قازاقستانعا كەلىپ قارا شاڭىراقتىڭ ءبىر مۇشەسى بولعانىمىزعا جيىرما جىل تولىپ وتىر. وسى جىلدار ىشىندە كوپتەگەن وقيعالارعا كۋا بولدىق. 1996 جىلى ەلباسىمىز نۇرسۇلتان نازارباەۆ شەتەلدەن كەلگەن زيالى جۇرت وكىلدەرىنىڭ ءبىر شوعىرىن الماتىدا قابىلداپ, ءتۇيتكىلدى ماسەلەلەرگە تىكە جاۋاپ بەردى. سودان, كۇدىكتەرىمىز بەن كۇماندارىمىزدان ارىلىپ, جۇمىستارىمىزعا جۇمىلا كىرىسىپ, كوڭىلىمىز ءوسىپ, جانىمىز جاي تاۋىپ ەدى. سول جىلى قازاقستان ازاماتتىعىن العان 72 ادامنىڭ ءبىرى بولعانىمدى ماقتانىش ەتەمىن. مەملەكەتتەردىڭ ىشكى-سىرتقى ساياساتىنا, ديپلوماتياسىنا بايلانىستى جاعدايدىڭ دا وزگەرىپ وتىراتىنى بەلگىلى. سوندىقتان دا بولار سوڭعى كەزدەگى كوشى-قون, كەلىپ-كەتۋ, ىقتيارحات, ازاماتتىق ءماسەلەلەرىندە الىپ-قاشتى اڭگىمە, ۇيلەسىمسىز ءۇن-جارعىلار, جەتىلدىرىلمەگەن شالاعاي شەشىمدەر كادىمگىدەي ەڭسەمىزدى ءتۇسىرىپ ەدى.
قازاقستانعا كەلۋدىڭ قيىندىعى ءوز الدىنا, كەلگەن ادامنىڭ 4-5 جىل بويى ازاماتتىق الا الماي ابىگەر بولىپ ءجۇرۋى ءبارىمىزدى مۇڭعا باتىردى. ەڭ سوراقىسى, «ءوزىڭ كەلگەن ەلدەن ازاماتتىقتان شىعىپ كەل, سونسوڭ بۇل ەلدىڭ ازاماتتىعىن الاسىڭ» دەگەن شارت قىتايدان كەلگەن قانداستارعا اۋىر ءتيدى. ويتكەنى, قىتاي وكىمەتى ەشكىمدى الدىن الا ازاماتتىقتان شىعارمايدى. ەگەر بىرەۋ باسقا ەلدىڭ ازاماتتىعىن السا, وندا ول ەش قيىندىقسىز اۆتوماتتى تۇردە ازاماتتىقتان شىعارىلادى. وسى وراي بىزگە وتە ءتيىمدى ەدى. ەندى وسى ماسەلەنىڭ قايتا قولعا الىنۋى – وزەكتى ءتۇيىندى شەشىپ, باياعى 1996 جىلعى قۋانىش سەزىمىنە يە بولىپ, بويىمىزدى كەرنەگەن العىسىمىزدى ءبىلدىرىپ وتىرمىز. ويتكەنى, تاۋەلسىزدىكتەن بەرى ءبىر ميلليونعا جۋىق قازاق ورالعانىمەن, ءالى دە 4-5 ميلليون قانداستارىمىز وزگە ەلدە ءومىر سۇرۋدە. اسىرەسە, قىتاي, قالا بەردى وزبەك ەلدەرىندەگى اسسيميلياتسيانىڭ سۇراپىل ءجۇرىپ جاتقانىن ويلاساق, جان ءتۇرشىگەدى. قازاق مەكتەپتەرى جاپپاي جابىلىپ, ۇرپاقتارمەن سويلەسۋدەن قالدىق. الگىندەي كەدەرگىلەر بولعان سايىن, ولار بىزدەن الىستاي بەرەرى ءسوزسىز. ەندى مىنە, كوپتەن كۇتكەن قۋانىشتى حابار الدىق. مۇمكىندىگى باردىڭ ءبارى اتباسىن بۇرسىن. سىيىپ كەتەتىنى, ءسىڭىپ كەتەتىنى ءسوزسىز.
قىتاي, رەسەي, وزبەكستان, قىرعىزستان, موڭعوليا, ءتۇركيا ەلدەرىندە عىلىمي شىعارماشىلىق ەكسپەديتسيادا بولعانىمدا, ءارتۇرلى ساپارلاردا جۇرگەنىمدە, بايقاعانىم, ولارعا ازاتتىق العان اتامەكەنى – قازاق ەلى قىمبات جانە ارداقتى! باسقانى بىلاي قويعاندا, ۇرپاق ءۇشىن وزدەرىنىڭ اتا-بابا قونىسىنا, تابان تىرەر تياناعىنا اسىعۋلى. جۇرت ءارى-ءسارى كۇيگە تۇسكەن وسى ءبىر ساتتە قازاق ەلىنىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى ن.نازارباەۆ كەلەلى شەشىم قابىلداپ, ەلىمىزدىڭ ءىش-سىرتىنداعى اعايىنداردىڭ اسىعىن الشىسىنان ءتۇسىردى. ەندىگى تىلەيتىنىمىز قول قويىلعان قۇجاتتىڭ تىڭعىلىقتى اتقارىلۋىن قاداعالايتىن قۇزىرلى مەكەمەگە شيراقتىق, سەرگەكتىك, ادىلدىك بولسىن.
داۋلەتبەك بايتۇرسىن ۇلى,
اقىن, تۇركى دۇنيەسى اقىندارى فەستيۆالىنىڭ ديپلومانتى,
«da قازاقستان» جۋرنالىنىڭ رەداكتورى.
الماتى.