ادامزات جارالعالى اسۋ-اسۋ بەلدەردىڭ اڭقاسى كەۋىپ, ادىرلارعا ات ءىزى ءتۇسىپتى. مۇحيت تۇبىنە جۇتىلعان كەمەلەردى مۇك باسىپ, ارالعا جاسىن قۇلاپتى. ۋاقىت توقتاپ تۇرىپتى, ادامدار كوشىپتى. سول لەك ىشىندە قۇدايدىڭ بۇيرىعىمەن قاعىلەز سارى قىز دۇنيەگە كەلىپتى. قازاق بولىپ جارالىپتى. ەڭ قىزىعى, ەڭ ناۋبەتتىسى جاراتۋشى پارمەنىمەن تالانت اتتى الىپ قۋاتتى ارقالاپ تۋىپتى.
«جاڭبىرلى كوكتەم»... بىزدەر, ستۋدەنت بالالار, قارلىعاش تىلىندەي جۇقالتاڭ كىتاپتى ءسۇيۋشى ەدىك. وندا نە بار دەمەڭىز, نە جوق دەڭىز. وندا ادامنىڭ ءالى سەمىپ ۇلگەرمەگەن تۇما قيالى, قايىرىمى, مەيىرباندىعى, كورىنبەستى كوزدەن وقىر قىراعى ۇياڭدىعى بار-تىن. جانىمىزعا پاكتىك وتىن قۇيىپ, اينالانى كوركەم دە مۇڭلى نازعا ورايتىن.
«تومپاق» اڭگىمەسىندەگى ورتادان وعاش قالىپ, دەربەس قيالىمەن عۇمىر كەشەر تومپاق قىز بەينەسىنەن جازۋشىنىڭ ءوزى كورىنەدى. قۇدايدىڭ جومارتتىقپەن بەرگەن تالانتى بار جان كوپ ىشىنەن قالايشا مانارداي جارقىراماسىن, ءۇيىر اراسىنان قاسقا تايداي قالاي عانا دارالانباسىن.
« – كوكتەم ۇيقىمدى ۇرلاپ, اي-جۇلدىز سىر ايتىپ, سىبىرلايدى, – دەپ بارىمىزگە ۇركە قارادى. جانارى «سەندەر ءبارىبىر مەنى تۇسىنبەيسىڭدەر عوي؟» دەپ تۇرادى. – كوكتەمدى كوپ كۇتتىم. جۇرەگىم توڭىپ ءجۇر.
– جۇرەك توڭا ما؟ تومپاقتىڭ عانا جۇرەگى توڭاتىن شىعار؟ – دەپ قىز-جىگىتتەر قىران-توپان كۇلكىگە باتتى.
– بىلەم عوي, مەنىڭ جاۋراعان جۇرەگىمدى ەشكىم جىلىتا المايدى...»
اياگۇلدىڭ جان كۇيى ۇلتتىڭ اياۋلى, جۇمساق, قوڭىر ادەبىنە تولى. سوندىقتان با ەكەن ءار كەيىپكەرىندە مولدىرلىكتىڭ, جاناشىرلىقتىڭ ۇشقىنى اق الماستاي جارقىرايدى. شىنايىلىققا مالىنعان كەيىپكەرلەردىڭ بۇرتيعان ءتۇرى, نازدى وكپەسى, ءسابي كۇلكىسى قيال كوزىنە ايقىن كورىنىپ, قۇلاققا دىبىستارى ەستىلەدى. ۇزاق ۋاقىت ويدان وشپەي تۇرادى.
«قابىر گ ۇلى» اڭگىمەسىنەن جازۋشىنىڭ بالا كۇنىنەن-اق وعاش ويلاپ, قۇبىلىستاردى شۇڭعىما سەزىنە بىلگەنىن بايقايسىز. سونشالىق اقەدىل, ادال جانىنا باس ءيىپ, وقىعان سايىن جاڭبىرمەن جۋعان جەمىستەي تازارا تۇسەسىز.
ء«الى ەسىمدە, سول كۇنى جۇگەرى القابىنىڭ ىشىندە وتىرىپ ۇزاق جىلاعانىم. ء«بىزدىڭ ءومىرىمىز جۇگەرىگە ۇقسايدى ەكەن عوي» دەيمىن دە جىلاي بەرەمىن. ءبىر ۋاقىتتا ءوز ويىمنان ءوزىم قورقىپ, بەتالدى جۇگىرە بەردىم. ءسۇرىنىپ كەتىپ, ەتپەتىمنەن قۇلادىم. جەرگە ءبىر كۇن جەلىمدەپ تاستاعانداي جاتا بەردىم...» نەمەسە «زيراتتىڭ قاقپاسىنا جازىلعان ء«بىز دە سىزدەردەي بولعانبىز, سىزدەر دە بىزدەي بولاسىزدار» دەگەن ءسوزدى قانشا وقىساق تا, ماعىناسىن تۇسىنبەپپىز. قارا بالاعا جەك كورە قارادىم. ءبىزدىڭ ءبىر ءسات دەمىمىزدى تارتىپ, ءۇنسىز قالعانىمىزعا ءوزىن كىنالى سەزىندى مە, الدە بىرەۋ ۇرادى دەپ قاۋىپتەندى مە, ول بۇگەجەكتەپ جەرگە وتىرىپ جىلاپ جىبەردى».
ادام بولمىسىن مۇنشا نازىك ءتۇيسىنۋ, سەزىنۋ ءۇشىن قانشالىق زەردە, جاد, سەزىمتالدىق كەرەك دەسەڭىزشى. ءبىز ءوز ماڭىمىزداعى جانداردى سەزىنە بىلەمىز بە؟ ءار جاراتىلىستان جاقسىلىق ىزدەپ, جامانى ءۇشىن وكىنىپ, كۇيىنە الامىز با؟ قۋ تىرلىكتىڭ قۇمىنا كومىلىپ, ار-ۇياتىن ۇمىتىپ ازاپ شەككەن پەندەلەردى جۇرەگىمىزبەن اياي الامىز با؟ ءوزىن باقىلاۋدان قالعان, كەمشىلىگى شاشىنان كوپ بولسا دا كەۋدە سوققان باۋىرىمىز ءۇشىن «ول بىلمەيدى عوي...» دەپ مۇسىركەي بىلەمىز بە؟!
اقپارات ۇيىندىلەرى تولاسسىز قۇيىلعان كەزەڭدە اقىلىمىز الجاسىپ, كيەلى شاقتاعى ساۋلەمىز سونگەنى سونشالىق, كىسى ءۇشىن قۋانا بىلۋدەن قالىپ بارامىز-اۋ. تانىپ-بىلمەسە دە «اينالايىن» دەپ سويلەيتىن ۇلكەندەر, «ق ۇلىنىم» دەپ شاقىرار كوكەلەر سيرەگەلى قاشان.
مىنە, تىرشىلىكتىڭ تاس تۇتقاسىنان وڭاشا قالىپ وتىرمىن. اياگۇلدى وقيمىن. جانى بۇلجىماعان جاناشىر قازاق اۋىلىن ساعىنامىن. تۋعان ولكەمنىڭ ءتۇبىرلى شىڭدارىنا قيالىممەن كوز جۇگىرتەمىن. كەۋدەسىنە قايىرىم كولىن قۇيىپ وسكەن اياگۇلدى ويلايمىن. «جاڭبىرلى كوكتەمنەن» شىعىپ, اسقاق تالانتىن الپەشتەپ ماسكەۋدە وقىعان ويلى ء«سابيدى» ەسكە الامىن. سەن نەگە ءوزىڭدى تىم الىستان ىزدەدىڭ ەكەن؟ ءوزىڭ باقىت مەكەنىندە جۇرسەڭ دە, سول مەكەندى باسقا قيىردان شارق ۇرا ىزدەگەنىڭ قالاي؟ بىراق ىزدەمەسەڭ «جۇرەككە ورالار» ما ەدىڭ؟ جوق, ورالا الماس ەدىڭ. ويتكەنى پاراسات زاڭىندا جۇرگەن عانا جەتەدى ەمەس پە, ىزدەگەن عانا تابادى ەمەس پە.
ارمانشىل جۇرەگىڭە ورالعان شاقتا سەن اساۋ تالانتىڭنىڭ قۇيىنىنا ىلەسىپ اسپانعا ۇشتىڭ. سەن جۇرگەن كوشەلەر, باعدارشامدار, جولبەلگىلەر, قاراعايلار, قايىرشىلار, ءبارى دە ساعان كۋالىك ەتەدى. سەن اسقاق تالانتسىڭ, ارىندى دارىنسىڭ. مۇمكىن اجال دا الدىڭا قولى سياعا مالىنىپ, كەۋدەسى قايىرىمدىلىققا تولىپ, دەنەسىن ءارىپ قاپتاپ, اسقاق باسىپ كەلگەن بولار...