«تارتا جەسەڭ, تاي قالادى» دەيدى حالىق دانالىعى. بۇل, ارينە, العاشقى كەزەكتە قاي نارسەنىڭ دە قادىرىن ءبىلىپ, ۇنەممەن جۇمساۋدى ماقسۇت تۇتۋ جايىنداعى ءسوزدىڭ ءتۇپ توركىنى ىسپەتتەس. ولاي بولسا, ەلىمىزدە وسى تۇرعىدا دا بىرقاتار يگىلىكتى ىستەر اتقارىلۋدا.
سونىڭ ءبىرى ەنەرگيا ۇنەمدەۋ بولسا, جۋىردا استانادا ەل ۇكىمەتى مەن دۇنيەجۇزىلىك بانكتىڭ اراسىندا 21,7 ميلليون اقش دوللار سوماسىنا قازاقستاننىڭ ەنەرگەتيكالىق تيىمدىلىگىن ارتتىرۋ جوباسىن جۇزەگە اسىرۋ تۋرالى گرانتتىق كەلىسىمگە قول قويىلدى. اتالعان كەلىسىمگە ۇكىمەت تاراپىنان پرەمەر-ءمينيستردىڭ ورىنباسارى – يندۋستريا جانە جاڭا تەحنولوگيالار ءمينيسترى اسەت يسەكەشەۆ, ال دۇنيەجۇزىلىك بانك جاعىنان دب-نىڭ قازاقستانداعى تۇراقتى وكىلى شەبنەم اككايا قول قويدى.
شارا بارىسىندا ءا.يسەكەشەۆ جوبانى جۇزەگە اسىرۋ كەزىندە ەلدىڭ بارلىق وبلىستارىنداعى مەملەكەتتىك, الەۋمەتتىك ماڭىزى بار نىسانداردىڭ جاڭعىرتىلۋى جوسپارلانعانىن جانە ولاردىڭ ىشىندە مەكتەپتەر, بالاباقشالار, اۋرۋحانالار مەن كوشە جارىقتاندىرۋ جوبالارى دا بار ەكەنىن ايتىپ ءوتتى. سونداي-اق, قاراجات ينستيتۋتتىق بازانى جاقسارتۋعا جانە ەنەرگەتيكا سالاسىن قارجىلاندىرۋدىڭ تۇراقتى مەحانيزمدەرىن قۇرۋىنا باعىتتالماق.
دب-نىڭ قازاقستانداعى تۇراقتى وكىلى ش.اككايا ەنەرگەتيكالىق تيىمدىلىكتى ارتتىرۋ ءۇشىن قولايلى جاعدايلار قۇرۋداعى ۇكىمەت جەتىستىكتەرىن ايرىقشا اتاي كەلە, دۇنيەجۇزىلىك بانك ءوز سەرىكتەسىن جوبانى جۇزەگە اسىرۋ بارىسىندا الەمدەگى ەڭ جاقسى تاجىريبەمەن ءبولىسۋ, ينستيتۋتتىق الەۋەتتى دامىتۋ ارقىلى قولداۋعا دايىن ەكەندىگىن جەتكىزدى. اتالمىش جوبانى ىسكە اسىرۋ بارىسىن باقىلاۋ مەن ۇيلەستىرۋ يندۋستريا جانە جاڭا تەحنولوگيالار مينيسترلىگىنە جۇكتەلمەك.
يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق دامۋ باعدارلاماسى مەن ەلىمىزدىڭ 2020 جىلعا دەيىنگى دامۋىنىڭ ستراتەگيالىق جوسپارىنا سايكەس ىشكى جالپى ءونىمنىڭ ەنەرگيا سىيىمدىلىعىن تيىسىنشە 10 جانە 25 پايىزدارعا تومەندەتۋ قاجەت ەكەن. ويتكەنى, ەلباسى بيىلعى قازاقستان حالقىنا جولداۋىندا 2050 جىلعا دەيىن ءىجو-ءنىڭ ەنەرگيا سىيىمدىلىعىن ەكى ەسەگە تومەندەتۋ مىندەتىن قويدى.
ەلىمىزدىڭ ەنەرگيا تۇتىنۋ قۇرىلىمىن تالداۋ ۇنەمدەۋ ساياساتىن ىسكە اسىرۋ بارىسىندا ەكونوميكانىڭ ءۇش باستى سالاسى – ونەركاسىپ, ەنەرگەتيكا, ترانسپورت جانە تۇرعىن ءۇي-كوممۋنالدىق شارۋاشىلىعى سەكتورىنا ايرىقشا تىرەك ىستەۋ قاجەتتىلىگىن كورسەتەدى. قازىردىڭ وزىندە ءۇيدمب اياسىنداعى بۇل ءبىر مىندەت ورىندالدى دەپ ايتۋعا بولادى. 2008 جىلعا قاراعاندا ءىجو-ءنىڭ ەنەرگيا سىيىمدىلىعى 13,5 پايىزعا تومەندەگەن.
ەنەرگيا تيىمدىلىگىن ارتتىرۋ بويىنشا 16 وڭىرلىك جانە 5 سالالىق ەنەرگيا ۇنەمدەۋ كەشەندىك جوسپارى ىسكە اسىرىلۋدا. يندۋستريا جانە جاڭا تەحنولوگيالار مينيسترلىگى جانىندا ەلەكتروەنەرگەتيكا جانە ەنەرگيا ۇنەمدەۋدى دامىتۋ ينستيتۋتى قۇرىلىپ, ەنەرگيا ۇنەمدەۋدىڭ 5 عىلىمي ورتالىقتارى اشىلعان.
«ەنەرگيا ۇنەمدەۋ-2020» باعدارلاماسى ىسكە اسىرىلۋدا. مۇندا توعىز باعىت بويىنشا ەنەرگيا تيىمدىلىگىن ارتتىرۋ ءۇشىن نەگىزگى ءىس-شارالار انىقتالعان. مەت-ءتىڭ 50 ءىرى سۋبەكتىسىنىڭ تۇتىنۋى 46 ميلليون شارتتى وتىن تونناسىن قۇراسا, ول ەلدىڭ ەنەرگيا تۇتىنۋىنىڭ 40,1 پايىزىن قۇرايتىندىعىن اتاپ وتكەن ءجون. ءدال وسى ءىرى كاسىپورىندارمەن جۇمىس ەنەرگيا ۇنەمدەۋدىڭ ماڭىزدى تيىمدىلىگىن قامتاماسىز ەتەدى. اتالعان 50 كاسىپورىننىڭ ەنەرگيا سىيىمدىلىعىن 25 پايىزعا تومەندەتۋدى قامتاماسىز ەتۋ ەلىمىزدىڭ ءىجو ەنەرگيا سىيىمدىلىعىنىڭ 10 پايىزعا تومەندەۋىنە اسەر ەتپەك. وتكەن جىلى ەلدىڭ ەلەكتر ەنەرگياسىن تۇتىنۋى 2 ميلليارد كۆت ساعاتقا تومەندەگەن. ەكونوميكانىڭ ءتۇرلى سەكتورلارىندا, اسىرەسە, ونەركاسىپ سەكتورىندا ەنەرگيا ۇنەمدەۋدىڭ وڭ ناتيجەلەرى بايقالعان.
ەنەرگەتيكانى ۇنەمدەۋ بارىسىنداعى يگى شارالار وسىلاي جالعاسۋدا.
ءابدىراحمان قىدىربەك,
«ەگەمەن قازاقستان».