بالالاردى ەلەكتروماگنيتتىك ورىستەردىڭ زياندى اسەرىنەن قورعاۋ – اركىمنىڭ مىندەتى. اسىرەسە, مەكتەپ قابىرعاسىنداعى وقۋشىلاردى ءارتۇرلى جارىقتان ساقتاۋ قاجەت. نەگە دەسەڭىز, قالىپتاسىپ كەلە جاتقان تۇلعاعا ەلەكتروماگنيتتىك ساۋلەلەر كەرى اسەر ەتۋى مۇمكىن. ماسەلەن, جەتىسۋدا 34 ءبىلىم بەرۋ نىسانىندا ەلەكتروماگنيتتىك ءورىس كورسەتكىشتەرىنىڭ ارتۋى انىقتالعان. بۇل كورسەتكىش – ءبىلىم وردالارىنا ۇلكەن سىن.
مامانداردىڭ ايتۋىنشا, ادام ومىرگە كەلگەننەن باستاپ ەلەكتروماگنيت ساۋلەسىنىڭ اسەرىندە بولادى. جانۋارلارعا, وسىمدىكتەرگە, ميكروورگانيزمدەرگە جەر قىرتىسىنان بولىنەتىن گامما جانە عارىش ساۋلەلەرى سىرتتان اسەر ەتەدى. ەگەر بۇل ساۋلەلەر ءتىرى ورگانيزمگە ارتىق مولشەردە وتسە, جاسۋشالاردىڭ, اعزالاردىڭ تىرشىلىگىنە قاۋىپتى اۋرۋ جابىسادى.
بىلتىر وڭىردە مەكتەپ جانە مەكتەپ-ينتەرناتتارىنىڭ كومپيۋتەرلىك سىنىپتارىندا ەلەكتروماگنيتتىك ورىستەردىڭ دەڭگەيلەرىن انىقتاۋ ءۇشىن 22 146 ولشەۋ جۇرگىزىلگەن. ونىڭ 487-ءسى رۇقسات ەتىلگەن شەكتى دەڭگەيدەن ارتقان. بۇل قاتارعا ەسكەلدى, قاراتال, پانفيلوۆ, سارقان اۋداندارى مەن تالدىقورعان, تەكەلى قالالارىنىڭ ءبىلىم بەرۋ نىساندارى كىرەدى.
ەمو شەكتى دەڭگەيدەن اسىپ كەتۋىنىڭ نەگىزگى سەبەبى – كومپيۋتەرلىك سىنىپتاردا جەرگە قوسۋ كونتۋرىنىڭ بولماۋى. سونداي-اق ونىڭ ەرەجەگە ساي دۇرىس جەرگە قوسىلماۋى دا ارتىق ساۋلە تاراتادى.
انىقتالعان بۇزۋشىلىقتار بويىنشا ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارىنىڭ باسشىلارىنا ۇيعارىمدار بەرىلىپ, جاۋاپتى تۇلعالار 9 847 545 تەڭگە سوماسىنا ايىپپۇل تۇرىندە اكىمشىلىك جاۋاپكەرشىلىككە تارتىلدى.
جالپى, ەلەكتروماگنيتتىك ءورىستىڭ اعزاعا جاعىمسىز اسەرى وتە كوپ. مىسالى, ورتالىق جۇيكە جۇيەسىنىڭ قالجىراۋىنا اكەلەدى. ياكي ادامدا ەستە ساقتاۋ قابىلەتىنىڭ تومەندەۋى, كۇيزەلىس, اسا قوزعىشتىق, تىتىركەنگىشتىك, ۇيقىسىزدىق, كوڭىل كۇيدىڭ وزگەرۋى, السىزدىك بولادى. سونىمەن قاتار جۇرەك-قان تامىرلارى جۇيەسى بۇزىلادى جانە قاننىڭ بيوحيميالىق كورسەتكىشتەرى وزگەرەدى. سوندىقتان ءبىلىم بەرۋ وبەكتىلەرىنىڭ باسشىلارى وندىرىستىك باقىلاۋ شەڭبەرىندە تۇراقتى زەرتتەۋلەر جۇرگىزىپ, وقۋ كابينەتتەرىندە كومپيۋتەرلەردى پايدالانۋ كەزىندە بارلىق تالاپتى ورىنداۋى قاجەت.
بۇگىندە بالالاردىڭ كوپشىلىگىندە ۇيالى تەلەفون مەن دەربەس كومپيۋتەرلەر بار ەكەنىن ەستەن شىعارماعانىمىز ءجون. اتا-انالارعا بالالارىنا كۇنىنە 1-2 ساعاتتان ارتىق كومپيۋتەردە وتىرۋعا, سونداي-اق ۇيالى تەلەفوندى قاجەتسىز پايدالانۋعا رۇقسات بەرمەۋ كەرەك.
ەلەكتروماگنيتتىك ورىستەن قورعانۋ ءۇشىن جوعارى جانە ۋلترا جيىلىكتى قوندىرعىلاردى دۇرىس ورناتۋ شارت. ەكراندالعان بولمەلەردەگى قوندىرعىنى الىستان باقىلاۋ دا ماڭىزدى. سونداي-اق ەلەكتروماگنيتتىك ساۋلەلەنۋدى دوزيمەتر كومەگىمەن مەكەمەنى ايىنا كەمىندە ءبىر رەت تەكسەرۋ قاجەت. جىلىنا مەديتسينالىق تەكسەرۋدەن ءوتۋ دە ارتىق ەتپەيدى.
جەتىسۋ وبلىسى