«ەكوتون-باتىس» جشس-ءنىڭ قۇرىلىس ماتەريالدارى نارىعىنا قادام باسقانىنا ءانابىر كوپ ۋاقىت بولا قويعان جوق. سوعان قاراماستان, سەرىكتەستىكتىڭ گازدى بەتون شىعاراتىن زاۋىتىنىڭ ونىمدەرى تۇتىنۋشىلاردىڭ سۇرانىسىنا يە بولىپ وتىر. سوندىقتان دا, بۇل زاۋىت وڭىردەگى وزىندىك جۇمىس ىرعاعى قالىپتاسقان كاسىپورىنداردىڭ قاتارىنا جاتادى. سەرىكتەستىكتىڭ جىلۋ ۇستاعىش گازدى بەتون بۇيىمدارىن شىعاراتىن زاۋىتىنا گەرمانيانىڭ «ITONG» فيرماسىنىڭ بىرەگەي تەحنولوگياسى ورناتىلعان. وزىق تەحنولوگياعا نەگىزدەلگەن ءوندىرىستىڭ ونىمدىلىگى ءوز الدىنا, جۇمىس ۇدەرىسى اسا جەڭىلدەتىلگەن, قول ەڭبەگى جوققا ءتان.
سەرىكتەستىك ونىمدەرىنىڭ جىلۋ ۇستاعىش, وتقا توزىمدىلىك, جەڭىل دە ونىمدىلىگىنە بايلانىستى سيليكات كىرپىشتەن كوپتەگەن ارتىقشىلىعى بار. گازدى بەتون بلوكتارى جەڭىل دە ۇلكەن, سوندىقتان قابىرعالاردى تەز ارادا قالاۋعا بولادى. ال, كىرپىشكە قاراعاندا ەرىتىندى 5-7 ەسە از جۇمسالسا, قالاۋ شاپشاڭدىعى 3-4 ەسە ارتادى. تاس پەن اعاشتىڭ قاسيەتتەرىن بويىنا قاتار سىڭىرگەن گازدى بەتون بىرەگەي جوعارى تەحنولوگيالىق قۇرىلىس ماتەريالى بولىپ تابىلادى. گازدى بەتوننان سالىنعان عيمارات قىستا جىلى, جازدا قوڭىر سالقىن قالىپتى ۇستاپ تۇرادى.
ءبىر تيىمدىلىگى, وبلىس اۋماعىندا گازدى بەتون شىعارۋعا قاجەتتى كۆارتس قۇمى, اك جانە باسقا ماتەريالدار جەتكىلىكتى. مۇندا تەك اليۋميني ۇنتاعى عانا رەسەيدەن جەتكىزىلەدى. كاسىپورىندا شىعارىلاتىن گازدى بەتون بلوكتارى باسەكەگە قابىلەتتى, حالىقارالىق ستاندارتتارعا تولىق جاۋاپ بەرەدى. «ەكوتون-باتىس» جشس وزدەرىنىڭ قۇرىلىستىق گازدى بەتون بلوكتارىن نەگىزىنەن قىزىلوردا, ماڭعىستاۋ, باتىس قازاقستان, اتىراۋ وبلىستارىنا وتكىزەدى. سونداي-اق, سوڭعى كەزدەرى سەرىكتەستىك ونىمدەرىنە رەسەيدىڭ كورشىلەس ورىنبور وبلىسىنان دا سۇرانىس جوعارى بولىپ وتىر. ال, اقتوبەلىكتەردىڭ «ەكوتون-باتىس» جشس-ءنىڭ ونىمدەرىنە دەگەن قىزىعۋشىلىعى ەرەكشە. سەبەبى, تاسىمالداۋعا دا, قالاۋعا دا ىڭعايلى, جىلۋ جانە سالقىن ۇستاعىش ارتىقشىلىعى ءوز الدىنا.
– ءبىز ءوز ونىمدەرىمىزدى بۇعان دەيىن رەسەيدىڭ ىرگەلەس ايماقتارىنا جەكە تاپسىرىستار بويىنشا شىعارىپ كەلگەن بولاتىنبىز. بيىل ورىنبور قالاسىنان وكىلدىگىمىزدى اشتىق. وكىلدىك ءبىزدىڭ گازدى بەتون بلوكتارىمىزدى زاڭدى تۇلعالارعا وتكىزۋمەن اينالىسادى. زاۋىت جىلىنا 198,0 مىڭ تەكشە مەتر گازدى بەتون ونىمدەرىن شىعارسا, سونىڭ 30 مىڭ تەكشە مەترىن, ياعني وندىرىلگەن ءونىمنىڭ 15-20 پايىزىن رەسەي نارىعىنا شىعارۋ جولدارىن قاراستىرۋدامىز. قازىر ايىنا 5 مىڭ تەكشە مەتر گازدى بەتون بۇيىمدارىن رەسەيگە وتكىزىپ كەلەمىز. ارينە, ولاردىڭ وسىنداي ءونىم شىعاراتىن جيىرمادان استام زاۋىتتارى بار. ءبىز سولارمەن باسەكەلەستىكتە وزىپ شىعۋىمىز كەرەك. سوندىقتان ءبىز ءونىم ساپاسىن باستى نازاردا ۇستاۋدامىز. ونىمدەرىمىز ءوزىمىزدىڭ زەرتحانامىزدا تەكسەرۋدەن وتەدى, اقاۋعا جول بەرىلمەيدى. ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداق شارتىنا قول قويىلۋى بىزگە ونىمدەرىمىزدى ەكسپورتقا شىعارۋعا تىڭ تىنىس بەردى. بۇل باعىتتا بۇرىنعىدان گورى دە ەركىن قيمىلداي باستادىق. گازدى بەتون بۇيىمدارىن شىعارۋدا بەلورۋسسيا تىم ىلگەرى كەتتى. ولارمەن دە ونىمدەرىمىزدى وتكىزبەگەنمەن, تاجىريبە الماسىپ تۇرامىز. سەبەبى, ەكى ارا قاشىق, بۇل بىزگە ءتيىمسىز. ءوز رىنوگىمىزدى تولىق قامتىپ, رەسەيدىڭ كورشىلەس ايماقتارىنا ونىمدەرىمىز ءوتىپ جاتسا, بىزگە سونىڭ ءوزى ۇلكەن ولجا بولىپ تابىلادى, –دەيدى سەرىكتەستىك باسشىسى ەربولات راحىمباەۆ.
بيىل كاسىپورىن ءوزىنىڭ جىلىنا 198,0 مىڭ تەكشە مەتر گازدى بەتون وندىرەتىن جوبالىق قۋاتىنا تولىق شىعۋعا بەرىك نەگىز قالاپ وتىر. بۇرىن ءتورت اۆتوكلاۆ جۇمىس ىستەسە, بيىل بەسىنشى اۆتكلاۆتى ىسكە قوسىپتى. ول ەڭبەك ونىمدىلىگىن بىردەن 20 پايىزعا ارتتىرعان. قازىر سۇرانىس ۇسىنىستان گورى جوعارى بولىپ وتىرعان كورىنەدى. سوندىقتان كاسىپورىن جىلجىمالى ءتورت اۋىسىمدا جۇمىس ىستەۋدە. بۇل زاۋىتتىڭ ايىنا 17 مىڭ تەكشە مەتر گازدى بەتون بلوكتارىن شىعارۋىنا مۇمكىندىك بەرۋدە. تاپسىرىستىڭ كوپتىگى سونداي زاۋىت اۋلاسىنان دايىن ونىمدەر تيەلگەن اۆتوكولىكتەردە ءۇزىلىس جوق, ءبىرى كىرىپ, ءبىرى شىعىپ جاتىر. بۇعان قوسىمشا ۆاگوندارعا تيەلۋدە.
– استانادا وتەتىن ەكسپو-2017 كورمەسىنىڭ قۇرىلىستارىنا دا ونىمدەرىمىزدىڭ 30 پايىزىن ءجونەلتىپ جاتىرمىز. سەبەبى, ءبىزدىڭ باس كاسىپورنىمىز سوندا «ەكسپو» قۇرىلىستارىن سالۋدا. بيىل قازاقستاننىڭ اۆتوكلاۆتىق گازدى بەتون ءوندىرۋشىلەرىنىڭ اسسوتسياتسياسى قۇرىلىپ, ول وسىنداي توعىز زاۋىتتى بىرىكتىرىپ وتىر.
بۇل ءوز مۇددەمىزدى قورعاۋعا, وزەكتى ماسەلەلەردى ورتاق ويلاسىپ شەشۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. ءوزارا ىقپالداسپاي ىلگەرىلەۋ جوق. ال, جاقىن شەتەلدەر رىنوگىنا شىعۋ بىزگە ءبىراز پايدالى, – دەدى ءسوز اراسىندا ەربولات ۋالحان ۇلى.
سەرىكتەستىك «ەۋروپا-ازيا. شەكاراسىز ىنتىماقتاستىق» حالىقارالىق ونەركاسىپتىك كورمەسىنە تۇراقتى قاتىسۋشى بولىپ تابىلادى. مۇنىڭ كاسىپورىن ءۇشىن تيىمدىلىگى دە كورىنۋدە. قازىر سەرىكتەستىك ونىمدەرى وبلىستان تىسقارى جەرلەرگە, سونىڭ ىشىندە رەسەيدىڭ شەكارالاس ايماقتارىنا جاقسى تانىس. سول بايلانىستى بەكىتە ءتۇسۋ ءۇشىن سەرىكتەستىك وسى جولى ورىنبور قالاسىندا وتەتىن «ەۋروپا-ازيا. شەكاراسىز ىنتىماقتاستىق» حالىقارالىق ونەركاسىپتىك كورمەسىنە تاس ءتۇيىن دايىندالۋدا. ونىڭ دا سەبەبى بار, بارىس-كەلىس بولماي, بايلانىس نىعايمايتىنىن تۇسىنەتىن كاسىپورىن باسشىلىعى مۇنى دا جارنامانىڭ ءبىر ءتۇرى رەتىندە پايدالانىپ قالۋعا تىرىسۋدا.
بۇرىن تاپسىرىسشىنىڭ قالاۋى بويىنشا گازدى بەتون بلوكتارى كولەمىنە قاراي دايىنداپ بەرىلەدى ەكەن, ول ءۇشىن تەحنولوگيانى قايتا ءتۇزۋ كەرەك. قازىر وعان مۇرشا جوق, تاپسىرىس كوپ. بۇل زاۋىتتىقتاردى ىجداعاتتى جۇمىس ىستەۋگە جۇمىلدىرۋدا. سوعان وراي مۇندا ەڭبەك ەتۋگە قولايلى جاعداي تۋعىزىلعان. جۇمىسشىلار زاۋىتتىڭ اسحاناسىنان نەبارى 300 تەڭگەگە تاماقتانادى. ارناۋلى تاعام بەرىلەدى. قازىر كاسىپورىندا 200-گە جۋىق ادام ەڭبەك ەتەدى. ولار وزدەرىنىڭ جۇمىس ورىندارىنا ساي ارناۋلى كيىمدەرمەن قامتاماسىز ەتىلگەن. جۇمىسشىلاردىڭ ورتاشا ەڭبەكاقىسى دا جاقسى. مۇندا جىل اياعىندا ون ءۇشىنشى ەڭبەكاقى بەرۋ دە قاراستىرىلعان. ءبىر سوزبەن ايتقاندا, ەڭبەك ەتۋگە تولىق جاعداي تۋعىزىلعان. زاۋىتتا كاسىپوداق ۇيىمى قۇرىلىپ, جۇمىسشىلاردىڭ مۇددەسىن قورعاۋ باعىتىندا جۇمىس ىستەۋدە.
زاۋىتتىڭ باس تەحنولوگى جاننا اتانتاەۆا ءبىزدى گازدى بەتوننىڭ دايىندالۋ ۇدەرىسىمەن تانىستىردى. ەرىتىندى بولىپ قۇيىلعاننان اۆتوكلاۆتان دايىن ءونىم بولىپ شىققانعا دەيىنگى ۇدەرىستە قول ەڭبەگى پايدالانىلمايدى دەسە دە بولعانداي. وندىرىستەگى قولدانىلاتىن وزىق تەحنولوگيا ەلەكترونيكامەن بايلانىستى, قوندىرعىلار اۆتوماتتاندىرىلعان, ولاردا جۇمىس ىستەۋ ءۇشىن ارناۋلى ءبىلىم كەرەك. سوندىقتان كاسىپورىندا ماماندار مەن جۇمىسشىلاردى دايارلاۋعا, ولاردىڭ كاسىبي بىلىكتىلىگىن جەتىلدىرۋگە ەرەكشە ءمان بەرىلەدى. مىنە, ءبىز كەزدەسىپ اڭگىمەلەسكەن وپەراتورلار ەلدار باحتياروۆ, سارسەنعالي ءالمۇراتوۆ جوعارى ءبىلىمدى ماماندار, ءوز كاسىبىنىڭ بىلگىرلەرى. ولار كاسىپورىنداعى جۇمىس ىرعاعىنا توسەلگەن كاسىپ يەلەرى. سوندىقتان بولار وزدەرى جۇمىس ىستەيتىن وندىرىستىك جەلىلەردە كىدىرىس بولماۋىن قامتاماسىز ەتىپ كەلەدى. اۋىسىم بويى اياق سۋىتىپ, تىنىم كورمەيتىن باقىلاۋشى اجار قاناتباەۆا بولسا دايىن ونىمدەردىڭ ساپاسىن ءجىتى قاداعالايدى. جۇمىسشىلار ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداقتىڭ زاۋىت ءونىمىن وتكىزۋ رىنوگىن كەڭەيتۋگە سەپتىگى تيەتىنىنە سەنىمدى. بۇل ءوز كەزەگىندە ءونىم ءوندىرۋدى ارتتىرۋعا, سونداي-اق, كاسىپورىننىڭ ەكونوميكالىق-قارجىلىق جاعدايىن جاقسارتۋعا العىشارت جاسايتىنىن تۇسىنەدى. ال, زاۋىت ءونىمى ءوتىمدى بولسا, وزدەرىنىڭ دە جاعادايى جاقساراتىنى بەسەنەدەن بەلگىلى.
وسىنداي يگى ىستەردىڭ ناتيجەسىندە زاۋىت «قازاقستاننىڭ ۇزدىك تاۋارى» رەسپۋبليكالىق كونكۋرسىندا «حالىق ءۇشىن ۇزدىك تاۋار» نوميناتسياسى بويىنشا جۇلدەگەر بولدى. ءونىمى ساپالى دا ءوتىمدى كاسىپورىنداعى قىزۋ ەڭبەك پەن ۇيىمشىل ۇجىمنىڭ بارلىق كۇش-جىگەرى ءبىر ارنادا توعىسۋدا. سۇرانىس باردا قارقىندى قيمىلدى باسەڭسىتپەي, ەڭبەك ونىمدىلىگىن ارتتىرا تۇسۋگە جۇمىلعان زاۋىتتىقتار ەڭبەك كورىگىن قىزدىرۋدا. بۇعان ءونىم ءوندىرۋدىڭ ۇستىمىزدەگى جارتى- جىلدىقتا وتكەن جىلعا قاراعاندا اناعۇرلىم ارتقانى دا ناقتى دالەل بولادى.
ساتىبالدى ءساۋىرباي,
«ەگەمەن قازاقستان».
اقتوبە وبلىسى.