قازاقستاندا قالالىق ينفراقۇرىلىمداردى جاڭالاۋ كوپتەن بەرى كۇن ءتارتىبىنەن تۇسپەي كەلەدى. اسىرەسە, سوناۋ كەڭەستىك كەزەڭنەن كەلە جاتقان ينجەنەرلىك كوممۋنيكاتسيالاردىڭ توزىعى جەتىپ, وسى جەلىلەر ارقىلى تاراتىلاتىن ەلەكتر, جىلۋ, سۋ رەسۋرستارىن ايتارلىقتاي شىعىنعا ۇشىراتۋدا. ونىڭ سالماعى تۇتىنۋشىلاردىڭ قالتاسىنا تۇسەدى.
مىنە, وسىنداي الەۋمەتتىك پروبلەماعا اينالعان بۇل وزەكتى ماسەلەنى ينۆەستيتسيا تارتۋ ارقىلى شەشۋگە تۋرا كەلەدى. الايدا, وعان كەز كەلگەن مونوپوليست كومپانيانىڭ بەرە قوياتىن قارجىسى جوق. ونىڭ ۇستىنە ولاردىڭ كىرىستەرىنىڭ دەنى جەلىلەردىڭ قالىپتى جۇمىسىن قامتاماسىز ەتۋگە باعىتتالادى. سوندىقتان, بۇل سالاعا جەكە ينۆەستورلاردى تارتۋ قاجەت. بىراق, ول ازىرگە ناتيجە بەرگەن جوق. قازاقستان ورتا دەڭگەيلى تابىسى بار مەملەكەت سانالادى. قازىر قالالىق ينفراقۇرىلىمدارعا قاجەت ينۆەستيتسيا كولەمى ساراپشىلاردىڭ پىكىرىنشە 25 ميلليارد دوللاردان استام قارجىعا باعالانىپ وتىر.
ونىڭ ۇستىنە قالالىق كوممۋنالدىق كاسىپورىنداردىڭ ەكولوگيالىق جانە قارجىلىق تۇراقتىلىعىن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن باسقارۋشىلىق, قۇقىقتىق, ينستيتۋتسيونالدىق جوسپارلاردىڭ جوقتىعى جاعدايدى قيىنداتا تۇسۋدە. قالالىق ينفراقۇرىلىمدارعا قاتىستى ينۆەستيتسيالىق نورماتيۆتىك-قۇقىقتىق بازانىڭ ناشارلىعى, كەشەندى ستراتەگيانىڭ جوقتىعى ينۆەستيتسيالىق تاۋەكەلدى قيىنداتا تۇسۋدە. ال, جەكە سەكتور تاراپىنان كاپيتالدى قامتاماسىز ەتەتىن ينۆەستيتسيالىق قۇرالدار قالالىق ينفراقۇرىلىمدار ءۇشىن قولجەتىمدى ەمەس.
جاقىندا بۇل ماسەلەنى شەشۋدىڭ ءتيىمدى ءبىر امالى تابىلدى. قازاقستان ۇكىمەتى ازيا دامۋ بانكىمەن (ادب) بىرلەسىپ, «قالالىق ينفراقۇرىلىمداردى قارجىلاندىرۋدىڭ بالامالى تەتىكتەرى» جوباسىن جۇزەگە اسىرا باستادى. جوبانىڭ باستى ماقساتى – قازاقستاننىڭ ورتاشا قالالارىندا جەكە سەكتوردىڭ قالالىق ينفراقۇرىلىمداردى دامىتۋ ءۇشىن باسىمدىق جوبالارعا قاتىسۋىنا قولايلى جاعداي جاساۋ. اتالعان جوبا اياسىندا قارجىلاندىرۋدىڭ بىرقاتار بالامالى تەتىكتەرىن ازىرلەۋ جوسپارلانىپ وتىر. جاڭا تەتىكتەردى انىقتاۋدىڭ قاناتقاقتى جوبالارى بىرنەشە كاسىپورىنداردا جۇزەگە اسىرىلادى. ولاردىڭ قاتارىندا: «قاراعاندى سۋ», «قاراعاندى جىلۋترانزيت», «جەتىسۋ سۋقۇبىرى» جانە «تالدىقورعان جىلۋسەرۆيسى» بار.
ساراپشىلار توبى ءساۋىر ايىندا الدىن الا تەحنيكالىق-ەكونوميكالىق نەگىزدەمە ازىرلەۋ جۇمىسىنا كىرىستى. بۇل قۇجاتتا ءاربىر تاڭدالعان مەكەمە بويىنشا ەگجەي-تەگجەيلى انىقتالعان ناتيجەلەر كورسەتىلەدى. ياعني, وسى ءتورت كاسىپورىن نەگىزىندە قاجەتتى جاڭالاۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋگە مۇمكىندىك بەرەتىن جەكە ينۆەستيتسيالار تارتۋدىڭ تەتىكتەرى دايىندالادى. وسى رەتتە ينۆەستورلارعا تارتىلعان قارجىنىڭ وسىمىنە جانە قايتارىمىنا كەپىلدىك بەرىلەدى.
ازيا دامۋ بانكىنىڭ باستى ساياساتى كەدەيلىكتى تومەندەتۋگە باعىتتالعانىن ەسكەرسەك, «كوممۋنالدىق ساياساتتىڭ» ماڭىزدى قۇرامى – تۇپكىلىكتى تۇتىنۋشىعا ارنالعان تاريف كولەمى ساراپشىلاردىڭ ايرىقشا نازارىندا بولماق. جوبا ناتيجەسىندە, قازاقستاندا ينۆەستورلاردى تارتۋعا جانە قالالىق ينفراقۇرىلىمداردى ءساتتى جاڭالاۋعا جول اشاتىن ۇتىمدى نارىقتىق قۇرالدار ىسكە قوسىلادى دەپ كۇتىلۋدە.
«ەگەمەن-اقپارات».