وسىدان بىرەر كۇن بۇرىن وتاندىق جۇك كولىكتەرىنىڭ پولشا تەرريتورياسىندا قاڭتارىلىپ قالعانى تۋرالى اقپارات تارادى. پولشا ءوز شەكاراسى ارقىلى ترانزيت جولىن جاپقاننان كەيىن 150-دەن استام قازاقستاندىق جۇك كولىگى قوزعالا الماي قالدى. 21 اقپاننان باستاپ ۆارشاۆا ۋاقىتى بويىنشا ساعات 19.00-دە پولشا-بەلارۋس «كۋكۋريكي-كوزلوۆيچي» شەكارالىق وتكەلىندە جۇك كولىكتەرىنىڭ قوزعالىسىنا تىيىم سالىنعان. ولار – ەۋرووداق ەلدەرىنەن قازاقستانعا ءتۇرلى تاۋار اكەلە جاتقان كولىكتەر. اتالعان تىيىم پولشا رەسپۋبليكاسى جانە ەۋروپالىق وداققا مۇشە ەلدەر, ەۋروپالىق ەركىن ساۋدا قاۋىمداستىعى (Eat), ەۋروپالىق ەكونوميكالىق كەڭىستىك تۋرالى كەلىسىمگە مۇشە ەلدەرگە جانە شۆەيتساريا كونفەدەراتسياسىندا تىركەلگەن كولىك قۇرالدارىنا اسەر ەتپەيدى. ماسەلەنىڭ ءمانى ەو-نىڭ رف-عا قارسى جاريالاعان 10-شى سانكتسيالار پاكەتىندە جاتقانى دا جاسىرىن ەمەس.
سانكتسياعا سايكەس رف ارقىلى وتكەن تاسىمالدارعا تۇبەگەيلى تىيىم سالىنادى.
«اتامەكەن» ۇكپ لوگيستيكا جانە تاسىمالداۋ دەپارتامەنتىنىڭ باسقارۋشى ديرەكتورى مۇرات ءامريننىڭ ايتۋىنشا قازىرگى ۋاقىتتا پولشا مەن بەلارۋس اراسىنداعى جۇك تاسىمالىنا ارنالعان شەكارا بەكەتتەرى جابىق تۇر.
«اقپاننىڭ سوڭعى كۇندەرىندەگى اقپارات بويىنشا قازاقستاندىق ترانسپورت كومپانيالارىنىڭ 407 كولىگى پولشا تەرريتورياسىندا قالىپ قويدى. قازاقستان مەن ليتۆانىڭ ترانسپورتقا قاتىستى وكىلەتتى ورگاندارى اراسىنداعى كەلىسىم اياسىندا جۇك كولىكتەرى ەو اۋماعىنان ليتۆا ارقىلى شىعارىلاتىن بولادى. قازىر 100-گە جۋىق ترانسپورت قۇرالى پولشا اۋماعىنان شىعىپ ۇلگەردى جانە قازاقستانعا قاراي اتتانىپ كەتتى. ليتۆاداعى وتكىزۋ بەكەتتەرىندە كەزەك اۋقىمى وتە ۇلكەن بولعاندىقتان 300-دەن استام كولىگىمىز ءالى پولشا جانە ليتۆا اۋماعىندا قالىپ وتىر. قازىر پولشاداعى قازاقستان ەلشىلىگى اتالعان ۋچاسكە ارقىلى بەلارۋس تەرريتورياسىنا كىرۋگە بايلانىستى قازاقستاندىق تاسىمالداۋشىلاردان شەكتەۋلەردى الىپ تاستاۋ ءۇشىن وكىلەتتى ورگاندارمەن كەلىسسوز جۇرگىزۋدە. ول ۋچاسكە تىكەلەي قۇرلىق جولى جانە ەۋروپاعا كىرۋ جانە ەۋروپادان تاۋار تاسىمالداۋ ءۇشىن ىڭعايلى. قازاقستان مەن ەۋروپا ەلدەرى اراسىندا 43 ملرد دوللار كولەمىندە تاۋار اينالىمى بار. ءبىز 35 ملرد دوللاردىڭ ءونىمىن ەكسپورتتايمىز جانە 8 ملرد دوللاردىڭ تاۋارىن يمپورتتايمىز», دەيدى.
ساراپشىنىڭ ايتۋىنشا, تاسىمال جاسايتىن باسقا دا مارشرۋتتار جوق ەمەس, بار. بۇل رەتتە ليتۆا جانە بالتىق ەلدەرىن, سونداي-اق ترانسكاسپي باعىتىن (اقتاۋ پورتىنان باكۋگە دەيىن جەتكىزىپ, ودان ءارى ەۋروپاعا تاسىمالداۋ – رەد.) ايتۋعا بولادى. بىراق بۇل باعىتتار تاسىمال ۋاقىتى مەن تاسىمال قۇنىن ارتتىرادى. قارا تەڭىز بەن كاسپي تەڭىزىندەگى اۋا رايى تاۋەكەلى دە تاسىمالدى كۇردەلەندىرە تۇسپەك. ناقتىلاپ ايتار بولساق, بالاما مارشرۋتتار ەۋروپاعا جەتەتىن قاشىقتىقتى 1,5 ەسە ۇزارتىپ جىبەرەدى, تيىسىنشە تاسىمالداۋ قۇنى شامامەن 2, 3 ەسە كوتەرىلەدى.
ەندى «اتامەكەن» پالاتاسى زارداپ شەككەن كاسىپكەرلەرگە كومەك كورسەتۋ ماسەلەسىن قاراپ جاتىر.
«قازىر پولشا مەن بەلارۋس اراسىنداعى شەكارانىڭ جابىق تۇرۋىنا بايلانىستى سىرتقى ساۋدا پالاتاسىمەن بىرلەسىپ فورس-ماجور تۋرالى كۋالىك بەرۋ ماسەلەسىن قاراستىرىپ جاتىرمىز. ويتكەنى شەكارا بەلگىسىز مەرزىمگە جابىلدى جانە سونىڭ سالدارىنان بيزنەس شىعىنعا باتتى. سونىڭ ىشىندە تاۋاردى جەتكىزىپ بەرۋ بويىنشا كەلىسىمشارت مىندەتتەمەلەرىنىڭ دە ورىندالماي قالعانىن ايتا كەتۋ كەرەك. مۇنداي جاعدايدا سەرىكتەستەر تاراپىنان رەنىش تۋىندايتىنى دا بەلگىلى. وسىعان بايلانىستى اتالعان وقيعانى فورس-ماجور دەپ تانۋ ماسەلەسىن ويلاستىرىپ جاتىرمىز», دەيدى مۇرات امرين.
«اتامەكەن» ۇكپ وكىلىنىڭ سوزىنشە, ونداي كۋالىك بەرىلگەن جاعدايدا بيزنەس سۋبەكتىسىنەن شارتتى ۋاقىتىندا ورىنداماعانى ءۇشىن سالىناتىن اكىمشىلىك ايىپپۇلدار الىنىپ تاستالادى. سونداي-اق اتالعان سەرتيفيكات كومەگىمەن سەنىمسىز جەتكىزۋشى نەمەسە تاسىمالداۋشى رەتىندە «قارا تىزىمگە» سالۋى ىقتيمال سانكتسيا شارالارىنىڭ دا كۇشىن جويۋعا مۇمكىندىك تۋماق.
يندۋستريا جانە ينفراقۇرىلىمدىق دامۋ مينيسترلىگى قازاقستاندىق تاسىمالداۋشىلار قاۋىمداستىعىمەن بىرلەسىپ, جۇك كولىكتەرىنىڭ ءتىزىمىن جاساعان.
«بۇل وتاندىق جۇك تاسىمالداۋشىلاردىڭ جول ءجۇرىسىن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن قولعا الىنعان شارا. سونداي-اق ۆارشاۆا مەن ۆيلنيۋستەگى ەلىمىزدىڭ ەلشىلىكتەرىمەن جۇمىلىپ, اتالعان كولىكتەردىڭ شىعىپ كەتۋىنە رۇقسات الۋ ءۇشىن پولشالىق جانە ليتۆالىق ۋاكىلەتتى ورگاندارمەن كەلىسسوزدەر جۇرگىزىلدى», دەپ حابارلادى ۆەدومستۆو.
ەسكە سالايىق, بۇعان دەيىن جۇك تاسىمالداۋشىلار ەو ەلدەرىنەن تاۋاردى بەلارۋسكە, ودان كەيىن رەسەي ارقىلى قازاقستانعا جەتكىزىپ وتىردى. تۋرا ءبىر جىل بۇرىن «KAZLOGISTICS» وداعىنىڭ باس ديرەكتورى ەرلان ءابساتوۆ تاسىمال شتاتتى رەجىمدە ءجۇرىپ جاتىر دەپ حابارلاعان ەدى.
ء«اۆتوموبيلدى ترانسپورت بويىنشا ترانزيت كەدەرگىسىز ءجۇرىپ جاتىر. ارينە, كەشەۋىلدەۋ بار, بىراق ولار ايتارلىقتاي ەمەس. سوندىقتان ەۋروپا ەلدەرىنەن كەلە جاتقان قازاقستاندىق اۆتوكولىك كومپانيالارىنىڭ ترانزيتىندە توتەنشە احۋال بايقالمايدى», دەگەن ەدى.
ATI.SU حالىقارالىق جۇك تاسىمالى بيرجاسى قازاقستان وكىلدىگىنىڭ ديرەكتورى رەناتا زوبوۆانىڭ ايتۋىنشا, تەك رەسەي, بەلارۋس, قازاقستان جۇك كولىكتەرىمەن قاتار, قيىندىققا تۇركيا, كاۆكاز, ورتالىق ازيا ەلدەرىنىڭ دە تاسىمالداۋشىلارى دۋشار بولىپ وتىر. ساراپشى, سونداي-اق بالاما مارشرۋتتار تۋرالى ساۋالىمىزعا دا جاۋاپ بەردى.
«باتىس باعىتتا لاتۆيا شەكاراسىنداعى شەكارالىق وتكەلدەر بار. سونىمەن قاتار فينليانديا جانە ءارى قاراي تەڭىز جولىمەن تاسىمالداۋ مۇمكىندىگى ساقتالادى. رەسەيلىك تاسىمالداۋشىلار تۇركيا ارقىلى مارشرۋتتى يگەرىپ العان, ول جولمەن قازاقستاندىق تاسىمالداۋشىلار دا جۇرە الادى. سونىمەن قوسا التەرناتيۆتى باعىتتار بەلسەندى دامىپ جاتىر. 2022 جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا ترانسكاسپي ءدالىزى (قازاقستاننان كاسپي تەڭىزىمەن ازەربايجان جانە گرۋزيا ارقىلى تۇركياعا, ودان ءارى ەۋروپاعا) ارقىلى جۇك تاسىمالى 2,5 ەسە ءوسىپ, 1,5 ملن توننانى قۇرادى. «اتامەكەن» دەرەگى بويىنشا ترانسكاسپي ارقىلى قازاقستاننان ەو-عا تاسىمال جاساۋ رەسەي ارقىلى تاسىمال جاساۋ قۇنىنان 2-3 ەسە قىمباتقا شىعادى. سوندىقتان بۇل باعىتتىڭ وتىمدىلىك قابىلەتىن ارتتىرۋ, پورت ينفراقۇرىلىمىنىڭ ساپاسىن جاقسارتۋ, شەكارا پروتسەدۋرالارىن جەڭىلدەتۋ جانە تسيفرلاندىرۋ وتە ماڭىزدى. زاماناۋي تسيفرلىق سەرۆيستەردى پايدالانۋ جۇك جىبەرۋشىلەر مەن تاسىمالداۋشىلارعا جۇكتەردى تاسىمالداۋ كەزىندەگى وسكەن شىعىنداردى وتەي وتىرىپ, ءوز شىعىندارىن ازايتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى», دەيدى رەناتا زوبوۆا.
ايتا كەتەيىك, جاقىندا عانا ەۋرووداق رەسەيگە قارسى كەزەكتى سانكتسيا پاكەتىن جاريالادى. وعان 121 ادام مەن ۇيىم ەنگەن. سانكتسيالاردى اينالىپ ءوتۋدى بولدىرماۋ ءۇشىن ەو-دان رەسەي ارقىلى ەكسپورتتالاتىن قوس ماقساتتاعى تاۋارلار مەن تەحنولوگيالاردىڭ دا ترانزيتىنە تىيىم سالىندى. پولشاداعى ءترانزيتتىڭ جابىلۋى وسى پاكەتپەن تىكەلەي بايلانىستى. سوندىقتان رف-عا قارسى جاريالانعان سانكتسيانىڭ سالقىنى بىزگە دە سەزىلە باستادى دەۋگە تولىق نەگىز بار.