ينۆەستيتسيالار ءوسۋ ۇستىندە

اتالعان ماسەلە بويىنشا بايانداما جاساعان ۇلتتىق ەكونوميكا ءمينيسترى الىبەك قۋانتىروۆ بيىلعى قاڭتار-تامىزدا قازاقستان ەكونوميكاسىنىڭ ءوسۋ قارقىنى 3,1%-دى قۇراعانىن مالىمدەدى. ناقتى سەكتور 3,3%-عا, قىزمەت كورسەتۋ سالاسىندا ىسكەرلىك بەلسەندىلىك 2,3%-عا ءوستى. سالالار اراسىندا قۇرىلىس, اقپارات جانە بايلانىس, كولىك جانە قويمالاۋ, ساۋدا, وڭدەۋ ونەركاسىبى, اۋىل شارۋاشىلىعى, تاۋ-كەن ءوندىرۋ ونەركاسىبى جاقسى قارقىنمەن دامىپ كەلەدى. سونىمەن قاتار نەگىزگى كاپيتالعا سالىنعان ينۆەستيتسيالاردىڭ ءوسۋ قارقىنى 5,7%-عا دەيىن جەدەلدەدى.

«نەگىزگى كاپيتالعا سالىنعان ين­ۆەس­تيتسيالاردىڭ ءوسۋ قارقىنىنىڭ 5,7%-عا دەيىن جەدەلدەۋى بايقالادى. ين­ۆەس­تي­تسيا­لار مەملەكەتتىك باسقارۋ مەن الەۋ­مەتتىك قامسىزداندىرۋدا 2 ەسەگە, ءبى­لىم بەرۋدە 59,1%-عا, اكىمشىلىك جانە قو­سال­قى قىزمەت كورسەتۋدە 30,1%-عا, ساۋ­دادا 21,9%-عا, قارجى جانە ساقتاندىرۋ قىز­مە­تىندە 20,2%-عا, جىلجىمايتىن م ۇلىككە قاتىستى جاسالاتىن وپەراتسيالاردا 8,8%-عا, قۇرىلىس سالاسىندا 15,7%-عا ءوستى», دەدى مينيستر.

اتالعان كەزەڭدە سىرتقى ساۋدا اينالىمى 36,9%-عا ءوسىپ, 74,3 ملرد دوللاردى قۇرادى: ەكسپورت 52,9%-عا ءوسىپ, 48,9 ملرد دوللار بولدى, ونىڭ ىشىندە وڭدەلگەن تاۋارلار 35,7%-عا ءوسىپ, 14,3 ملرد دوللار بولدى, ال تاۋار يمپورتى 25,3 ملرد دوللارعا جەتتى. وڭ ساۋدا تەڭگەرىمى 23,6 ملرد دوللار بولدى.

وڭدەۋ ونەركاسىبى سالالارى بويىنشا ماشينا جاساۋ ءوندىرىسى 7,9%-عا, ونىڭ ىشىندە اۆتوموبيل جاساۋ 18,2%-عا, ەلەكتر جابدىقتارى ءوندىرىسى 8,3%-عا, تاماق ونىمدەرىنىڭ ءوندىرىسى 3,5%-عا, سۋسىندار ءوندىرىسى 7,5%-عا, پلاستماسسا بۇيىمدارىنىڭ ءوندىرىسى 5,1%-عا, دا­يىن مەتالل بۇيىمدارى ءوندىرىسى 2,4%-عا, حيميا ونەركاسىبى 11,8%-عا, كيىم-كەشەك ءوندىرىسى 7,1%-عا ءوستى.

بيىلعى قاڭتار-تامىزدا 8,8 ملن شارشى مەتر تۇرعىن ءۇي پايدالانۋعا بەرىلدى, بۇل 2021 جىلدىڭ سايكەس كەزەڭىنەن 1,2%-عا تومەن. وڭ ءوسۋ 14 ءوڭىر بويىنشا تىركەلدى. ەڭ جوعارى كورسەتكىشتەر تۇركىستان, الماتى, پاۆلودار وبلىستارىندا, سونداي-اق شىمكەنت قالاسىندا باي­قالۋدا. كورسەتكىشتىڭ تومەندەۋى جاڭا­دان قۇرىلعان ۇلىتاۋ جانە جەتىسۋ وبلىس­تا­رىندا, سونداي-اق ماڭعىستاۋ, اتىراۋ وبلىستارىندا, الماتى جانە نۇر-سۇلتان قالالارىندا بايقالۋدا.

ءا.قۋانتىروۆتىڭ مالىمەتىنشە, اۋىل شارۋاشىلىعىنىڭ جالپى شىعارىلىمى 4,3%-عا ۇلعايدى. سالاداعى ءوندىرىستىڭ وڭ ءوسۋى 16 وڭىردە تىركەلدى. ەڭ جوعارى ءوسۋدى ماڭعىستاۋ, قوستاناي, سولتۇستىك قا­زاق­ستان, اباي جانە اقمولا وبلىستارى كور­سەت­تى.

اتالعان كەزەڭدەگى رەسپۋبليكالىق بيۋد­جەتتىڭ اتقارىلۋى تۋرالى پرەمەر-ءمينيس­تردىڭ ورىنباسارى – قارجى ءمينيسترى ەرۇلان جاماۋباەۆ ايتىپ بەردى. ونىڭ ايتۋىنشا, وسى كەزەڭدە مەملەكەتتىك بيۋدجەتكە 10 ترلن 85 ملرد تەڭگە كىرىس ءتۇستى (جوسپار 104,9%-عا ورىندالدى), بۇل رەتتە رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت 6,8 ترلن تەڭگەگە (101,9%), ال جەرگىلىكتى بيۋدجەتتەر 3,3 ترلن تەڭگەگە (111,6%) تولىقتىرىلدى.

مەملەكەتتىك بيۋدجەتتىڭ شىعىستارى 98,4%-عا, رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتىڭ شى­عىس­تارى 99,5%-عا, جەرگىلىكتى بيۋد­جەت­تەردىڭ شىعىستارى 97,6%-عا ورىن­دالدى.

جەكەشەلەندىرۋدىڭ 2021-2025 جىل­دار­عا ارنالعان كەشەندى جوسپارىندا 675 نىساندى ساتۋ كوزدەلگەن. كورسەتىلگەن كەزەڭدە 57 ملرد تەڭگە سوماسىنا 240 نىسان ساتىلدى جانە كەيىننەن ساتىپ الۋ قۇقىعىمەن سەنىمگەرلىك باسقارۋعا بەرىلدى.

ماسەلەنى قورىتىندىلاعان پرەمەر-مينيستر ءا.سمايىلوۆ ەكو­نو­ميكالىق ءوسۋ­دىڭ نەگىزگى درايۆەرلەرى وڭدەۋ ونەر­كا­سى­بى, ماشينا جاساۋ, ونىڭ ىشىندە اۆتوموبيل جاساۋ, لوكوموتيۆتەر مەن ۆاگونداردى قوسقاندا, باسقا دا كولىك قۇرالدارىنىڭ ءوندىرىسى ەكەنىن اتاپ ءوتتى.

وڭدەۋشى سەكتوردا حيميا ونەركاسىبى 2%-عا, جەڭىل ونەركاسىپ 7,5%-عا, مەتاللۋرگيا 5%-دان استام جانە مۇناي وڭدەۋ 4%-عا ءوسىپ, جوعارى ديناميكانى كورسەتتى. تاۋ-كەن ونەركاسىبىندە كومىر ءوندىرۋ 2,2%-عا, تابيعي گاز ءوندىرۋ 3%-عا جانە كەن ءوندىرۋ 5%-دان استام ۇلعايىپ, تۇراقتى ءوسىم تىركەلىپ وتىر.

قۇرىلىس سەكتورىندا جوعارى ءوسۋ قارقىنى قامتاماسىز ەتىلىپ, 8,8 ملن شارشى مەتر تۇرعىن ءۇي پايدالانۋعا بەرىلدى. بۇدان باسقا, اۋىل شارۋاشىلىعىندا, ساۋدادا, كولىك جانە بايلانىس سالالارىندا وڭ ديناميكا تىركەلگەن. «بارلىق نەگىزگى كورسەتكىش اقمولا, قاراعاندى, قوستاناي وبلىستارى مەن شىمكەنت قا­لا­سىندا ءوسىپ وتىر. بارلىق ءوڭىر اكىم­دىك­تەرى ەكونوميكانىڭ ءوسۋ قارقىنىن تومەن­دەت­پە­ۋى كەرەك», دەدى ءا.سمايىلوۆ.

ونىڭ ايتۋىنشا, تامىز ايىنىڭ قورىتىندىسى بويىنشا ەلىمىزدە جىلدىق ينفلياتسيا 16%-دان اسىپ كەتتى. ء«وڭىر اكىمدىكتەرى مەملەكەتتىك ورگاندارمەن بىر­لەسىپ, الەۋمەتتىك ماڭىزى بار ازىق-ت ۇلىك تاۋارلارىنىڭ باعالارىن تۇراقتاندىرۋ, ازىق-ت ۇلىك ونىمدەرىنىڭ ءوندىرىسىن ىنتالاندىرۋ جانە ىشكى نارىقتى تولىقتىرۋ بويىنشا جۇمىستاردى كۇشەيتۋى قاجەت», دەدى پرەمەر-مينيستر وسى جاعدايعا وراي.

ۇكىمەت باسشىسى ماسەلەنى قورى­تىن­دى­لاي كەلە مەملەكەتتىك ورتالىق ورگاندار مەن وڭىرلەر باسشىلارىنا ءتيىستى تاپسىرمالار بەردى.

ينفوگرافيكانى جاساعان امانگەلدى قياس, «EQ»

حالىقتان ءتۇسىپ جاتقان شاعىم كوپ

ۇكىمەت وتىرىسىندا «تسيفرلاندىرۋ, عىلىم جانە يننوۆاتسيا ەسەبىنەن تەحنو­لو­گيالىق سەرپىلىس» ۇلتتىق جوباسىن ىسكە اسىرۋ بارىسى قارالدى. ماسەلە بويىنشا بايانداما جاساعان تسيفرلىق دامۋ, يننوۆاتسيالار جانە اەروعارىش ونەركاسىبى ءمينيسترى باعدات مۋسين ۇلتتىق جوبا اياسىندا مەملەكەتتىك قىزمەت كورسەتۋدىڭ 175 بيزنەس-پروتسەسىنە جاڭا ادىستەمە بو­يىنشا رەينجينيرينگ جاسالعانىن ايتتى. وسى جۇمىس ناتيجەسىندە جۇمسالاتىن قاعاز سانى مەن قاجەتسىز بيۋروكراتيا جو­يىلدى. 2025 جىلعا دەيىن بارلىق 5 مىڭ بيزنەس-پروتسەسكە تولىق رەينجينيرينگ جاسالاتىن بولادى. مەملەكەتتىك قىزمەتتەردى ەلەكتروندى فورماتقا اۋىس­تى­رۋ جوسپارعا سايكەس جۇرگىزىلىپ جاتىر, بۇگىندە ولاردىڭ ۇلەسى 94%-عا جەتتى. سونداي-اق 9 مەملەكەتتىك قىزمەت ءتۇرىن حالىققا قىزمەت كورسەتۋ ورتالىقتارىنا بارماي-اق, بەينەقىزمەت ارقىلى الۋ مۇمكىندىگى ىسكە اسىرىلدى. جىل سوڭىنا دەيىن ونىڭ سانى 44-كە دەيىن جەتكىزىلمەك. حقو-لاردى جاڭعىرتۋ جوسپار بويىنشا جۇزەگە اسىرىلۋدا, قازىردىڭ وزىندە 8 جاڭا فرونت-وفيس حالىققا قىزمەت كورسەتىپ جاتىر. 2024 جىلعا دەيىن 115 حا­لىققا قىزمەت كورسەتۋ ورتالىعى جاڭ­عىرتىلادى.

Kaznedra بىرىڭعاي پلاتفورماسى بو­­يىنشا بۇگىندە تەستىلەۋ رەجىمىندە minerals.gov.kz سايتى ىسكە قوسىلدى. قا­زىر­دەن باستاپ پايدالانۋشىنىڭ جەكە كابينەتىندە ينتەراكتيۆتى كارتاعا باسىل­عان جەر قويناۋى تۋرالى 1,5 مىڭ ەلەكتروندى ەسەپ قولجەتىمدى. پلاتفورما ارقىلى جەر قويناۋىن بارلاۋعا ءتيىستى ليتسەنزياعا ءوتىنىم بەرۋ جانە ۋاكىلەتتى مەملەكەتتىك ورگانمەن ءوزارا ەلەكتروندى حات الماسۋ مۇمكىندىگى بار.

قۇرىلىس جانە كولىك سالالارىن تسيفر­­­لاندىرۋ اياسىندا E-Qurylys پلاتفورماسىندا 92 رەسپۋبليكالىق اۆتوموبيل جولدارىنىڭ قۇرىلىسىن باقىلاۋ پروتسەسى جۇزەگە اسىرىلىپ جاتىر.

اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىندا 2022 جىلدىڭ 1 شىلدەسىنەن باستاپ سۋبسي­ديا­لاۋ­دىڭ جۇيەسى ىسكە قوسىلدى. مۇندا فەرمەرلەرگە قاجەتتى مەملەكەتتىك قولداۋ جونىندەگى بارلىق اقپارات جينالعان, بۇل فەرمەرلەرگە شىعىنداردى 30%-عا قىسقارتۋعا, جالپى قۇجاتتارمەن اۋرە-سارساڭدى قىسقارتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.

وتىن-ەنەرگەتيكا كەشەنى سالاسىندا بارلىق اجقس قوسىلعان مۇناي جانە گاز كوندەنساتىن ەسەپكە الۋدىڭ اقپاراتتىق جۇيەسى پايدالانۋعا ەنگىزىلدى. ەندى جانارماي جانە وزگە شيكىزاتتىڭ ساتىلۋى مەن قورى تۋرالى اقپارات ونلاين تۇردە قولجەتىمدى بولادى.

ءبىلىم بەرۋدى تسيفرلاندىرۋ بويىنشا ماڭىزدى جوبالاردىڭ ءبىرى – وقۋلىقتار پورتفەلىن تسيفرلىق فورماتقا كوشىرۋ. بۇگىندە قولدا بار 670 باسپا وقۋلىعىنىڭ 97%-ى تسيفرلىق فورماتقا كوشىرىلدى. جىل سوڭىنا دەيىن 100% تسيفرلاندىرىلادى.

عىلىم جانە جوعارى ءبىلىم ءمينيسترى ساياسات نۇربەك ۇلتتىق جوبا اياسىندا عىلىمي ەكوجۇيەنىڭ باسەكەگە قابى­لەت­تى­لى­گىن ارتتىرۋ بويىنشا جۇرگىزىلىپ جاتقان جۇمىستار تۋرالى ايتىپ بەردى.

بايانداماشىلاردى تىڭداعان پرەمەر-مينيستر­ ۇلتتىق جوبانى ىسكە اسى­رۋ IT-سالا­داعى ىشكى جالپى ءونىمنىڭ ۇلە­سىن 5%-عا دەيىن ۇلعايتىپ, قولدانبالى عىلىمي-زەرتتەۋلەردى قارجىلاندىرۋدا جەكە سەكتوردىڭ ۇلەسىن كەمىندە 50%-عا ارتتىرۋعا ءتيىس ەكەنىن ايتتى. سونىمەن قاتار ونىڭ اياسىندا ازاماتتارعا الەۋ­مەت­تىك قولداۋ الۋدى جەڭىلدەتۋگە مۇمكىندىك بە­رەتىن جوبالار پۋلى ىسكە اسىرىلىپ جاتىر.

«جاقىندا پيلوتتىق نەگىزدە ىسكە قوسىلعان «وتباسىنىڭ تسيفرلىق كارتاسى» جوباسى – وسى تاسىلدەردىڭ ءبىرى. بۇل جوبا اتاۋلى الەۋمەتتىك كومەك الۋعا مۇقتاجدىق تۋى مۇمكىن 480 مىڭنان استام وتباسىن جانە زەينەتاقى تولەمدەرى مەن جاردەماقى الىپ وتىرعان 100 مىڭعا جۋىق ازاماتتى قامتۋعا مۇمكىندىك بەردى. جوبانى بيىلعى جىلدىڭ سوڭىنا دەيىن پايدالانۋعا بەرۋ جوسپارلانىپ وتىر», دەدى ءا.سمايىلوۆ.

ونىڭ ايتۋىنشا, «الەۋمەتتىك ءاميان» جۇيەسىن ىسكە قوسۋ جانە ينۆەستورلارعا ناقتى ۋاقىت رەجىمىندە مينەرالدىق رەسۋرستاردىڭ دەرەكتەر بانكىنە ەركىن قول جەتكىزۋگە مۇمكىندىك بەرەتىن Kaznedra پلاتفورماسىن ەنگىزۋ جوسپارلانىپ وتىر.

پرەمەر-مينيستر ۇكىمەت الدىندا عىلىمي-زەرتتەۋلەردىڭ ناتيجەلىلىگى مەن ەكونوميكانىڭ ءتۇرلى سەكتورىندا قولدانىلۋىن ارتتىرۋ سياقتى ماڭىزدى مىندەت تۇرعانىن اتاپ ءوتتى.

وسى ورايدا ءا.سمايىلوۆ سوڭعى جىل­­دارى عىلىم تۋرالى زاڭناماعا ءبىر­­­­شا­ما وزگەرىس ەنگىزىلگەنىن جانە ونى قار­جى­لان­دى­رۋ 2 ەسەگە جۋىق وسكەنىن ايتتى. «بىزگە جۇمسالعان قاراجاتتىڭ ءتيىمدى قايتارىمى قاجەت. وتاندىق ين­دۋستريا, عىلىمي قوعامداستىق, ۋني­ۆەرسيتەتتەر مەن بيزنەس بارىنشا ءوزارا تىعىز بايلانىس ورناتۋى قاجەت. عى­لى­مي جەتىستىكتەر وندىرىسكە ەنگىزىلىپ, حالىققا ناقتى پايدا اكەلۋگە ءتيىس. عى­لىم مينيسترلىگى بۇ­عان ەرەكشە نازار اۋدارۋى كەرەك», دەدى ءا.سمايىلوۆ وسى جاع­دايعا بايلانىستى.

بۇل رەتتە پرەمەر-مينيستر بىرقاتار باعىت بويىنشا بۇرىن بەلگىلەنگەن جوس­پارلار مەن كەيبىر كورسەتكىشتەردىڭ ورىن­دال­ماعانىن اتاپ ءوتتى. پاتسيەنتتەردىڭ دەنساۋلىق جاعدايىن ۇزدىكسىز باقىلاۋ جانە پرواكتيۆتى مەديتسينالىق قىزمەت كورسەتۋ ءۇشىن eHealth بىرىڭعاي ەكوجۇيەسىن ازىرلەۋ جۇمىستارى ۋاقتىلى جۇرگىزىلگەن جوق. سونىمەن قاتار «تسيفرلىق اگرو­كا­سىپورىن» جانە «تسيفرلىق كارەر» جوبالارىن ىسكە اسىرۋ بارىسىندا دا سۇراقتار بار. جەر مەن جىلجىمايتىن م ۇلىكتىڭ مەملەكەتتىك كاداسترىن اۆتوماتتاندىرۋ جانە ورتالىقتاندىرۋ ءراسىمى اياقتالعان جوق.

«جالپى, ينتەرنەت-قىزمەتتەردىڭ ساپاسىنا سۇراقتار بار. الىستاعى ەلدى مە­كەن­دەردى ايتپاعاندا, ءىرى قالالارى­مىزدا ينتەرنەت بايلانىسىنىڭ ساپاسى  بارلىق جەردە بىردەي جاقسى ەمەس. حالىقتان ءتۇسىپ جاتقان شاعىم كوپ. ەگەر ينتەرنەت بايلانىسى جاقسى بولماسا, تسيفرلىق پلاتفورمالاردىڭ جانە اقپاراتتىق جۇيەلەردىڭ پايداسى جوق. تسيفرلىق دامۋ مينيسترلىگى بۇل ماسەلەنى  ەرەكشە باقىلاۋدا ۇستاۋ كەرەك», دەدى ءا.سمايىلوۆ.

سونداي-اق ول تسيفرلاندىرۋ سالاسىن­داعى بارلىق مۇددەلى مەملەكەتتىك ورگان­داردىڭ جانە ۇيىمداردىڭ جۇمىسىن ۇيلەس­تىرۋدى كۇشەيتۋ قاجەت ەكەنىن ايتتى. 

ءسوز سوڭىندا ءا.سمايىلوۆ اقپاراتتىق جۇيەلەردىڭ ىستەن شىعۋىن ازايتاتىن جۇيەلى شارالار قابىلداۋدى, بيىلعى جىلدىڭ سوڭىنا دەيىن «وتباسىنىڭ تسيفرلىق كارتاسى» جانە «الەۋمەتتىك ءاميان» جوبالارىنىڭ ءتيىمدى جۇمىسىن قامتاماسىز ەتۋدى, سونداي-اق 2023 جىل­دىڭ سوڭىنا دەيىن Kaznedra پلاتفورماسىن ىسكە قوسۋدى تاپسىردى.

سونىمەن قاتار پرەمەر-مينيستر ەلدىڭ عىلىمي-تەحنيكالىق دامۋىنا جەكە ينۆەستيتسيالاردى كەڭىنەن تارتۋ ءۇشىن جاڭا عىلىمي-زەرتتەۋ ورتالىقتارى مەن زەرتحانالار قۇرۋدى باسىم ينۆەستيتسيالىق جوبالار تىزبەسىنە ەنگىزۋ ماسەلەلەرىن پىسىقتاۋدى تاپسىردى.

وتىن بويىنشا احۋالدى قاتاڭ باقىلاۋ قاجەت

ۇكىمەت وتىرىسىندا كۇن تارتىبىنەن تىس ىشكى نارىقتى جانار-جاعارماي ماتەريالدارىمەن قامتاماسىز ەتۋ ماسە­لەسى قارالدى. ماسەلە بويىنشا بايانداعان ەنەرگەتيكا ءمينيسترى بولات اقشولاقوۆ ىشكى نارىقتى مۇناي ونىم­دەرىنىڭ قاجەتتى كولەمىمەن قام­تاماسىز ەتۋ ءۇشىن جانارماي بەكەتتەرى مەن مۇناي بازالارىنداعى وتىن قورى ۇلعايتىلعانىن, ونى جەتكىزۋ باعىتتارى وڭتايلاندىرىلعانىن, ءونىمسىز دەلدال­داردى الىپ تاستاۋ جانە قازاقستان اۋما­عى­نان وتىن شىعارۋدى شەكتەۋ بو­يىنشا شارالار قابىلدانعانىن ايتتى.

بۇدان باسقا, ەنەرگەتيكا مينيستر­لى­گىندە جانە جانارماي بەكەتتەرىنىڭ ءىرى جەلىلەرىندە جانار-جاعارماي باعاسىن نەگىزسىز كوتەرۋ جانە ونى ساتۋدان باس تارتۋ ماسەلەلەرى بويىنشا ازاماتتاردىڭ وتىنىشتەرىنە جەدەل جاۋاپ بەرۋ ءۇشىن كولل-ورتالىقتار قۇرىلدى.

پرەمەر-مينيستر جانارماي نارى­عىن­داعى جاعدايدى تۇراقتاندىرۋ ءۇشىن ۇكىمەتتىڭ بارلىق قاجەتتى شۇعىل شارالاردى قابىلداعانىن اتاپ ءوتتى. ءار وبلىستا مۇناي بازالارى مەن ۇساق جانار-جاعارماي قۇيۋ بەكەتتەرىن باقىلاۋ جو­نىندەگى كوميسسيالار قۇرىلدى, زاۋىتتاردا مۇناي وڭدەۋ جانە ديزەل وتىنىن ءوندىرۋ كولەمى ۇلعايتىلدى, سونداي-اق زاۋىت­­­تاردان مۇناي بازالارىنا جانە بار­لىق وڭىردەگى جانارماي قۇيۋ بەكەت­تە­رى­نە دەيىن مۇناي ونىمدەرىنىڭ لوگيستيكاسى جولعا قويىلدى.

«مۇناي ونىمدەرىن اكەتۋگە جول بەرمەۋ ماقساتىندا قاجەتتى ەكسپورتتىق شەكتەۋلەر ەنگىزىلدى, ديزەل وتىنى ىشكى نارىققا دەلدالدارسىز جەتكىزىلەدى. قابىلدانىپ جاتقان شارالاردىڭ ناتيجەسىندە جانار-جاعارماي نارىعىنداعى احۋال ءبىر قا­لىپ­قا كەلىپ جاتىر», دەدى ءا.سمايىلوۆ ءوز سوزىندە.

دەگەنمەن جاعدايدى ۇنەمى نازاردا ۇستاپ, قاتاڭ باقىلاۋ قاجەت. مىسالى, كەيبىر وڭىرلەردە سۇيىتىلعان گاز تاپ­شى­­لىعى پايدا بولدى. «سوندىقتان كە­شەندى جۇمىستى ودان ءارى جالعاستىرۋ كەرەك, وڭىرلەردە وتىن تاپشىلىعى مەن ىركىلىستەر بولماۋعا ءتيىس», دەدى پرەمەر-مينيستر وسى پروبلەما جا­يىندا.

ءسوز سوڭىندا ءا.سمايىلوۆ 15 قىر­كۇيەك­تەن باستاپ جانارماي قۇيۋ ستانسالارىندا جانار-جاعارماي بوساتۋدى ەسەپكە الۋدىڭ تسيفرلىق جۇيەسىن ەنگىزۋدى, اۋىل شارۋاشىلىعى وندىرۋشىلەرى ءۇشىن جەڭىلدىكتى ديزەل وتىنىن ءبولۋ جۇيەسىن ەنگىزۋدى قامتاماسىز ەتۋدى, سونداي-اق وڭىرلەردەگى حالىقتى سۇيىتىلعان گازبەن قامتاماسىز ەتۋ بويىنشا شارالار قابىلداۋدى تاپسىردى.

سونىمەن قاتار 2023 جىلدان باس­تاپ ەنەرگەتيكا مينيسترلىگىنە مۇناي ونىمدەرىن ساتۋ كەزىندە ءونىمسىز دەلدالداردى قاتىستىرمايتىن مۇناي وڭدەۋدىڭ جاڭا جۇيەسىنە كوشۋدى مىندەتتەدى.