باس اقىندى ارداقتاعان باسىلىم

«اباي» جۋرنالى تۋرالى العاشقى دەرەكتى «سارىارقا» گازەتى بەردى. كوپ كەشىكپەي بۇل ماقالانى تاشكەنتتەگى «بىرلىك تۋى» گازەتى «قازاقشا جۋرنال» دەگەن اتپەن باسىپ تاراتادى. «جۋرنال» يانۆاردىڭ 15-سىنەن قالماي شىعۋ كەرەك» دەي كەلە, ء«ار ۋاقىت جازىپ تۇراتىن مىنا ازاماتتار: ءمانان تۇرعانباەۆ, جۇسىپبەك ايماۋىتوۆ, سۇلتانماحمۇد تورايعىروۆ, مۇقتار اۋەزوۆ, سابيت دونەنتاەۆ ءھام سەيتباتتال مۇستافين». وسى كۇندە ناعىز تازا قازاق تىلىندە شىعىپ تۇرعان 5 گازەت بار ەكەنىن اتاپ كورسەتەدى. بۇل كەزدە شىعىپ تۇردى دەگەن بەس گازەت مىنالار: «قازاق» (1913-1918), «سارىارقا» (1917-1918), «بىرلىك تۋى» (1917-1918), «ۇران» (1917-1918), «تىرشىلىك» (1918). بۇلاردىڭ قاتارىنا «اباي» جۋرنالىنىڭ قوسىلعانىن ايتا كەلىپ, سوڭىندا: «جالعىز-اق ءبىر كەمشىلىك جەرىمىز بولسا – قازاقشا ءبىر جۋرنالىمىزدىڭ جوقتىعى ەدى; وسى «اباي» جۋرنالى بۇل كەمشىلىكتى وتەسە, جارادى. ادەبيەتىمىزدىڭ كوركەيىپ كوگەرۋىنە قىزمەت ەتۋىن تىلەپ قالامىز»,  دەپ سۇيىنشىلەپ حابارلايدى. سوڭىندا گازەت باعاسى مەن ادرەسىن ەسكەرتەدى. گازەتتىڭ وسى سانىندا «سەمەيدە قازاقشا ادەبيەت كەشى» اتتى ماقالا باسىلىپ, «سەمەيدە 18-ءشى دەكابردە «اباي» اتىنا ارنالىپ شىعاراتىن جۋرنال پايداسىنا جاستار ادەبيەت كەشىن جاساعانى» تۋرالى «سارىارقا» گازەتىنەن العان حاباردى باسىپ, جيىلعان جۇرتتىڭ كوپتىگىنەن دايارلانعان مىڭنان ارتىق ورىن جەتپەي قالعانىن ايتادى. شارادا «ويداعىداي ويىن­دار جاسالىپ تۇرسا, جاستاردىڭ جاقسى شىعارۋى, حالىقتىڭ بارىپ تۇرۋلارى ءھام جاڭا تالاپ جاستاردىڭ جىگەرىن قايىرىپ قولدان كەلگەن جاردەمدەرىن ەتۋلەرى, مۇ­نىڭ ارقاسىندا «اباي» جۋرنالىنىڭ دا اياققا باسىپ كوتەرىلىپ كەتۋى انىق ەكەنىن» باياندايدى («بىرلىك تۋى», №20, 1918).

كوپ كەشىكپەي جۋرنال دا جارىق كورەدى. جۇسىپبەك ايماۋىت ۇلى «جۋرنال تۋرالى» باس ماقالاسىندا بىلاي دەيدى: «ونەر, عىلىم قاراجاتپەن تابىلادى. ونەر, عى­لىم قاراجات تابادى. قاراجات جان اسى­رايدى. ...عىلىم بىلىمگە قونادى, ءبىلىم­سىز عىلىم سىڭارجاق. عىلىم ءبىلىمدى ۇلعاي­تادى, عىلىمسىز ءبىلىم تىم قۇرعاق. «ادام بالاسىن زامان وسىرەدى, كىمدە-كىم جامان بولسا, زامانداسىڭ جازىقتى» دەپ اباي ايتقان» («اباي», №1, 1918). وسىلايشا, «اباي» جۋرنالى ارقىلى حالىقتى ونەر-ءبىلىم يگە­رۋگە شاقىرىپ, اعارتۋ جۇمىسىمەن اينالىستى.

«بىرلىك تۋى» گازەتى «اباي» جۋرنالى» دەگەن تاقىرىپپەن جۋرنالدىڭ العاشقى سانى رەداكتسياعا كەلگەنىن, كەشىگىپ شىعۋ سەبەبى مەن ساپاسى تۋرالى جانە جۋرنالدا نە جازىلعانىن حابارلايدى. «سەمەي جانىنداعى الاش قالا­سىندا جاڭادان شىعا باستاعان قازاقشا «اباي» جۋرنالىنىڭ ءبىرىنشى ءنومىرى باسقارمامىزعا تاپسىرىلدى. مۇنىڭ ءبىرىنشى ءنومىرى باستاپ 15 يانۆاردا شىقپاق بولسا دا, باسقارمادان بولماعان سەبەپپەن 4 فەۆرالدا شىعىپتى. ءھام اق قاعاز تابىلماعاندىقتان جۋرنال سارى قاعازعا باسىلعان. جاڭا جولداسىمىزعا تىلەكتەسپىز. الدىرۋشىلارعا ءادىرىسى: گ.الاش. (سەميپ. وب.) رەداكتسيا جۋرنالى «اباي» («بىرلىك تۋى», №20, 1918).

«سارىارقا» گازەتىنىڭ №77 سانىن­دا جۋرنالدىڭ الۋشىلارى مەن ۋاقىتشا جابىلعانى تۋرالى ايتىلادى. «ابايدا» 900-دەي الۋشى بار. «اباي» ءبىر جولا جابىلعان جوق. ەسەبى بىتكەنشە, جالپى جيى­لىسى بولعانشا تاعى سول سياقتى سەبەپتەرمەن ۋاقىتشا توقتاپ تۇر. باستىرۋشى ۋاق قارىز قاۋىمى «ابايدى» توقتاتپاس. شىعارار. شىعارماعان كۇندە دە «اباي» جابىلماس. جالعىز جۋرنالىن جاۋىپ قويىپ تىنىش وتىرۋعا وقىعان جاستاردىڭ تالاپتى ازاماتتاردىڭ نامىسى, ۇجدانى جىبەرمەس. قايتسە دە شىعارار دەگەن ءۇمى­تىمىز كۇشتى. سوندىقتان وقۋشىلار «اباي­دىڭ» از كۇن توقتاپ قالعانىنا رەن­­جىمەۋىن, كۇدىكتەنبەۋىن, كۇدەر ۇز­بەۋىن, شىداپ قالۋىن وتىنەمىز. «اباي» شى­عارۋشى: يۋسۋپبەك ايماۋىتوۆ». سەمەيدەن «اباي» جۋرنالىن ءوزى ارقىلى ال­دىرۋعا بولاتىنى تۋرالى حابارلاما باسىلدى.

كوپ ۇزاماي جۋرنال جابىلىپ, «اباي» قالاي جابىلدى؟» ماقالا جاريا­لاندى. وندا بىلاي دەيدى: «وتكەن 1918 جىلدىڭ فەۆرالىنان باستاپ «اباي» جۋرنالى دۇنيەگە شىعىپ, 12 نومەرى باسىلىپ, ون اي ءومىر ءسۇرىپ, توقتادى. جۋر­نالدىڭ قالاي ءھام نە سەبەپتى توق­تاعا­نىن جۇرتقا بايانداپ, انىقتاما قىلۋ­دى شىعارۋشى بولعاندىقتان, وزىمە بورىش كورەمىن» («سارىارقا», № 81, 1919) دەپ, جۋرنالدىڭ جابىلۋ سەبەبى قارجى-قارا­جات سەبەبىنەن ەكەنىن ايتقان. تومەندە «اباي» جۋرنالىنىڭ باس شىعارۋشىسى جۇسىپبەك ايماۋىت ۇلىنىڭ وسى ماقالاسىن بۇگىنگى وقىرمان نازارىنا ۇسىنامىز.

«اباي» قالاي جابىلدى؟

وتكەن 1918 جىلدىڭ فەۆرالىنان باس­تاپ «اباي» جۋرنالى دۇنيەگە شىعىپ, 12 نومەرى باسىلىپ, ون اي ءومىر ءسۇرىپ توقتادى. جۋرنالدىڭ قالاي ءھام نە سەبەپتى توقتاعانىن جۇرتقا بايانداپ, انىقتاما قىلۋدى شىعارۋشى بولعاندىقتان, وزىمە بورىش كورەمىن.

سەمەيدەگى وقىتۋشى, وقۋشىلار بولىپ «جانار» دەگەن ۇيىم اشىپ, ۇيىمنىڭ زور ماقساتىنىڭ ءبىرى – جۋرنال شىعارماق بولعان. سول ماقساتپەن «جانار» ۇيىمى كۆيتانتسيا داپتەرلەر باستىرىپ, ارناپ ادابيەت كەشىن جاساپ, جۋرنالعا اقشا تابۋعا كىرىسكەن قولىنا 2 مىڭنان اسا اقشا تۇسكەن سوڭ, «اباي» جۋرنالىن شىعارا باستاعان. ءبىرىنشى نومەر شىققاننان كەيىن الاش قالاسىنداعى ۋاق قارىز سەرىكتىگىنىڭ (كەدەيلەر بانكەسى) ادامدارى جومارتتىعى ۇستادى ما, جاستارعا جانى اشىدى ما: جۇرتقا يگىلىك ءىس قىلعىسى كەلدى مە, بولماسا پايدا-ماقتان كوزدەدى مە, – ايتەۋىر, «جۋرنالدى ءبىز باستىرايىق, ءبىزدىڭ دە ماقساتىمىز: يگىلىك ءىس ەدى» دەگەن سوڭ, «ونداي جاقسى نيەتىڭ بولسا, ساعان بەرەلىك. بارلىقپەن ەمەس, نارلىقپەن شىعارماق ەدىك» دەدى دە, جاستار بانكەسىنىڭ جالپى جيلىسىنا سالىپ, قاۋلى قىلدىرىپ, جۋرنالدى بانكەگە بەردى. جۋرنالدىڭ دۇنيە ء(مادى) كۇشى بانكەدەن, ماعناۋي كۇشى جاستاردان بولاتىن بولدى.

جۋرنال قىزمەتىنە بانكە جىگىتتەرى 5 كىسى سايلادى (باس جازۋشىعا 250, ودان كەيىنگى ەكەۋىنە 200-دەن, ەندى ەكەۋىنە 150 سومنان اقى كەسىپ).

ەكى نومەرى شىققانان كەيىن, بانكە ادامدارى 5 كىسىگە اقى بەرۋدى ۇرلاي باستادى. اقشا الماساق تا, جۋرنال توقتاماسىن دەدىك: كوندىك. ەكى-اق كىسىگە جالۋانيا بەرەتىن بولدى (شىعارۋشىنىڭ ايى 250, حاتشىعا 150 سوم); بۇرىنعى «شىعارۋشى باسقارما ۇيىمىنىڭ ورنىنا «شىعارۋشى يۋسۋپبەك ايماۋىتوۆ» بولدى. 1 مايعا شەيىن جۋرنالدىڭ 5 نومەرى شىقتى دا, بولشەۆيك سۇرگىنىنە ۇشىراپ وقىعاندار قاشىپ, ءبىر ايداي جۋرنال شىعا الماي قالدى. مۇنان بىلاي جۋرنال شىعىپ جاتتى. بانكە ادامدارى العاشقىداي ەمەس, قىزۋى باسىلعان ىسپەتتى: «وسىعان قايدان ۇشىرادىق» دەگەندەي سىرداڭ تارتىپ, سىرت بەرىپ, قىجىڭداي باستادى, مىسالى: «كووپەراتيۆ ءجايىن جازبايسىڭدار, بانكەنىڭ ەرەجەسىن باسپايسىڭدار, پودپيسچيكتى كوبەيتە المايسىڭدار, بۇل قالىپدا جۋرنالدى شىعارۋعا بولمايدى جاۋىپ تاستارمىن...» دەگەن سىقىلدى قوجايىنىڭ قولعا ايتاتىن قوقاعى ەستىلە بەرەدى.

«پايدا بار ما؟ اقشا قايدا؟ بانكەگە نەگە سالىپ قويمايسىڭدار...؟»-دى بەرگەن سوڭ, اقشانى وزدەرىڭ ۇستا دەپ, جۋرنالدىڭ ەسەبىن بەردىم. سەيتباتتال مۇعالىم مەن ەسەپشى شانگين دەگەن ورىس رەۋيزيا قىلدى, بانكەگە تۇسە قويارلىق قاۋرت اقشا بولمادى. بانكەشىلەر: «ەسەپ دۇرىس ەمەس, قايتا الۋ كەرەك» دەدى. ماقۇل كوردىك. اقشا جۇمىسى بانكەگە كوشكەنىن 9-ءشى نومەردە جاريا قىلدىق.

قايتا ەسەپتى الماستان, بانكەنىڭ قىز­مەتشىلەرى, چلەن ساۆەت دەگەنى بار 18-ءشى نويابردە قاۋلى قىلىسىپ, «جۋرنالدى ۋاقىتشا توقتاتتىق» دەپ «سارىارقاعا» ىعلان ايتادى. جاپقان سەبەبى ءھام قاۋلىسى مىناۋ: «جۋرنال شىعارۋشى (رەداكتور) نەشە قابات شاقىرعاندا, جۋرنالدىڭ ەسەپ-حيسابىن بەرمەگەن سەبەپتى ءھام ۇستاعان راسحوتدارى, دوكۋمەنتتەرى بولماعان سەبەپتى, جانە قىمباتشىلىق تاقىرىپتى جۋرنالدى جالپى جيىلىس بولعانشا, ەسەبى الىنعانشا توقتاتۋعا ءھام جۋرنالدىڭ قىزمەتشىلەرىن قىزمەتتەن شىعارۋعا قاۋلى قىلىندى» دەگەن. قايتا رەۋيزيا قىلۋ­دى بانكەنىڭ ءبىر ورىسى مەن تەمىرعالي عابباسوۆقا تاپسىرعان.

سول كۇيىنشە جۋرنال جابىلىپ جاتتى, 24-ءنشى اپرەلدە (وتكەن) بانكەنىڭ جالپى جيىلىسى بولىپ, بانكەشىلەردىڭ دوكلادى بويىنشا جۋرنالدى مۇلدە توقتاتۋعا قاۋلى قىلعان. قاۋلىسى:

«جۋرنالدى جاپتىق. جاقىن ارادا رەداكتور ەسەپ بەرسىن, ايتپەسە سوتقا تارتىلادى» دەگەن.

بۇل جولى جۋرنالدى جابۋعا تاپقان دالەلدەرى قاعاز بەتىندە جوق, بىراق دالەل سىماقتارى: «رەداكتور ەسەپ بەرمەدى, راسحودنىي دوكۋمەنتى جوق, كنيگەنى دۇرىستاپ جۇرگىزبەدى» دەگەن. ءسويتىپ, ۋاق قارىز سەرىكتىگى ءبىرىنشى جۋرنالدى جاۋىپ, ەكىنشى رەداكتوردى قارالاپ وتىر. وسى تۋرالى اۋىز­شا جۇرت الدىندا, قالسا, سوت الدىندا ايتاتىن سوزدەرىمدى جازباقپىن.

اۋەلى بانكەشىلەر زاڭعا سيمايتىن ىستەرىن ايتىپ, سودان كەيىن ءوزىمدى قارالاعان تۋرالى جاۋاپ بەرەيىن:

1) جۋرنالدى العاشقى توقتاتقانىنا بانكە قىزمەتشىلەرى مەن ساۆەتتىڭ پراۆاسى جوق: جالپى جيىلىستىڭ قاۋلىسىن جالپى جيىلىس ءوزى بۇزا الادى. جۋرنال تۋرالى سەرىكتىككە زيان كەلىپ بارا جاتسا, جالپى جيىلىستى تىعىز شاقىرۋ لايىق ەدى. ازى 20 كىسى مەن جالپى جيىلىسى اشىلادى. بۇل – سەرىكتىكتىڭ زاكونى.

2) جۋرنالدى شىعارماق بولعاندا جالپى جيىلىس جۋرنالعا 3 كىسى جالداۋعا بەكىتكەن: شىعارۋشى, وعان كومەكشى, حاتشى. بانكە جىگىتتەرى اۋەلى 5 كىسى جالداۋى, ودان كەيىن ەكى كىسى جالداۋى, قايتسە دە جالپى جيىلىستىڭ قاۋلىسى ەمەس.

3) جۋرنال قىزمەتشىلەرىنە اقى كىرىسۋ, قىزمەتكە الۋ ءھام شىعارۋ جالپى جيى­لىستىڭ جۇمىسى. مۇندا اقشا كەسۋشى, قىزمەتتەن شىعارۋشى بانكە قىزمەتشىلەرى.

جۋرنال تۋرالى ىستە بانكە ادامدارىنا تولىق پراۆا بەرىپ: «نە قىلساڭ, مەيلىڭ» دەگەن جالپى جيىلىستىڭ قاۋلىسى, سەنىمى بار ما ەكەن؟ ...شىعارۋشىنى قارا­لاعانى تۋرالى:

1-ءشى دالەلى: ەسەپ بەرمەدى دەگەنمەن نەشە قابات العان ەسەپكە كوڭىل دارالامادى, قايتا ەسەپ المادى. جۋرنالدىڭ نە ەسەبىن الماستان, نە پايدا-زيانىن بىلمەستەن جاۋىپ قويدى. توقتاتقاننان كەيىن تەمىرعالي عابباسوۆ ەسەپ بەر دەپ شاقىردى (تەلەفون-مەن). كەلدىم. «جولاماننان ءتىرى كورەمىز, قولىمىز تيمەيدى, جاڭا جىلدا كەل» دەپ ءبىر قايىردى. جاڭا جىلدا كەلدىم: «كىرىم جوق» دەپ قايىردى. جازعا سالىم كەلدىم: «جالپى جيىلىس تايانىپ قالدى» دەپ قايىردى. نەشە كەلىپ ەسەپ الدىرا الماعانىمدى ۋاق قارىزدىڭ ىشىندەگى قازاقتارى جىلميا تانىسا, ۇرىسى ايتار, جانە ەسەپكە قاعازدارىمدى قۇشاقتاپ تالاي كەلگەنىمدى احمەدبەك, مۇقتار, سۇلتان, عالىمجان دەگەن جىگىتتەر دە بىلەدى.

2-ءشى دالەلى: ۇستاعان راسحوتىنا دو­كۋمەنتى جوق دەيدى. بۇل وتىرىكتى ايتقانى ءتىپتى ۇيات. بار راسحوتىم دوكۋمەنتىم بار. بارلىق راسحوت 5075 سوم 98 تيىن ەدى; سونىڭ 53 سوم 50 تيىنى عانا دوكۋمەنتسىز. بۇل جۋرنالدى باسپاحاناعا, پوچتاعا ارلى-بەرلى تاسىعانداعى بىردە بايعا شىققان ۇساق راسحوت, ودان باسقا دوكۋمەنتسىز 1 تيى­نىن ۇستاسام, تۇبىندە بىلىنەر.

3-ءشى دالەلى: كنيگەنى دۇرىس جۇرگىزبەدى دەگەن. مۇنىڭ ءمانىسى بار: بانكەنىڭ ەسەبى, كنيگەسى مەن رەداكسيانىڭ كنيگەسى ءبىر ەمەس. بانكەنىڭ كنيگەسى كوپ بولسا, وعان سايلاۋ­لى كىسى دە كوپ. بانكەنىڭ قۇنىتتاعانى العى ەسەبى, كنيگەسى. رەداكسيانىڭ جۇمىسى جالعىز سيپىر جازىپ, شوت قاعۋ ەمەس: ەكى كىسىنىڭ ءبىرى شىعارۋشى, ءبىرى حاتشى. ونىڭ ۇستىنە رەداكتور ءارى جازۋشى, ءارى قازىناشى, ءارى ەسەپشى, ءارى ءسوز ءتۇزۋشى (كورەكتور) ءھام ءارى حاتشى بولعاندا كۇنى بولدى. بۋحالتەريا ءجايىن بىلمەيدى. ەسەبى, كنيگەنى سامداي قىلۋ ءۇشىن نە بانكەشى جىگىتتەر ەسەپشى كىسى قويۋ كەرەك ەدى, نە مىناداي ءتارتىبى بار دەپ كورسەتىپ بەرۋ كەرەك ەدى. مولدا بىلگەنىن وقيدى, مەن «سارىارقادا» قىزمەت قىلدىم, «سارىارقا» كنيگەلەرى قانداي بولسا, مەنىكى دە سونداي. گازەت-جۋرنالدى بىلاي قويايىق, ۋاق قارىزدىڭ ەسەبى, دوكۋمەنتى, كنيگەسى يمان-تارازى بولعانى بىلتىر قىسقى رەۋيزيادان كەيىن ەمەس پە, ودان بۇرىن كىسىگە ونەگە ايتاتىن ۋاق قارىزدىڭ نە ءجايى بار ەدى. كنيگە تۋرالى سوتقا بەرىلەتىن بولسا, اۋەلى ۋاق قارىز بەرىلەر, سودان كەيىن «اباي» بەرىلەر.

جۋرنالدى توقتاتۋعا تاپقان ەڭ كۇشتى دالەلدەرى وسى. بۇلار – دالەل ەمەس. ۇيات. قىمباتشىلىق تاقىرىبى توقتاتتىق دەسە, جۋرنالدان نە پايدا, نە زيان بارىن بىلمەيدى. سەبەبى ەسەپ قىلعان جوق. جانە بانكەشىلەر تۋ باسىندا جۋرنالدى شىعارماق بولعاندا جىلىنا مىڭ سوم زيانىنا شىدايىم دەگەن. مەنىڭ شامالاۋىم­شا مىڭ تۇگىلى, ...زيان بولعان جوق دەپ ويلايمىن. قىمباتشىلىق سىلتاۋ بولسا, جۋرنالدىڭ باعاسىن كوتەرۋگە دە بولار ەدى. جوق ولاي ەمەس, ماقساتتارى: جاپپاق.

جالپى جيىلىسقا قاۋلى جاساتقان بولىپ جۋرنالدى توقتاتىپ, شىعارۋشىنى باسىمەن الەك قىپ سوتقا بەرمەك بولىپ, جۇرتتىڭ اقشاسىن قالتاسىنا تىعىپ, بانكەشىلەر ۇندەمەي عانا جىلمىرايى­پ قويىپ وتىر. بۇل تاعى ماسقارالىق! جۋر­نال توقتاسا, دەرەۋ گازەت بەتىندە جارناما قىلىپ, جۇرتتىڭ اقشاسىن قايىرامىز دەپ ءبىلدىرۋ كەرەك ەدى, ۇندەمەي قويۋ كولبايشىلاعانى بولادى.

بايقايسىزدار: جۋرنالدى جابۋعا تاباتىن ۋاق قارىز سەرىكتىگىنىڭ ەشبىر تولىق سەبەبى, دالەلى جوق. اينالاسى شالا­لىقتىڭ سالدارى. گازەت-جۋرنالدى شىعىنعا شىداپ شىعارا الاتىن قانداي كىسى؟ اقىلدى ءبىلىمى زور, ادامدىق, ۇلتشىلدىق سەزىمى زور, ماقساتى بيىك. ادىلدىككە اقتىققا شولدەگەن, جان-تانىمەن جۇرت ىسىنە بەرىلگەن كىسى شىعارا الادى. تۇركى وقىپ, جازباعا تۇسە الماعان شالا مولدا سياقتى ءبىلىمى, جۇرتتان باسىنىڭ, ىشىنەن سىرتىنىڭ جىلتىرلىعىن ىزدەيتىن, «ار-ۇيات», «ادامدىق», «ۇلت», «قىزمەت» دەگەن نارسەلەردەن ءبىر تارتىم شىلىمدى ءتاۋىر كورەتىن كىسىلەر جۋرنال شىعارا الار ما؟ قاراڭعىلىققا وكپە دە جوق.

بايقاپ ءجۇرمىز: «ۇيىم», «سەرىكتىك», «جيىلىس» دەگەن بولامىز بۇلاردىڭ اتى بار, ءىسى, پىكىرى جوق. نەگە دەسەڭىز سوقىر; جالعىز-جارىمى سىڭار ەزۋ, فاناتيك سەرىكتەر بانكەنىڭ قىزمەتشىلەرىن تەكسەرمەك تۇگىلى وزدەرىنىڭ پراۆاسىن بىلمەيدى, (ۋاق قارىزدىڭ زاكونى بىلاي تۇرسىن). وزدەرى سايلاپ قويعان جۇمىسشىلارىنا وزدەرى تورەدەي جالىنىپ, سىباعاسىنا قۇلدىق ۇرادى. نادان كوپكە قاباعىڭدى تۇكسيتسەڭ, بوپىرازىڭدى بۇرقىلداتساڭ, ەكى-ءۇش ءسوز شۇلدىرەسەڭ, ماشىقتاعان 5-6 ءشۇلدىرىڭدى يرەكدەسەڭ بولعانى: «شىركىن بالەنشەنىڭ بالاسى جيىلتىپ كەتىپتى» دەپ, نە ايتسا, باس يەدى. سويتكەن شلەندەردىڭ جالپى جيىلىسىنان نە ءۇمىت, نە حايىر؟ شىنداپ ايتقاندا: جۋرنالدى العاندا, توقتاتقان دا, جاپقان دا ەكى-ءۇش جىگىت, ايتپەسە جالپى جيىلىس ءىستى تەكسەرەر ەدى, نە ايتسا دا, سوعان كوزسىز سەنبەس ەدى, ولاردى تورە دەپ بىلمەس ەدى. الەۋمەت ءىس باسقارۋعا نە ار كەرەك, نە زاكونمەن ءجۇرۋ كەرەك. بۇل ەكەۋى بولماسا, ءىس قاشان دا بولسا وسىلاي شالا, شاتاق بولماق.

جۋرنالدى جاپقان تۋرالى ۋاق قارىز سەرىكتىگى ءۇش ءتۇرلى سۇراققا ۇشىرايدى: 1) شىعارعالى وتىرعان جاستاردىڭ جۋرنالىن, اقشاسىن الىپ, شىعارا الماي جارىم جولعا تاستادى, سوندىقتان بۇكىل جاستار, ۇيىمدار الدىندا سۇراۋلى; 2) اقشاسىن الىپ, جۋرنالدى جاۋىپ قويعاندىقتان حالىق الدىندا وقۋشىلارعا سۇراۋلى; 3) زاكونسىز قىزمەتتەن شىعارىپ 5 ايلىق اقىسىن بەرمەگەندىكتەن جۋرنالدىڭ قىزمەتشىلەرىنە بورىشتى. بۇل ءۇش سۇراققا بانكەشىلەر دالەلىن تابار, قۇتىلار, نە تەرگەلەر, تۇتىلار.

كىم قاي جولمەن سۇرارىن ءوزى بىلەر. ءوزىن ايىپتاعان بانكەگە شىعارۋشى سەنىپ ەسەپ بەرە المايدى. تەرگەلەتىن جەردە سويلەسەرمىز.

مىنە, حالىق! جۋرنالدىڭ جابىلعان ءمانى وسى.

يۋسۋپبەك ايماۋىتوۆ.

«سارىارقا» گازەتى, № 81, 1919 جىل.

العىسوزىن جازىپ, ازىرلەگەن

اباي مىرزا