• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
21 مامىر, 2010

دۇبىرگە تولى دۇنيە

500 رەت
كورسەتىلدى

رەسەي پرەزيدەنتى دميتري مەدۆەدەۆ ەكى كۇندىك ساپارمەن ۋكراينادا بولدى. ەكى ەلدىڭ اراسىن جا­قىن­داتاتىن تالاي اڭگىمەلەر ايتىلدى, تالاي قۇجاتتارعا قول قويىلدى. وسىنىڭ ءبارى ءبىراز ۋاقىت وكپەلەسكەن اعا­يىن­داردىڭ قايتا تابىسقانىنداي كورىنەدى. اعايىن ارالاسپاسا جات بولادى جاسىرماي ايتساق, سوڭعى بەس-التى جىلدا رەسەي مەن ۋكر­اينا اراسى قات­تى شيە­لەنىستى. تاريحى, گە­نە­تيكالىق تۋ­ىستىعى جاعىنان دا ءبىر-بىرىنە ەڭ جاقىن ەكى حالىق وكپەلەستى. ەكى ادام وكپەلەسسە, ايىپ ەكى جاقتان دەيتىنىمىز بار. بىرەۋى اقىلدى بولسا, ەكىنشىسىن وكپەگە جىبەرمەس ەدى, ءتىل تابىسار ەدى دەيمىز. قالاي دەسەك تە, ورىستار مەن ۋكراينداردىڭ, جاعا جىرتىسپاعانمەن, ءبىر-بىرىنە تەرىس قاراعانى شىندىق. وعان كىم كىنالى دەگەندە, بىرەۋلەر تاريحقا ۇڭىلەدى, ەندى بىرەۋلەر ەكى ەل باسشىلارىن نۇسقايدى, سونداي-اق ساياساتتان سىرتتاۋ بۇقارا حالىقتىڭ اراسىندا دا ءبىرىن-ءبىرى عايباتتاپ ايتاتىن ءسوزدى قۇلاق ەستىگەن. سونىڭ ءبارى ءبىر-بىرىمەن ساباقتاس ەكەنىن ايتقان ءجون. تاريحتا اعا حالىقتىڭ كىشىسىنە تىزەسى باتقانى بار. سودان شەمەن بولىپ قاتىپ قالعان وكپەنى جىبىتەر ارەكەت بولماسا, ونىڭ ءار كەز قايتا قوزۋى دا زاڭدىلىق. ارينە, وسى جەردە حالىققا جول سىلتەر باسشىلارعا كوپ نارسە بايلانىستى. بۇل جەردە بۇرىس, دۇرىس دەگەندە, ەڭ الدىمەن اعايىن حالىقتاردىڭ ارقاشان ءبىر-بىرىمەن جاقىنداسقانىن, سوعان جاعداي جاسالعانىن ءجون سانايسىڭ. سوڭعى ۋاقىتتا ەكى ەل باسشىلارىنىڭ ءتىل تابىسا الماعانى حالىقتاردىڭ اراسىن اشتى, ەكى ەل اراسىنداعى بايلانىستا كەلەڭسىز جاعداي قالىپتاستىردى. ۋكراينادا سايلاۋ ءوتىپ, بيلىككە جاڭا ادام كەلگەن سوڭ, جاعداي ايتارلىقتاي وزگەردى. ۆيكتور يانۋكوۆيچ العاشقى كۇننەن رە­سەيمەن قارىم-قاتىناستى قالپىنا كەلتىرۋگە كۇش سالاتىنىن اڭعارت­تى. ونى قۇپ العاندار دا, قارسى بولعاندار دا بار. بۇرىنعى بيلىك وكىلدەرى رەسەيمەن قارىم-قاتىناستى جاقسارتۋدى اعا حا­لىق­تىڭ الدىندا باس يۋ, تاۋەلسىزدىككە نۇقسان كەلتىرۋ دەپ كورسەتكىسى كەلەدى. ارينە, اڭگىمە ەكى ەل ارا­سىن­داعى قارىم-قاتىناستى قالاي تۇسىنۋگە بارىپ تىرەلەدى. ءما­س­كەۋ­مەن بايلانىستى جاقسارتۋ استە دە كيەۆ ءۇشىن ونىڭ الدىندا باس يۋ, تاۋەلسىزدىككە نۇقسان كەلتىرۋ ەمەس. ەلدىڭ دامۋ جو­لىن باتىس ءور­كەنيەتىنە با­عىتتاعان كۇندە دە, رەسەيدەي الىپ دەر­جا­ۆامەن تىعىز ەكونوميكالىق بايلانىستا بولۋ تەك تي­ىم­دىلىك اكەلەتىنىن بىرەۋلەر بىلە تۇرىپ, ساياسي ۇپاي جيناۋ ماقساتىمەن وعان قارسى بولدى. مەدۆەدەۆ ۋكرايناعا اعايىن­مەن تابىسامىن دەپ كەلگەنىن قايتالاۋدان جالىقپادى. ونى رەسمي كەزدەسۋلەردە, حالىقپەن كەزدەسكەندە دە ايتتى. ەكى ەلدىڭ اراسىن قوساتىن دانەكەر كوپ. ەكى حالىقتى جاقىنداستىراتىن تاريح بار. بالە ىزدەگەنگە وكپەگە اپاراتىن جايلار دا جەتكىلىكتى. اڭگىمە – سونىڭ قايسىسىن قالاۋدا. ال ءدال قازىر اسا قاجەتتى سانالاتىن ەكونوميكالىق باي­لانىستىڭ تۇرلەرى دە كوپ-اق. بۇعان دەيىن داۋعا سەبەپ بولعان مۇناي دا, گاز دا, ەندى جاقىنداسۋدىڭ العىشارتتارىنا اينالا الادى. بۇرىن ەكى رەسپۋبليكانىڭ اۆياتسيا ونەركاسىبى قاتار دامىپ, ۋكراينادا “انتونوۆ” اۆيا­كاسىپورنىنىڭ داڭقى الەمگە جايىلعان ەدى, ەندى ول توقىراۋدا. كۇش بىرىكسە, قايتا كۇشەيمەك. مۇنى پرەزيدەنتتەر ايتىپ وتىر. اعايىن ەلدەردى جاقىنداتار جايلار كوپ. ونىڭ تالايى ايتىلدى. ولاردىڭ ءبارىن ءتىزىپ شىعۋ دا قيىن جانە قاجەت تە ەمەس-اۋ. ەڭ باستىسى – نيەت. نيەت ءتۇزۋ بولسا, ارالاسۋعا جول تابىلادى. بۇعان دەيىن ەكى ەل اراسىنداعى تاۋار اينالىمى جىلىنا 25 ميلليارد دوللاردى قۇراسا, ەندى ول 100 ميلليارد بولماق. اڭگىمە ەكونوميكامەن عانا شەكتەلمەيدى. كورشىلەس ۇلكەن ەكى ەلدىڭ اراسىنداعى قارىم-قاتىناستىڭ ساۋىعۋى بۇكىل ەۋروپا قۇرلىعىنا دا وڭ ىقپال ەتپەك. بۇرىن ۋكراينا باتىس پەن رەسەيدى بولگەندەي بولسا, ەندى ول ەكەۋىن جالعاستىراتىن كوپىر قىزمەتىن اتقارا الادى. ەكى ەل جاقىنداسسا, ارينە, ول ەڭ الدىمەن ولاردىڭ وزدەرىنە جاقسى. سونىمەن بىرگە, ونىڭ باسقالارعا دا شاپاعاتى تيەتىنى بار. جۇرت سودان دا رەسەي مەن ۋكراينا اراسىنىڭ جاقسارعانىن قۇپ كورەدى. كەلىسىم جوق جەردە قانتوگىس ورنىعادى تايلاندتا وپپوزيتسيا مەن بيلىكتىڭ سوڭعى رەت تايتالاسقانىنا ەكى ايدان اسا ۋاقىت ءوتتى. ءبىر كەزدە قارسىلاستار كەلىسىمگە كەلەتىندەي بولىپ ەدى, بىراق ونىڭ اياعى سيىرقۇيىمشاقتانىپ, اقىرى سوڭعى كۇندەرى قاراما-قايشىلىق ءورشي ءتۇستى. بۇل ەلدەگى بيلىك پەن وپ­پو­زيتسيا ارا­سىن­داعى قاقتىعىس الەم حالقىنىڭ كوز الدىندا. ونى الەمدىك تە­لە­ارنالار ۇنەمى كورسەتىپ جاتادى. اسىرەسە, قىزىل جەيدە كيگەن وپ­پو­زيتسيا ادام­دا­رىنىڭ سانى قان­شا­لىقتى ەكەنىن دە تەلە­ديداردان جاقسى اڭعاراسىڭ. العاشىندا وپپوزيتسيا قاتارىنا كوبىرەك ادام جينالعان كەزدە بانگ­كوك كوشەلەرى قىزىل تولقىنعا اينالعانداي كورىنەتىن. تەلەارنالاردان سونى كورىپ, بۇل ەلدەگى بيلىك پەن وپپوزيتسيا اراسىنداعى كۇرەستىڭ بەيبىت سيپاتىن اڭعارعانداي بولاتىنسىڭ. ءتىپتى بيلىك باسىنداعىلاردىڭ, ونىڭ ىشىندە پرەمەر-مينيستر ابحيسيت ۆەتچاچيۆانىڭ ءوزى بولىپ, وپپوزيتسيانىڭ وكىلدەرىمەن بەتپە-بەت كەلىسسوزدەر جۇرگىزۋى قارسى­لاس­تار­دىڭ اراسىنداعى جاڭا قۇبى­لىستاي قابىلدانعان. جالپى, قار­سىلىق بىلدىرگەن حالىق ءوز پىكىر­لەرىن, تالاپتارىن اشىق ايتۋعا مۇمكىندىك العانى, ونى بيلىك تاراپىنىڭ تىڭداۋعا ازىرلىگى باسقالارعا ونەگەدەي كورىنگەن. اڭگىمە ءتىل تابىسۋعا, بەلگىلى دارەجەدە ەكىنشى جاقتىڭ مۇددە-تالاپتارىن قۇرمەتتەۋگە بارىپ تىرەلەدى. تەك مەنىكى بولسىن دەگەن قاسارىسقان تالاپ ەشقاشاندا جاقسىلىققا اپارمايدى. العا­شىن­دا سونداي تۇسىنىستىك جەمىسىن بەرەر دەگەن دە ءۇمىت بولعان. اسىرەسە, ۇكى­مەت تاراپىنان سونداي قادام­دا­ر­دىڭ جاسالعانىن اتاپ وتكەن ءجون بولار. ەڭ الدىمەن, ولار پار­لامەنت سايلاۋىن وتكىزۋ جونىندە ۇسىنىس جاسادى. بۇل – سول سايلاۋ نەگىزىندە ۇكىمەت قۇرىلۋعا ءتيىس دەگەن ءسوز. سايلاۋدى وتكىزەتىن ۋاقىت تا بەلگىلەندى. بۇل ءىستى ويدا­عى­داي جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن وپ­پو­زي­تسيادان قارسىلىق ارەكەتتەرىن توقتاتۋ تالاپ ەتىلدى. انىق ادىلەتتىلىكتى قالاي­تىن­دارعا بۇل ءوزى ايتارلىقتاي پارا­سات­تى ۇسىنىس ەدى. تاعى دا ءبىر توقتالا كە­تەتىن جاي: بي­لىك, ءوزىنىڭ ءمۇم­كىن­دىگى بولا تۇ­رىپ, ءال­ەۋەت­تى كۇش­تەردى شەرۋگە شى­ق­قان­دارعا قارسى قول­دا­نۋدان ۇنەمى تار­تىنىپ وتىردى. وكىنىشكە قاراي, وپپوزيتسيا بي­لىك­تىڭ ناقتى ۇسى­نىس­­تا­رىن, پاراساتتى قادام­دا­رىن دۇرىس قارسى المادى, تۇسىنىستىكپەن قابىلدامادى. قانشاما ەسكەرتۋلەردىڭ بول­عا­نىنا قاراماي, قىزىلجەيدەلىلەر, اسىرەسە, سوڭعى كۇندەردە ءتۇرلى ءتار­تىپ بۇزۋشىلىق ارەكەتتەردى كۇ­شەيتتى. ولار استانانىڭ كا­سىپكەرلىك ورتالىقتارىنا ور­نا­لا­سىپ, ونداعى قوعامدىق تارتىپكە ۇلكەن نۇقسان كەلتىردى. بار­ري­كا­دا­لار جاسادى. بيلىكتىڭ بەلگىلى دارەجەدە ىڭعايعا جىعىلعانىن, وپ­پوزيتسيانىڭ تالاپتارىن تىڭ­داۋعا ىقىلاستىعىن ولار وزدەرىنشە قابىلداپ, قارسىلىقتارىن كۇ­شەيت­تى, قابىلداۋعا قيىن تالاپتارىن العا تارتتى. وزدەرىنىڭ ۆەتچاچيۆا ۇكىمەتىنىڭ بيلىكتەن كەتۋىن تالاپ ەتۋدەن قايتپايتىنىن مالىمدەدى. مامىلەلىك ارەكەتتەردەن باس تارتۋ ەلدەگى جاعدايدى ۋشىقتىرا ءتۇستى. ۇكىمەت وپپوزيتسيونەرلەردەن قارسىلاسۋدى توقتاتۋدى تالاپ ەتىپ, ولاي بولماعان جاعدايدا ونى كۇشپەن جۇزەگە اسىراتىنىن ەس­كەرت­تى. مۇنىڭ اياعى قانتوگىسكە سوق­تىردى. بۇگىنگە دەيىن قازا بول­عاندار سانى ايتار­لىقتاي بولىپ وتىر. اسىرەسە, سوڭعى ءبىراز كۇندە ەلۋگە تارتا ادام قازا بولدى, ونىڭ ىشىندە وپپوزيتسيا باسشىلارىنىڭ ءبىرى – قىزمەتتەن كەتكەن گەنەرال ساۆاسديپحول حاتتيا دا بار. اقىرى بيلىك وپپوزيتسيانى بانگكوك ورتالىعىنان كۇشپەن شىعارۋعا ءماجبۇر بولدى. كەلىسىمدى قابىلداماعان جەردە قانتوگىس بولاتىنى دا زاڭدىلىق. تاي­لاندتا قان توگىلىپ جاتىر. كەي­دە وسىندايدا قويساڭدارشى دەپ ارااعايىندىققا جۇرەتىندەر دە كەرەك-اق. بۇۇ باس حاتشىسى پان گي مۋننىڭ تايلاند ۇكىمەتى مەن وپپوزيتسيانى قارۋلى قاقتىعىستى توق­تاتۋعا شاقىرعان ۇندەۋىن ازىرگە بۇلار ەستىمەي وتىر. ماماديار جاقىپ.
سوڭعى جاڭالىقتار