تۇركياداعى عاسىرلىق اپات الماتىنىڭ ۋايىمىن ەسەلەدى. قاشاندا سەيسميكالىق بەلسەندىلىگى جوعارى قالالاردان قاۋىپ كوپ. ءزاۋلىم عيماراتتار قيراپ قانا قويماي, تۇرعىنداردى باسىپ قالۋى مۇمكىن. قۇتقارۋشىلار كەلگەنىمەن, ءۇيىندى استىنان ءبارىن امان الىپ قالۋ وتە قيىن. وسى رەتتە جاس عالىمدار «Saver» روبوتىن ويلاپ تاپتى. بۇل – قيراندى استىنداعى ادامدارعا اراشا بولار العاشقى كومەك.
تابيعي نەمەسە تەحنوگەندىك اپاتتار قارجىلىق شىعىنمەن قاتار, ادام ولىمىنە اكەلۋى بەك مۇمكىن. اقشا تابىلار, تۇرعىن ۇيلەر قايتا بوي كوتەرەر, بىراق ەشكىمگە قايتا ءومىر سىيلاي المايمىز. سوندىقتان ادامداردىڭ ءومىرىن ساقتاپ قالۋ ماڭىزدى. بۇل ءۇشىن وتە جىلدام ارەكەت ەتۋ كەرەك, ويتكەنى ءاربىر سەكۋند قىمبات. وسى ماقساتتا تالدىقورعانداعى نازارباەۆ زياتكەرلىك مەكتەبىنىڭ ەكى وقۋشىسى ىڭكار قۇرمانباەۆا مەن جانيا جۇماتاي ەكى بولىكتەن تۇراتىن روبوتتار ويلاپ تاپقان. ۇلكەنى – «Saver», وعان قوسىمشا «Snake Saver» روبوتى بار. اتالعان قۇرىلعى تاستار مەن ۇيىندىلەردى اتتاپ ءوتىپ, وت, كومىرتەگى توتىعى جانە باسقا دا زياندى فاكتورلارعا قاراماي ادامدى تاۋىپ, ونى وزىنە جاپسىرىپ, ەۆاكۋاتسيالاي الادى. ەگەر ادام تەرەڭ ءۇيىندى استىندا جاتسا, «Snake Saver» روبوتى ادامعا جارىق ارقىلى جەتىپ, مەديتسينالىق قوبديشانى جەتكىزەدى. ءتىپتى قۇتقارۋشىلارمەن بايلانىس ورناتۋ ءۇشىن راتسيا دا بەرەدى.
بۇگىندە الەم ءۇشىن قيراندىلار استىنان ادامداردى قۇتقارۋ وزەكتى ماسەلە بولىپ وتىر. نەگە دەسەڭىز, قازىر كوپقاباتتى ۇيلەر كوپتەن سالىنىپ جاتىر. ونىڭ دەنى ءالسىز ءارى جەر سىلكىنىسىنە نە الاپات ورتكە توتەپ بەرە المايدى. ماسەلەن, تۇركياداعى قايعىلى جاعدايدى الىپ قارايىقشى. الەمنىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىنەن كەلگەن ماماندار قانشا تىرىسقانىمەن حالىقتى تولىقتاي ساقتاپ قالا المادى. قانشاما ادام قيراندى استىندا تىرىدەي قالىپ قويدى.
«روبوت تولىعىمەن تاۋەلسىز ەمەس. ول قاشىقتان باسقارىلادى, ال وپەراتور روبوتتىڭ قورشاعان ورتاسى تۋرالى اقپاراتتى ماشينادا ورناتىلعان ينفراقىزىل كامەرالاردان الادى. ينفراقىزىل كامەرا ادامدى تەرميالىق ىزىمەن انىقتاۋعا عانا ەمەس, سونىمەن قاتار تۇندە جانە قيىن اۋا رايى جاعدايىندا قۇتقارۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋگە مۇمكىندىك بەرەدى», دەيدى ج.جۇماتاي.
ونىڭ ايتۋىنشا, بۇعان دەيىن توبەسىندە مينياتيۋرالىق كامەراسى بار «Active Scope Camera» قۇبىرلى روبوتى جارىققا شىققان. ونداعى باستى جاڭالىق – تۇتىكشەنى جاباتىن سانسىز پلاستيكالىق كىرپىكشەلەر. وسى شاش ءتارىزدى قۇرىلىمدار دىرىلدەپ, كەرى يتەرمەلەۋ ارقىلى قوزعالادى. ال «Saver» روبوتى نەيروندىق جەلى ارقىلى ادامدى جىلدام تاۋىپ, العاشقى مەديتسينالىق كومەك بەرەدى.
شەتەلدەگى ساراپشىلار روبوتتىڭ الەۋەتى زور دەپ باعا بەرۋدە جانە اقش, جاپونيا عالىمدارى تاڭداي قاققان. گەرمانيادا وسىنداي اپاتتار بولعان كەزدە ۇلكەن روبوتقا اينالا الاتىن ىزدەۋ-قۇتقارۋ قۇرىلعى توبى جاسالعان ەكەن. ولاردىڭ تۇرقى تانكى سياقتى, ءبىر-بىرىنە باسپالداق بولا الادى. كامەرانى, گيروسكوپتى جانە GPS ءمودۋلىن قامتيتىن بورتتىق سەنسورلار جيىنتىعى ادامداردىڭ ناقتى ورنالاسقان جەرىن انىقتاي الادى. قايتا كونفيگۋراتسيالاناتىن روبوتتاردىڭ باستى ارتىقشىلىعى ولاردىڭ ءارتۇرلى تاپسىرمالار ءۇشىن ءپىشىنىن وزگەرتۋ مۇمكىندىگىنە يە.
ال «Soryu-C» اتتى بىركەلكى ەمەس, قاشىقتان جۇمىس ىستەۋگە ارنالعان جىلان ءتارىزدى روبوت شاڭ مەن سۋدى بۇيىم كورمەيدى. سونداي-اق بالشىقتا, قۇمدا جانە قوقىستا جۇمىس ىستەي بەرەدى. نەگىزگى قۇرىلعى شارلاۋ جانە جابىق كەڭىستىكتەردى تەكسەرۋ ءۇشىن پايدالانىلادى. ەكى جوعارى اجىراتىمدىلىقتاعى كامەرامەن جابدىقتالعان.
ء«بىز ويلاپ تاپقان ۇلكەن «Saver» روبوتى كەز كەلگەن جولداعى كەدەرگىلەردى جەڭە الادى. سونىمەن قاتار وتتى ءوتۋ ءۇشىن جاڭبىر كۇمبەز جاسايدى. ءبىر ادامدى جانە قيراۋ ايماقتارىن قاۋىپسىز ەۆاكۋاتسيالاۋعا قابىلەتتى جانە ادامدار مەن كەدەرگىلەردى انىقتايتىن نەيروندىق جەلىگە يە», دەيدى ءى.قۇرمانباەۆا
ونەرتاپقىش قىزداردىڭ ايتۋىنشا, بۇل ۇلكەندى-كىشىلى «جىلانداردىڭ» ادامداردى جانە ۇيىندىلەر اراسىنان وتپەلەردى ىزدەۋگە ارنالعان نەيروندىق جەلىسى بار. مىسالى «Snake Saver» قۇرىلعىسىنىڭ بيىكتىگى نەبارى 10 سم, ال ەنى 12 سم. ول ۇيىندىلەر مەن تاستارعا وڭاي كوتەرىلە الادى جانە سول جەردەگى ادامداردى تابۋ ءۇشىن جىلت ەتكەن ساڭىلاۋلارعا تەرەڭ ەنەدى. ەگەر روبوت توڭكەرىلىپ, اۋدارىلسا, ول ەشقانداي ماسەلە ەمەس, ءارى قاراي جۇرە بەرەدى. قۇرىلعى ءۇش بولىكتەن تۇرادى. ءبىرىنشى بولىمدە روبوت-ەلەكترونيكا بلوگى, ەكىنشى بولىمدە ەڭ قاجەتتى ءدارى-دارمەك پەن سۋ قورى, ءۇشىنشى بولىمدە راتسيا بار. ول دارىگەرلەر مەن پسيحولوگتەر ءۇيىندى استىنا ادامعا جىگەر بەرۋ ءۇشىن سويلەسۋگە ارنالعان.
الدىمەن ادام تابىلماس بۇرىن, «Snake Saver» روبوتى «Saver» روبوتىنىڭ ىشىندە, ادام جاتاتىن قورعانىس كۇمبەزىندە بولادى. ال ونىڭ «GoPro» كامەراسى ارقىلى قۇتقارۋشىلار روبوتتىڭ الدىندا نە بولىپ جاتقانىن كورە الادى. بۇل رەتتە روبوت ۇنەمى جارىق شۋلى دابىلمەن جۇمىس ىستەيدى. وسىلايشا, بوگەتتەردى بۇزىپ, ادامداردى قۇتقارادى.
جەتىسۋ وبلىسى