«بالىق جەگىڭ كەلسە, بالاعىڭدى ءتۇر» دەيدى بابالارىمىز. بۇل رەتتە جەتى وزەندى باۋىرىنا باسقان جەتىسۋ جۇرتىنىڭ ءباسى بيىك. اسىرەسە الاكولدەگى اعايىننىڭ ۇپايى تۇگەل. نەگە دەسەڭىز, وڭىردەگى «بولاشاق باستاۋ» جشس-نىڭ بالىق وڭدەۋ زاۋىتى سۇرانىسقا ساي جاڭا ونىمدەردى شىعارا باستادى. ەڭ ماڭىزدىسى, بۇل بازارلىقتار بالالارعا ارنالعان.
اقجولتاي حابار وبلىس اكىمى بەيبىت يساباەۆ اۋدانعا جۇمىس ساپارىمەن بارعاندا ايتىلدى. زاماناۋي تەحنيكانى ىسكە قوسۋ اياسىندا جاندانعان جاڭا جەلىنىڭ جۇمىسىمەن تانىسقان ءوڭىر باسشىسى زاۋىتقا وڭ باعاسىن بەردى.
وبلىس اكىمى ءباسپاسوز قىزمەتىنىڭ مالىمەتىنە سۇيەنسەك, جاڭا جابدىقتار ورناتىلا سالىسىمەن اتالعان زاۋىت قوسىمشا 10 ءونىم ءتۇرىن شىعارا باستاعان. ەۋروپا مەن كانادا تۇتىنۋشىلارى قازىردىڭ وزىندە سىناق ۇلگىلەرىن تۇتىنىپ ۇلگەرگەن ەكەن. ءتىپتى وزگەشە قىزىعۋشىلىق ءبىلدىرىپتى. كاسىپورىندا تەحنولوگتەر جاڭا جەلىنى ىسكە قوسۋ جۇمىستارىن اياقتادى. قازىر ەكسپورتتىق جەتكىزىلىمدەردى جولعا قويۋ تۋرالى كەلىسسوزدەر ءجۇرىپ جاتىر.
«بالىق – پايدالى تاعامداردىڭ ءبىرى, ول – دارۋمەندەردىڭ, مينەرالداردىڭ جانە قانىقپاعان ماي قىشقىلدارىنىڭ تابيعي كوزى. زەرتتەۋشىلەر ديەتادا بالىقتىڭ ۇلەسىن بولار-بولماس ارتتىرۋدىڭ ءوزى ادامنىڭ دەنساۋلىعىنا وڭ اسەر ەتەتىنىن ايتادى. سوندىقتان ءبىز تۇتىنۋشىلارعا بالىقتىڭ بىرنەشە ءتۇرىن ۇسىنىپ كورۋگە بەل بايلادىق. بۇل ءبىر جاعىنان تۇتىنۋشىلاردىڭ تالعامىن قاناعاتتاندىرۋ بولسا, ەكىنشى جاعىنان حالىقتىڭ دەنساۋلىعىن نىعايتۋعا ىقپال ەتەدى. بىزدەگى بالىق ۆيتاميندەرىنىڭ كەشەنى سپورتشىلار ءۇشىن ەرەكشە پايدالى, اقىل-وي مەن فيزيكالىق جۇمىس ونىمدىلىگىن ارتتىرۋدا اسەرى زور», دەيدى تەحنولوگ نيكيتا كاشكارەۆ.
ونىڭ ايتۋىنشا, جالپى رەتسەپتۋرانى ازىرلەۋدەن باستاپ جاڭا جەلىنىڭ جۇمىسىن جولعا قويۋعا دەيىنگى جۇمىستىڭ ءبارى – وزدەرىنىڭ ءتول يدەيالارى. ونى كاسىپورىننىڭ ءوز قاراجاتى ەسەبىنەن ساتىپ الىنعان قاجەتتى قۇرال-جابدىقتاردىڭ كومەگىمەن جۇزەگە اسىرىپ جاتىر. بالىق ونىمدەرىنىڭ جاڭا تۇرلەرى كەڭ كولەمدە تۇتىنۋعا ارنالعان.
كاسىپورىندا تەك تارتىلعان بالىق پەن بالىق فيلەسى تۇرلەرىمەن قاتار اقتابان مەن الابۇعا پاشتەتتەرى, كۇرىش نەمەسە كارتوپ قوسىلعان بالىق-وسىمدىك ۆيتامين كەشەندەرى, ۋىلدىرىق مايى, بالىق شۇجىقتارى شىعارىلادى. ول از دەسەڭىز, 8 ايدان باستاپ قوسىمشا تاماق رەتىندە بەرۋگە بولاتىن بالالار تاعامىنىڭ 2 ءتۇرى تۇتىنۋشىلارعا ۇسىنىلماق.
زاۋىت ديرەكتورى داۋرەن التىباەۆتىڭ ايتۋىنشا, كاسىپورىن بۇدان دا بولەك ونىمدەر جاساۋعا ءازىر. حالىقتىڭ سۇرانىسى ارتا بەرەتىن بولسا, ءونىم دە جاڭارا تۇسپەك.
«جاڭا جابدىقتا شامامەن ساعاتىنا سالماعى 50 جانە 100 گرامدىق 2,5 مىڭ دانا قۇتى ۋىلدىرىق مايىن وندىرۋگە بولادى. بۇل – ءبىر اۋىسىمدا ءونىم كولەمى 50 مىڭعا دەيىن جەتەدى دەگەن ءسوز. بۇكىل جەلى تولىق اۆتوماتتاندىرىلعان, ءوندىرىس ۇدەرىسىنىڭ مەحانيزمى جولعا قويىلعان», دەيدى د.التىباەۆ.
جالپى, الاكول اۋدانىندا قۋاتتىلىعى جىلىنا 1400 توننا شيكىزات وڭدەيتىن «بولاشاق باستاۋ» جشس-نى قوسقاندا بارلىعى 7 بالىق شارۋاشىلىعى, 2 بالىق وڭدەۋ كاسىپورنى جانە 2 تسەح تىركەلگەن. بۇل رەتتە بالىق وڭدەۋ كاسىپورنى وڭدەۋ قۋاتىن ارتتىرۋعا ءازىر. ارينە, ول ءۇشىن بالىق اۋلاۋ ءليميتىن ۇلعايتۋ كەرەك. وبلىس باسشىسى بۇل ماسەلەنىڭ ەكولوگيا جانە تابيعي رەسۋرستار مينيسترلىگى ماماندارىنىڭ قاراۋىنا جولداناتىنىن جەتكىزدى. ءارى ينۆەستورلاردى تارتا وتىرىپ, بەلسەندى دامىتۋ قاجەتتىگىن دە تىلگە تيەك ەتتى.
ايتا كەتەيىك, «بولاشاق باستاۋ» جشس 2016 جىلدان باستاپ جۇمىس ىستەيدى. نىسان مۇزداتىلعان بالىقتى وڭدەۋمەن, ساقتاۋمەن اينالىسادى. بالىق زاۋىتى تاۋلىگىنە شيكىزاتقا بايلانىستى 5-تەن 10 تونناعا دەيىن بالىق ءونىمىن, سونداي-اق 3 تونناعا دەيىن بالىق سۇيەگىنىڭ ۇنىن وندىرە الادى. مىسالى, كوكسەركەنىڭ, تۇقى مەن باسقا دا بالىق تۇرلەرىنىڭ سۇبەسى, سونداي-اق تارتىلعان بالىق جانە كەپتىرىلگەن ونىمدەر شىعارىلادى.
قالدىقسىز كاسىپورىندا 80-نەن استام جۇمىس ورنى قۇرىلعان. جالاقى مولشەرى 150-دەن 500 مىڭ تەڭگەگە دەيىن جەتەدى. ايتسە دە ونىڭ كولەمى وندىرىسكە بايلانىستى انىقتالادى. دايىن ونىمدەر بەلارۋس, گەرمانيا, چەحيا, دانيا, باسقا دا ەۋروپا ەلدەرىنە ەكسپورتتالادى. بۇگىندە جاڭا جەلىنىڭ ىسكە قوسىلۋىنىڭ ناتيجەسىندە جۇمىس ورىندارىنىڭ سانى ارتىپ, جاڭا نارىققا شىعۋعا جول اشىلماق.
جەتىسۋ وبلىسى