كەشە ورتالىق كوممۋنيكاتسيالار قىزمەتىندە «ەكونوميكالىق زەرتتەۋلەر ينستيتۋتى» اق-تىڭ پرەزيدەنتى ماقسات مۇقانوۆ پەن ونىڭ ورىنباسارى اسەت ەرعاليەۆتىڭ قاتىسۋىمەن ءباسپاسوز ءماسليحاتى ءوتتى. وندا ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداقتىڭ ءتيىمدى تۇستارى اڭگىمە ارقاۋىنا اينالدى.
ەۋرازيا ايماعىنداعى ءۇش ەلدىڭ ەكونوميكاسىن ورلەتىپ, حالقىنىڭ ءال-اۋقاتىن كوتەرۋگە, قاراپايىم تۇتىنۋشىلاردىڭ تۇرمىس-تىرشىلىگىن جاقسارتۋعا باعىتتالعان ەكونوميكالىق وداق تۋرالى الەم ساراپشىلارى سانقيلى پىكىرلەر ءبىلدىرىپ وتىر. ايتسە دە, «توننىڭ جىلۋىن كيگەن عانا بىلەدى» دەمەكشى, قازاقستانعا نە جاقسى ەكەنىن دە ءوز ەلىمىزدىڭ ەكونوميكا, ينتەگراتسيا بويىنشا ساراپشىلارى سىرت ەل ماماندارىنان ءبىرشاما دۇرىس بىلەر. ولاردىڭ پايىمىنا زەر سالساق, ەڭ باستى پايدا – تۇتىنۋشىلار ءۇشىن رەسەي مەن بەلارۋس ەلدەرىنەن ساپالى ءارى ارزان تاۋارلار كەلەدى. ءسويتىپ, جەرگىلىكتى ونىمدەرمەن باسەكەگە ءتۇسىپ, تۇتىنۋشىلاردىڭ تاڭداۋ مۇمكىندىگىن ەسەلەپ ارتتىرادى. ناتيجەسىندە تاۋارلاردىڭ ساپاسى جاقسارىپ, باعاسى ارزاندايدى. ەكىنشىدەن, كەلىسىمشارت اياسىندا تۇتىنۋشىلار قۇقىعىن قورعاۋعا ارنالعان ارنايى كەلىسىمگە قول قويىلاتىن كورىنەدى. بۇل دەگەنىمىز, تاۋاردىڭ ساپاسىن ارتتىرۋدا ۇلكەن جۇمىستار اتقارىلاتىنىن بىلدىرەدى. سونداي-اق, ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداق اياسىندا الەۋمەتتىك قامسىزداندىرۋ دا قامتاماسىز ەتىلىپ, حالىق بەلگىلى ءبىر الەۋمەتتىك تولەمدەر الىپ تۇراتىن بولادى.
ەكونوميكالىق وداق اياسىندا ورتاق تاۋار نارىعى قۇرىلماقشى. «بيىلعى جىل وڭىرلىك ينتەگراتسيا اياسىندا ەرەكشە جىل بولادى. ەرتەڭ تاريحي قۇجات – ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداق قۇرۋ تۋرالى شارتقا قول قويىلادى. كەلىسىم 2015 جىلدىڭ قاڭتار ايىنان كۇشىنە ەنەدى. بۇل كەلىسىمنىڭ ناتيجەسىندە ءبىزدىڭ وڭىرىمىزدە جاڭا ساپالى ۇيىم دۇنيەگە كەلەدى», دەپ باستادى ءسوزىن م.مۇقانوۆ. «كەلىسىم تۇراقتى ەكونوميكالىق تۇعىرناما قۇرۋدى قامتاماسىز ەتۋ جانە ءۇش ەلدىڭ حالقىنىڭ ءال-اۋقاتىن جاقسارتۋ ءۇشىن جاعداي جاساۋعا باعىتتالعان. ول نەگىزگى ءۇش بولىمنەن تۇرادى. الدىمەن, ينستيتۋتتىق بولىمدە باسقارۋ ورگاندارىنىڭ قۇقىعى, بيۋدجەتتىك سۇراقتارعا قاتىستى ماسەلەلەر قاراستىرىلعان. مازمۇندى بولىگى ەكونوميكانىڭ ماڭىزدى سالالارىنداعى رەتتەۋدى قامتيدى. قازىرگى ۋاقىتتا 19 سالا بويىنشا ەكونوميكالىق قارىم-قاتىناس ماسەلەلەرى رەتتەلەدى. كەلىسىم اياسىندا ورتاق تاۋار نارىعى قۇرىلادى. سول ارقىلى تاۋارلار, كاپيتال, ەڭبەك رەسۋرستارى مەن قىزمەتتەردىڭ ەركىن جىلجۋى رەتتەلەدى», دەپ جالعادى ءسوزىن ينستيتۋت باسشىسى.
ساراپشىنىڭ پىكىرىنە دەن قويساق, قازىرگى كەزدە قازاقستاننىڭ ەكونوميكاسىندا قىزمەتتەر سالاسى 53 پايىزدى قۇراسا, جاڭا ەكونوميكالىق وداق شەڭبەرىندە بۇل سالا كەڭەيە تۇسپەك. وعان قوسا, ينستيتۋت ماماندارى 3-4 جىلدا كەدەن وداعى ەلدەرىنە قازاقستان كورسەتەتىن قىزمەتتەردىڭ ەكسپورتىنىڭ ارتقانىن بايقاپ وتىرعان كورىنەدى. بۇل جاعداي وسى سەكتوردىڭ الەۋەتىنىڭ زور ەكەنىن ايعاقتاسا كەرەك. «جالپى العاندا, بىرنەشە ورتاق نارىق قۇرىلادى. ورتاق اۋىلشارۋاشىلىق تاۋارلارى, ورتاق ەڭبەك, قارجى نارىعى قۇرىلادى, سونداي-اق, ەكونوميكالىق سالا, تەحنيكالىق رەتتەۋ, سۋبسيديا ءبولۋ, مەملەكەتتىك قولداۋدا كەلىسىلگەن ساياسات جۇرگىزىلەدى. وسىلايشا, كەلىسىم جاڭا ەكونوميكالىق ماكروايماق قالىپتاستىرۋعا جاقسى جاعداي تۋعىزادى», دەدى م.مۇقانوۆ.
ءباسپاسوز ءماسليحاتىنىڭ ەكىنشى بولىمىندە جۋرناليستەردىڭ قويعان ساۋالدارىنا جاۋاپ بەرگەن ساراپشى, ەلدەگى كاسىپكەرلەردىڭ جاعدايى مەن ەكونوميكالىق وداقتاعى تۋاتىن مۇمكىندىكتەرى تۋرالى دا اڭگىمەلەدى. وتاندىق تاۋار وندىرۋشىلەرگە 180 ملن. تۇتىنۋشىسى بار نارىق اشىلاتىنىن ايتىپ, بۇل مۇمكىندىكتى مەيلىنشە ءتيىمدى پايدالانۋ كاسىپكەرلەردىڭ قارىم-قابىلەتى مەن ەڭبەكقورلىعىنا بايلانىستى بولاتىنىن ەسكە سالدى.
نۇرباي ەلمۇراتوۆ,
«ەگەمەن قازاقستان».