• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
پوەزيا 08 اقپان, 2023

تاۋ جۇرەك

390 رەت
كورسەتىلدى

كوكتەمنىڭ جازعا ۇلاسار شاعىندا قىر الابى كوكپەڭبەك تۇسكە بويالاتىن. تاسباقا گۇل دەپ اتالار سارى گۇلدەر سامساپ, شات-شادىمان ەتەتىن. ماحاببات پەن جارقىن ءومىر عانا بار ەدى وندا, باۋىرىم. دۇنيەدە ادىلەتسىزدىك وتى جانادى دەسە سەنبەس ەدىك. سورەدە تۇرعان «امانات» اتتى كۇرەڭ ءتۇستى كىتاپ قيالىمىزدى قوزداتىپ, مىڭ ءبىر ءتۇن ارالدارىنا سۇيرەي جونەلەتىن.

پوەزياعا ءار اقىننىڭ بويلاۋى ءارتۇرلى بولار. ماسەلەن, گەتە ءۇشىن ولەڭ دەگەنىڭىز بولمىستىڭ ءبىر بولشەگى بولسا, الاش قايراتكەرلەرى ءۇشىن پوەزيا ۇلتقا قىزمەت ەتۋدىڭ, اعارتۋشىلىقتىڭ اسپابىنا اينالدى. ال مۇقاعالي... مۇقاعالي پوەزيانى بۇكىل بولمىس دەپ ءتۇسىندى. ولەڭنەن باسقانى مۇرات تۇتپادى, ماقسات ەتپەدى. ءار تىنىسى, ءۇنى, قىسقا عۇمىرى پوەزيانىڭ گۇلالقالارىنا كومىلدى. سولايشا عايىپتان قۇيىلعان سناريادتاي قۋاتتاردى جالعىز قابىلداپ, جان ازاسىمەن ارباستى. وقىرمان كەۋدەسىن بالقىتىپ جىبەرەر ارىندى جىرلار اقىن جانىندا كورىكتەي قورىتىلعاندا بۇل الۋان كۇيگە قالاي عانا ءتوزدى ەكەن؟ جىر قۇيىلىپ بىتكەندە قانداي عانا ءلاززاتتى ساتكە تاپ بولدى ەكەن؟

«بۇكىل دۇنيە جاماندىقتارىن

ارتىڭدار ماعان, كوتەرەم!

قارىزىم بولسىن وتەگەن,

جاۋىزدىق بىتكەن مەنىمەن

 عانا بىرگە ولسە,

بۇگىن-اق ءولىپ كەتەر ەم».

مۇقالاعي ءوزىن تۋدىرۋ ارقىلى, تۇتاس ادامزاتقا اينالدى. ءوزىن زەردەلەۋ ارقىلى بۇكىل ادامنىڭ قايعىسى مەن قۋانىشى ءبىر ەكەنىن سەزىندى. بۇكىل ادام كاۋسار مەكەنگە ەنۋى ءۇشىن تامۇقتىڭ اۋى­زىن قالقان دەنەسىمەن جاۋىپ تۇرۋدى قالادى. جۇرەك تۇبىنە ەنگەن اقىنعا ماحاببات ۇيالادى, نۇر ءسىڭدى. سوندىقتان دا ول قايىڭ بۇتاعىن دەنە مۇشەسىندەي ەتىپ كورە الدى, جاھان جاماندىقتارىن ارتىپ باقيعا اتتانۋعا دايار تۇردى.

«اقىن بولىپ نەسىنە جاراتىلدىم,

قاپ قويدىم اراسىندا قارا ءتۇننىڭ.

قاسيەتىن سەزەم دەپ انا ءتىلدىڭ,

قاۋىرسىنى قالمادى قاناتىمنىڭ.

قۋ تىرلىككە قۇل بولىپ, اياڭ باسىپ,

قۇلاشىمدى جايا الماي باراتىرمىن».

اقىندىق تەك انا ءتىلدىڭ قاسيەتىن سەزىنۋ مە؟ جو-جوق. «انا ءتىلى» سوزىنە سيمۆوليكالىق استارلى ماعىنادا ۇڭىلگەنىمىز ءجون بولار. اقىن جالپى جۇرتقا بەيمالىم سىرلاردى كورۋشى, حابار بەرۋشى. ءبىز ماڭدايداعى كوزبەن كورىپ وتىرعان اينالامىزداعى قۇبىلىستار ءدال مۇنداي مەڭىرەۋ-مىلقاۋ ەمەس. باسقالار ءبىر قاراپ وتە شىعار كوكوراي شالعىن, جوكە, قايىڭ, قۇستار, جاڭبىر سۋى, جەل داۋىسى, بوتەن كىسى جىميىسى – ءبارى ءبىر قالىپتا عانا تۇرعان, سەبەپ-سالدارسىز جانسىز دۇنيە ەمەس. اقىن جۇرەك كوزىمەن ءۇڭىلىپ وسى ءبىر قورشاعان ورتانىڭ ەشكىم كورمەگەن, ەشكىم ەستىمەگەن جۇمباقتارىن سەزىنۋشى, تامسانۋشى, ادامداردىڭ بەيعام ومىرىنە نالۋشى. ءبارى ءۇشىن ءبىر ءوزى مۇڭايۋشى, ءبارى جىلىنۋ ءۇشىن ماحاببات وشاعىنا اينالۋشى.

«Meن سەنى سۇيگەم

جانىممەن سۇيگەم,

جارىق كۇن!

جاتسام دا سۇيەم تۇڭعيىعىندا

تامۇقتىڭ.

اق ساۋلەڭ سەنىڭ ايمالاپ مەنى,

جارىق كۇن,

تۇرعان دا بولار ۇستىندە

مىناۋ تابىتتىڭ.

عارىشتان قۇيعان عالامعا

ورتاق شۋاعىڭ,

سەزگەمىن, بىلگەم,

مەن ءۇشىن ءبىر كۇن تىنارىن.

تاستاما مەنى,

تاستاما مەنى, شىراعىم,

شۋاعىڭ ءتۇسسىن, ءشوپ بولىپ, مەيلى,

شىعامىن».

مۇقاعالي جانى جارىققا عاشىق. قايبىر جىرى دا جارىقتان تۇسكەن شۇعىلاعا مالىنعان. وقىرمانعا ءۇمىت, قۋانىش, ءتاتتى مۇڭ سىيلايتىنى دا سوندىقتان. تازالىق – اقىننىڭ باستى قارۋى. ءموپ-ءمولدىر جان تالشىقتارى جىرعا ۇلاسىپ كوڭىلگە ءسىڭىپ, شەكسىزدىككە باتىرادى. «قۇداي حرامىنداي» تۇلا بو­يىن الاپەس زامانعا بۇرماي, اق قالپىندا ساقتاعان اقىن جۇرەگى الىپ تاۋداي, الىپ جانارتاۋداي.

كۇرەڭ كۇز كەلگەندە ءبىر ولەڭ ەسكە تۇسەدى. سول انمەن بىرگە شىمقىزىل جاپىراقتار شاشىلعان باقتا الدەبىر سۇر پلاشش كيگەن كىسى ءجۇرىپ بارا جاتقانداي... بىراق ول بۇرىلمايدى. باعىتى – بولاشاق.

«اقىن كەتiپ بارادى كوشەمەنەن,

 ەكپiنiنەن بiر داۋىل ەسەدi ەرەن...»      

 

سوڭعى جاڭالىقتار