بۇگىندە زامان اعىمىنا ساي الاياقتىقتىڭ دا ءتۇر-ءپىشىنى وزگەرگەن. جۇرتشىلىق كوپ ۋاقىتىن الەۋمەتتىك جەلىدە وتكىزەتىنىن ءبىلىپ العان اككى قۋلار قازىر ينتەرنەت ارقىلى الداپ-ارباۋدى جاقسى مەڭگەرگەن. جەلىلەردە جىلتىڭداپ شىعىپ قويمايتىن «تابىستىلاردىڭ قاتارىنا قوسىلعىڭىز كەلە مە؟», «مەترومەن جۇرەسىز بە, الدە ءوزىڭىزدىڭ جەكەمەنشىك كولىگىڭىزبەن جۇرگىڭىز كەلە مە؟», «دەمالىسىڭىزدى قايدا وتكىزەسىز: ساياجايدا ما, شەتەلدە مە؟» دەگەن سياقتى جارنامالار – سونىڭ كۋاسى.
الەۋمەتتىك جەلىلەردەگى جارنامالاردىڭ كوپشىلىگى جەڭىل ءارى تەز بايىپ كەتۋدىڭ جولدارىن «ۇسىنادى». ءتيىستى مەكەمەلەر قانشا جەردەن ساقتاندىرۋعا شاقىرعانىمەن ونلاين-الاياقتاردىڭ ارباۋىنا ءتۇسىپ, وپىق جەپ قالاتىندار كوپ. جاقىندا قارجى نارىعىن رەتتەۋ جانە دامىتۋ اگەنتتىگىنىڭ FinGramota.kz سايتى جالعان جارناما پوستتاردى پاراقشالارىندا جاريالاپ, جۇرتشىلىقتى وعان ەلىتىپ كەتپەۋگە شاقىردى.
«الاياقتاردىڭ ءجيى قولداناتىن ايلا-شارعىسى – الەۋمەتتىك جەلىلەردە جالعان اككاۋنت قۇرۋ. ماسەلەن, جاقىندا الماتىلىق تەلەارنانىڭ اتىن جامىلعان جارناما الەۋمەتتىك جەلىدە تارادى. وندا الاياقتار جۇرگىزۋشىنىڭ سوزىنە سالىپ, «بيرجادا اكتسيالار جانە «التىن ۆاليۋتامەن» ساۋدا-ساتتىق جاسايتىن پلاتفورما پايدا بولعانىن, مۇنى اناۋ-مىناۋ ەمەس, قازاقستاندىقتار ءۇشىن ايگىلى يلون ماسك قۇرعانىن, بۇل قور نارىعىنداعى ساۋدا-ساتتىق ادام قولىمەن ەمەس, روبوت ارقىلى جۇرگىزىلەتىنى حابارلاندى», دەپ جازدى رەسمي سايت.
بۇل اككاۋنتتى ءبىز دە تەكسەرىپ كوردىك. جارناما اۆتورلارىنىڭ ايتۋىنشا, پلاتفورما جاندى قيناماي, تۇراقتى جانە ءپاسسيۆتى كىرىس العىسى كەلەتىندەرگە ارنالعان. وڭاي ولجاعا كەنەلۋ ءۇشىن نەبارى «تەسلا» كومپانياسىنىڭ پلاتفورماسىنا تىركەلىپ, كۇنىنە جارتى ساعات ۋاقىتىن وقۋعا جۇمساپ, ينۆەستيتسيا سالا باستاسا جەتكىلىكتى. تىركەلگەننەن كەيىن كەلەسى كۇنى 24/7 رەجىمىندە قازاقستاننىڭ كەز كەلگەن كارتاسىنا قارجى اۋدارىپ الۋعا بولادى. وعان ءسىزدىڭ بار-جوعى 5-10 مينۋت ۋاقىتىڭىز كەتەدى. بۇل جەردە باعدارلامانى جاساۋشىلار كومپانيا ءوزىنىڭ قىزمەتى ءۇشىن قارجى سوماسىنان 1,5% ۇستاپ قالاتىنىن ايتادى. سايتقا سىلتەمە ارقىلى ءوتىپ, اتى-جونىڭىزبەن تىركەلۋىڭىز قاجەت. پوستىڭ استىندا اياق استىنان «پايداعا كەنەلگەن», وسى پلاتفورماعا العىسىن بىلدىرگەن «ينۆەستورلاردىڭ» جالعان پىكىرلەرى جاريالانعان.
ال بۇل الاياقتاردىڭ ءىسى ەكەنىن قايدان بىلۋگە بولادى؟ قارجى نارىعىن رەتتەۋ جانە دامىتۋ اگەنتتىگى ماماندارىنىڭ ايتۋىنشا, تەز بايۋعا شاقىرعان مۇنداي جالعان ونلاين-پلاتفورمالار زاماناۋي تەحنولوگيا ءتىلىن جەتە مەڭگەرمەگەن, ۇساق-تۇيەكتەرگە كوپ ءمان بەرە بەرمەيتىن ادامدارعا ارنالعان. ءومىرى الەۋمەتتىك جەلىلەرگە بايلانعان قازىرگى ادامدار, اسىرەسە تانىمال, اتى ايگىلى ادامداردىڭ ايتقانىنا تەز يلانعىش ەكەن. مۇنى دا ينتەرنەت الاياقتارى جاقسى ءبىلىپ العان. «جالپى, مۇنداي جارنامالاردىڭ جالعان ەكەنىن انىقتاۋ قيىن ەمەس. ول ءۇشىن قىراعىلىق كەرەك. مىسالى, جوعارىداعى جارنامانىڭ «سيۋجەتى» قولدان قۇراستىرىلعانىن, وندا باسقا تەلەارنانىڭ لوگوتيپى بار ەكەنىن, سيپاتتاماسىندا كوپتەگەن گرامماتيكالىق قاتە كەزدەسەتىنىن اڭعارۋعا بولادى. ەگەر اككۋانتتىڭ باستى بەتىنە وتسەڭىز, وندا ەشقانداي جاڭالىقتار جوق ەكەنىن بايقايسىز. بۇل جەردە پوستا كورسەتىلگەن سايتتىڭ اتاۋى دا يلون ماسكتىڭ كومپانياسىنا تيەسىلى ەمەس», دەيدى ماماندار.
ال تەز ارادا كولىككە يە بولىپ, دەمالىستى شەتەلدەردە وتكىزۋگە ۇندەيتىن جارنامادا باستاپقى ينۆەستيتسيا 53 مىڭ تەڭگە ەكەنى, ءتورت اپتانىڭ ىشىندە ونى 890 مىڭ تەڭگەگە دەيىن كوبەيتىپ الۋعا بولاتىنى ايتىلادى. الاياقتار بۇل پلاتفورمانى مەملەكەتتىك پلاتفورما رەتىندە كورسەتىپ, KAZ Minerals اكتيۆتەرىنە 220 مىڭ تەڭگە مولشەرىندە ينۆەستيتسيا سالۋدان ديۆيدەندتەر تولەۋگە ۋادە بەرەدى. بىلاي قاراساڭىز, اقىلعا قوناتىن ينۆەستيتسيا سياقتى. ءارى KAZ Minerals – ەلىمىزگە بەلگىلى مىس ءوندىرۋشى كومپانيا. بىراق ماماندار مۇنداي جارنامانىڭ ەڭ ءبىرىنشى دومەنىنە نازار اۋدارۋعا كەڭەس بەرەدى. «سىلتەمەنىڭ اتاۋى دا كۇدىك تۋعىزۋى كەرەك. الاياقتار كوبىنەسە تانىمال كومپانيالاردىڭ اتىن جامىلاتىنىن تاعى دا ەستەرىڭىزگە سالامىز. KAZ Minerals اتاقتى كومپانيا بولعانىمەن ونىڭ وزىندىك رەسمي اككاۋنتى بار. ونى دا تەكسەرىپ شىعۋعا بولادى. كومپانيانىڭ اقشا ماسەلەلەرى جونىندەگى ساۋالدامانى باسقا رەسۋرستاردا جۇرگىزۋى كۇمان تۋعىزادى. ەگەر ءسىز ساۋالدامالار نەمەسە لوتەرەيالار جالعان ەمەس ەكەنىنە سەنىمدى بولساڭىز, وندا سول مەكەمەنىڭ رەسمي تەلەفون نومىرلەرىنە قوڭىراۋ شالىپ, انىق-قانىعىن بىلۋگە بولادى», دەپ ەسكەرتەدى FinGramota.kz سايتى.
الاياقتار ادامداردى قۇرىعىنا ءتۇسىرۋ ءۇشىن جالعان ينۆەستيتسيانىڭ نەبىر جاڭا كەيستەرىن ويلاپ تاۋىپ جاتىر. سوندىقتان از ۋاقىتتىڭ ىشىندە تولاعاي تابىسقا كەنەلۋگە شاقىرعان جارنامالاردى كورسەڭىز, ودان مۇمكىندىگىنشە بويدى اۋلاق سالعان ءجون. ماماندار ءوزىڭىز تۋرالى دەربەس دەرەكتەردى ينتەرنەت كەڭىستىگىندە, اسىرەسە فيشينگتىك سايتتاردا قالدىرماۋعا كەڭەس بەرەدى. «ەگەر ءسىز قارجى الاياقتارىنىڭ قۇرىعىنا ءتۇسىپ, ولارعا وزدەرىڭىز تۋرالى ماڭىزدى قۇپيا مالىمەتتەردى, تولەم كارتالارىنىڭ دەرەكتەمەلەرىن بەرىپ قويساڭىزدار نەمەسە قارجى پيراميدالارىنا تاپ بولساڭىزدار, وندا دەرەۋ قۇقىق قورعاۋ ورگانىنا ءوتىنىش بەرىڭىزدەر! سونداي-اق قارجى پيراميدالارى تۋرالى قارجى نارىعىن رەتتەۋ جانە دامىتۋ اگەنتتىگىنە 1459, +7 727 237 1000 نومىرلەرى ارقىلى حابارلاسۋعا بولادى», دەيدى اگەنتتىك ماماندارى.