقاستىڭ قو­لىن­داعى تاڭباعا دا نازار سالادى. سولار ارقىلى سىرقاتتى تانىپ, دارىگەر قويعان ديوگنوز بويىنشا ەمدەۋ جۇمىستارىن جۇرگىزەدى. ارنايى رەتسەپت بويىن­شا بەلگىلى ءبىر ۋاقىتتا ءدارىسىن ۇسىنىپ, سۋدى دا قۇيىپ بەرەدى. ءتىپتى بۇلشىقەت ىشىنە ينەكتسيالاردى ۇيىمداستىرادى. كۆارتستاۋ كابينەتتەرى مەن جەكە باقىلاۋ جۇيەسى قاراستىرىلعان.

ن.ءاۆديۋنيننىڭ ايتۋىنشا, بۇل – بىرەگەي جوبا. وزىنە ۇقساس روبوتتاردان قاراعاندا ارتىقشىلىعى كوپ ءھام ناۋقاستىڭ ەموتسياسىنا دا ءمان بەرەدى. «مەدبيكە روبوت ينەكتسيا جاساي الادى, ۋاقىتىندا ءدارى-دارمەك بەرەدى جانە ءۇي-جاي­دى كۆارتستاي الادى. ىشىندە ءموبيلدى قوسىمشا ەنگىزىلدى, وندا دارىگەر ەمدەلۋشىگە رەتسەپتتەردى باعدارلامالايدى. ال پاتسيەنتتەر وزدەرىنىڭ جەكە دەرەكتەرىن كورە الادى, سونداي-اق ءدارى-دارمەكتەردى قابىلداۋ تۋرالى مالىمەتپەن قا­نىعادى. بۇل روبوتتى قازىردىڭ وزىندە اۋرۋحانالاردا ەنگىزۋگە بو­لادى جانە بەلگىلى ءبىر پارامەتر­لەردەن كەيىن ونى ناۋقاستاردى ۇيدە قاراۋ ءۇشىن پايدالانۋعا نەگىز بار», دەيدى روبوتوتەحنيكا مامانى.

ونىڭ ايتۋىنشا, جوبا پا­تسيەنت­تەردىڭ جەكە كارتالارىنىڭ دەرەكتەر بازاسى بار قوسىمشاعا نەگىزدەلگەن. وسى رەتتە روبوتتىڭ جۇمىس ىستەۋ ۇدەرىسىنە نازار اۋدارساق. اۋەلى ناۋقاس جۇيەگە كىرۋ ءۇشىن دارىگەر نەمەسە پاتسيەنت رەتىندە باپتاۋدى تاڭدايدى. ەگەر پايدالانۋشى دارىگەر بولسا, ودان تىركەلگەندە جازعان اتى مەن قۇپيا ءسوزىن ەنگىزۋ سۇرالادى. سودان كەيىن ول ءيمپۋلستى, جەكە دەرەكتەردى جانە باسقا اقپاراتتى ءبىلۋ ءۇشىن ءار پا­تسيەنتتىڭ ءپروفيلىن تەكسەرەدى. سونداي-اق دارىگەر اۋرۋدىڭ اتاۋىن­ جانە قاجەتتى ءدارى-دارمەكتەردى جازىپ, مالىمەتتەر بازاسىنا قو­سادى. ءتىپتى جاڭا پاتسيەنتتىڭ پرو­فيلدىك فوتوسۋرەتىن سالىپ, جەكە دەرەكتەرىن (مەكەنجايى, تەلەفون ءنومىرى جانە ت.ب.) ەنگىزۋگە دە قۇقىلى. عاجابى سول, مۇندا ءسىز دارىگەردىڭ بارلىق ءدارى-دارمەكتى قالاي تاعايىندايتىنىن جانە جاڭادان قوسىلعان ءپروفيلدىڭ قالاي قۇرىلعانىن كورە الاسىز. وندا ارنايى پاتسيەنتتەر ءۇشىن كىرۋ ەكرانى بار. ولاردىڭ وتىنىشىندە ءدارى-دارمەكتىڭ ءتىزىمىن, سونداي-اق قابىلداۋعا دەيىنگى ۋاقىتى بەرىلگەن. مەد-روبوت ءبارىن ەسكەرتىپ وتىرادى.

– ناۋقاستى قابىلداعاننان كەيىن دارىگەر ناقتى ەم تاعايىن­دايدى. سودان سوڭ ءبىز ازىرلەگەن ءموبيلدى قوسىمشانى پايدالانا وتىرىپ, دارىگەر ناۋقاستى تىركەيدى, ونىڭ جەكە دەرەكتەرىن جانە Face ID ءۇشىن فوتوسۋرەتىن ەنگىزەدى. ءارى قاراي دارىگەر ءدارى-دارمەك پەن ينەكتسياعا رەتسەپتتى باعدارلامالايدى دا ىشەتىن ۋاقىتىن كورسەتەدى. ءاربىر ءدارىنى قابىلداۋ ارالىعىن ناقتى جازادى. رەتسەپت باعدارلامالانعان كەزدە دارىگەر «قوسىلۋ» تۇيمەسىن باسىپ, ونى جادىنا جۇكتەيدى. وسىلايشا, روبوت ءوز بەتىنشە ارەكەت ەتە باس­تايدى. كۇن سايىن تاڭعى ساعات 7:00-دەن تۇنگى 00:00-گە دەيىن روبوت قوسىلىپ, ەمدەلۋشىگە ءدارى-دارمەك پەن ينەكتسيا بەرەدى. سۋ­دىڭ كۇندەلىكتى تۇتىنىلۋىن با­قىلايدى, سونداي-اق ناۋقاسقا جالپى مونيتورينگ جۇرگىزەدى, – دەيدى ەركەجان ۇمبەتباەۆا.

جاس عالىمنىڭ ايتۋىنشا, بەلگىلى ءبىر ۋاقىتتا نەيروندىق جەلىنىڭ كومەگىمەن روبوت ادامدى تاۋىپ, وعان جاقىندايدى. اۋرۋ­حانا ىشىندەگى كەدەرگىلەردەن اۋلاق بولا وتىرىپ, بولمەدەن بولمەگە ەركىن قوزعالا الادى. Face ID فۋنكتسياسى ارقىلى ەكىنشى نەيروندىق جەلىنىڭ كومەگىمەن روبوت فوتوسۋرەتىن سالىستىرۋ ارقىلى ادامدى تانيدى. ەگەر ول قاجەت پاتسيەنت بولسا, روبوت وعان ءوزىنىڭ رەتسەپتىن ءدال قولدانادى.

قۇرىلعى رەتسەپت بويىنشا ارنايى اينالمالى بارابانداردا ورنالاسقان قاجەتتى تابلەتكالاردى بەرەدى. ءار باراباننىڭ وزىندىك ءدارى-دارمەك ءتۇرى بار. كىشكەنتاي تابلەتكالار ءار باراباندى ءبىر پوزيتسياعا اينالدىرىپ, ارنايى تارتىلاتىن ناۋاعا قۇيىلادى. سوسىن روبوت سۋدى تارتىلاتىن ناۋادا تۇرعان ستاقانعا قۇيادى. سۋ 2 ليترگە ەسەپتەلگەن ارنايى ىدىس­تا ورنالاسقان. تاماقتانۋ كەزىندە قابىلدانعان سۇيىقتىقتاردى ەسكەرە وتىرىپ, ادامنىڭ ءبىر تاۋ­لىكتە سۋ تۇتىنۋ نورماسىن شىعا­رادى. ارتىنان ارنايى تۇتىك ارقىلى سۋ سورىلادى. ءبارى دايىن بولعان سوڭ, ناۋا روبوتتان سوزىلا شىعىپ, ناۋقاسقا كەرەگىن ۇسى­نادى. وسىلايشا, ناۋقاس ەكراندا جازىلعان ءتارتىپ بويىنشا ەمىن قولدانادى. ەم قابىلداۋ شاراسى اياقتالعان سوڭ, پاتسيەنت ستاقاندى ناۋاعا قويادى, ناۋا كەرى سىرعىپ كەتەدى. بارلىق مەحانيزمنىڭ جۇ­مىسى ىشكى داتچيكتەرمەن جانە شەكتى اجىراتقىشتارمەن باقى­لانادى. سۋ اعىنى رەزەرۆۋار ىشىندەگى سۋ دەڭگەيىنىڭ داتچيك­تەرىمەن تەكسەرىلەدى. سوندىقتان مەحانيزمنىڭ جۇمىسى تولىعىمەن ءدال ءارى سەنىمدى. وسىدان كەيىن قۇرىلعىلاردى زارارسىزداندىرۋ ءۇشىن روبوت ىشىندە ۋلتراكۇلگىن شام قوسىلادى. سونىڭ سەبەبىنەن كۇن سايىن قاتاڭ تۇردە ۋاقىتىلى روبوت جۇمىس ىستەيدى. ولار ادامدار سياقتى ۇمىتشاق ەمەس ءارى بەل­گىلى ءبىر تارتىپكە باعىنادى. سىل­تاۋ ايتپايدى, جۇمىستان قاشپايدى.

ال ينە سالار كەزدە ناۋقاس تو­سەكتە وڭ قولىن سوزىپ جاتۋى شارت. سوندا روبوت نەيروندىق جەلىنى پايدالانا وتىرىپ, ناۋقاستىڭ قولىنداعى ارنايى بەلگىنى تابادى. بۇل سىزگە ينەكتسيا جاساۋ كەرەك جەر, ياكي بۇلشىقەت. ەگەر روبوت دۇرىس كۇيدە بولعان جاعدايدا بۇركۋ مەحانيزمى ىسكە قوسىلادى. قۇرىلعىداعى شپريتستەردە دايىن­ ينەكتسيالىق ەرىتىندىسى بار بارابان ورناتىلعان. ارنايى ۇستاعىشپەن قاجەتتى ءشپريتستى الىپ, باراباننان شىعارادى. «ينە تەرىگە جاقىنداعاندا مەحانيزم توقتاپ, سورعى ىسكە قوسىلادى. ول مەديتسينالىق ءسپيرتى بار ىدىس­تان ءسپيرتتى سورىپ الادى جانە ينەنىڭ ۇستىنە ورناتىلعان بۇرىككىش ارقىلى ينەكتسيا ورنىنا ءسپيرتتى شاشادى. الكوگول سپرەيىنىڭ بۇلتى دا ينەنىڭ بويىمەن وتەدى. بۇل كە­نەدەي ينەنى دە, ينەكتسيا ورنىن دا دەزينفەكتسيالاۋعا مۇم­كىندىك بەرەدى. سودان كەيىن روبوت ينەنى بۇلشىقەتكە جىلدام ەنگىزەدى. ءارى قاراي روبوت ەمدەلۋ­شىدەن ينەنى الىپ, پايدالا­نىلعان شپريتس تۋرالى جازبامەن بوس ءشپريتستى ورنىنا قويادى. وسىدان كەيىن قۇرىلعىلاردى زارار­سىزداندىرۋ ءۇشىن روبوت ىشىندە ۋلتراكۇلگىن شام قوسىلا­دى. بارلىق مەحانيزمنىڭ جۇمى­سى ىشكى سەنسورلارمەن, شەكتى اجى­راتقىشتارمەن باقىلانادى. سون­دىقتان ونىڭ جۇمىسىنا كۇ­مانمەن قارامايمىز», دەيدى جاس عالىمدار.

– روبوتتىڭ وزىندە ورناتىلعان نەيروندىق جەلىلەر ناۋقاستىڭ جاعدايىن باقىلاۋعا جانە ەمدەۋگە كومەكتەسۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. ناۋقاس قاجەتتى ءدارى-دارمەكتەردى رەتسەپت بويىنشا قاتاڭ تۇردە الادى جانە ۇنەمى نازاردا بولادى. سوندىقتان روبوت تۇراقتى كىشى مەديتسينالىق پەرسونال ءرولىن اۋىستىرىپ, دارىگەردىڭ امبەباپ كومەكشىسى بولادى. ۋاقىتىلى كو­مەك كورسەتۋ, قاداعالاۋ جانە باقىلاۋ پاتسيەنتتەر اراسىنداعى ءولىم قاۋپىن ازايتادى. Med-bot بۇرىن كورسەتىلگەندەي, ءبىر حا­لىققا شاققانداعى مەدبيكەلەر تاپشىلىعىن شەشۋدە ماڭىزدى ءرول اتقارادى. بۇل جوبا حالىقتىڭ بارلىق ساناتتارىنا ساپالى مەدي­تسينالىق كومەك كورسەتۋ جاع­دايىن جاقسارتادى. بۇل ءبىزدىڭ ۇلتىمىزدىڭ الەمدەگى ەڭ دەنى ساۋ جانە كوڭىلدى بولۋىنا مۇمكىندىك بەرەدى, – دەيدى ۆ.كاحنو.

ءبىزدى قىزىقتىرعان تاعى ءبىر دەرەككە كوز سالساق. اتالعان قۇ­رىلعى قاراۋسىز قالعان اتا-انا­لارعا نەمەسە ءۇي جاعدايىندا توسەك تارتىپ جاتقان ناۋقاستارعا ۇلكەن جاردەمشى. ودان بولەك جۇمىس­باستى ادامدار ۋاقىتىلى ءدارىسىن ءىشۋدى كوپ جاعدايدا ۇمىتىپ كە­تەدى. بۇل اپارات ونىڭ الدىن الۋ­عا بەيىل. ءارى شارشامايدى, في­زيكالىق تۇرعىدان قۋاتى ادام­دارعا قاراعاندا الدەقايدا جوعارى.

جەتىسۋ وبلىسى