ەرتە كەلگەن كوكتەم شىعىسقازاقستاندىق ديقانداردى دەر كەزىندە ەگىس دالاسىنان تابىلۋعا مىندەتتەدى. قار ابدەكەي تۇسە ەرىپ كەتكەندىكتەن, ناۋرىزدىڭ ەكىنشى جارتىسى مەن ءساۋىردىڭ باسىندا كۇن كۇرت جىلىنىپ, تەمپەراتۋرا 20-25 گرادۋس شاماسىنا دەيىن كوتەرىلدى. اۋا رايىنىڭ جىلداعىدان ەرتە جىلىنۋى وڭىردەگى شارۋاشىلىقتارعا توپىراقتاعى ىلعالدى ساقتاۋ جانە ەگىستىك جۇمىستارىنا شۇعىل ازىرلەنۋدى تالاپ ەتتى. اتالعان جايت ەگىس القاپتارى مول زىريان, گلۋبوكوە اۋداندارىنا قولايلى جاعداي جاساسا, كوكپەكتى, بورودۋليحا جانە شەمونايحا اۋداندارىنا بىرقاتار قوسىمشا مىندەتتەر ارتتى.
جۋىردا بورودۋليحا اۋدانىنىڭ ورتالىعىندا وتكەن «اگروونەركاسىپتىك كەشەن ءجانە بيزنەستىڭ الەۋمەتتىك جاۋاپكەرشىلىگىن دامىتۋ» اتتى كوشپەلى سەمينار-كەڭەستە وبلىستىڭ ازىق-ت ۇلىك بەلدەۋىن قامتاماسىز ەتۋ ءجونىندەگى پرەزيدەنت تاپسىرمالارىنىڭ ورىندالۋ بارىسى تالقىلاندى. اتالعان جيىنعا ءوڭىر باسشىسى بەردىبەك ساپارباەۆ جانە وبلىستاعى بىرنەشە اۋدانداردىڭ اكىمدەرى, اۋىل شارۋاشىلىعى باسقارمالارىنىڭ ماماندارى مەن اگروسەكتوردا ەڭبەك ەتىپ جۇرگەن شارۋا قوجالىقتارىنىڭ جەتەكشىلەرى قاتىستى.
بۇگىنگى تاڭدا اگروونەركاسىپتىك كەشەندەر مەملەكەتتىڭ ءتيىمدى قولداۋىنىڭ ارقاسىندا دامۋعا بەت الدى. ايتالىق, اتالعان سالادا جىل سايىن مەملەكەتتىك باعدارلامالار شەڭبەرىندەگى سۋبسيديالاۋ كولەمى 10-15 ملرد. تەڭگەنى قۇرايدى.
كوكتەمگى ەگىس جۇمىستارىنىڭ بارىسى جايىندا اۋىل شارۋاشىلىعى باسقارماسىنىڭ باسشىسى ءدۇيسەمباي سەليحانوۆ اڭگىمەلەدى. باسقارما باسشىسىنىڭ ايتۋىنشا, اعىمداعى جىلى ەگىس القاپتارىن 50 مىڭ گەكتارعا ارتتىرۋ كوزدەلىپ وتىر. وبلىس بويىنشا تەكسەرۋگە تاپسىرىلعان تۇقىم كولەمى 88 پايىزدى قۇرايدى. بۇل وتكەن جىلمەن سالىستىرعاندا 22 پۋنكت جوعارى ەكەن. ءبىرىنشى جانە ەكىنشى سۇرىپتى استىق تۇقىمىنىڭ دا كولەمى كوبەيگەن. بارلىق اۋداندارعا قاجەتتى جانار-جاعارماي ماسەلەسى دە شەشىمىن تاپتى. پاۆلودار قالاسىنان 25 مىڭ توننا جاعارماي جەتكىزۋگە كەلىسىمشارت جاسالدى.
سوڭعى جىلدارى تۇقىم ساپاسىن ارتتىرۋ باعىتىندا دا وڭ جۇمىستار جاسالىپ جاتىر. ماسەلەن, اۋدانداعى جاڭا ءشۇلبى اۋىلىندا ورنالاسقان «لازارەۆ ي ك» جشس – وبلىستاعى ەليتالى تۇقىم وندىرەتىن ساناۋلى شارۋاشىلىقتاردىڭ ءبىرى. بىلتىر مول جينالعان ءونىمدى ساقتاۋ ءۇشىن وندا تۇقىم ساقتايتىن ەكى ۇلكەن قامبا تۇرعىزىلعان. شارۋاشىلىقتىڭ باس اگرونومى سەرگەي لەۆچەنكونىڭ ايتۋىنشا, سىيىمدىلىعى 5 مىڭ تونناعا دەيىن جەتەتىن قامبادا جوعارى سۇرىپتى كۇنباعىس, بيداي تۇقىمدارى ساقتالۋدا.
اۋدانداعى ءىرى اۋىلشارۋاشىلىق قۇرىلىمدارىنىڭ ءبىرى سانالاتىن «نوۆايا زاريا» شارۋا قوجالىعىنىڭ يەلىگىندە 25 مىڭ گەكتار ەگىس القابى بار. قازىر شارۋاشىلىق تەحنيكالارى ناۋقاندىق جۇمىسقا تولىعىمەن ءازىر. مۇندا دا مال باسى كوبەيىپ كەلە جاتقاندىقتان, ەگىس القابىنىڭ نەگىزگى بولىگىن مالازىقتىق داقىلدار قۇراماق. بيىل اگروونەركاسىپتىك كەشەننىڭ جاڭا باعىتتارىن دامىتۋ, بوس جاتقان جەر تەلىمدەرىن يگەرۋ جۇمىستارىن بەلسەندى جۇرگىزۋ جوسپارلانىپ وتىر. بيزنەستىڭ الەۋمەتتىك جاۋاپكەرشىلىگى باعدارلاماسى اياسىندا جۇمىستار جاندانىپ كەلەدى.
– سوڭعى ءۇش جىلدا اگرارلىق سالادا 220 كەلەشەگى بار جوبا جۇزەگە استى. جوبالار پريرەچنوە, پريۆولنوە, بوبروۆكا اۋىلدارىندا جانە باسقا ەلدى مەكەندەردە ساتىمەن ىسكە اسىرىلىپ كەلەدى. بۇل اۋىلدارداعى شارۋا قوجالىقتارىنىڭ جەتەكشىلەرى بيزنەستىڭ الەۋمەتتىك جاۋاپكەرشىلىگىن جەتە ءتۇسىنىپ, بەلسەندى جۇمىس ىستەۋدە, – دەدى د. سەليحانوۆ.
وبلىستا قولعا الىناتىن جاڭا جوبا نەگىزىندە 2018 جىلعا دەيىن ءار اۋداندا ۇلگىلى اۋىلدار قۇرۋ جوسپارلانىپ وتىر. بۇل ساناتقا بۇگىنگە دەيىن 16 ەلدى مەكەن تاڭدالىپ الىندى. ونىڭ ىشىندە بۇرىنعى 9 تىرەك اۋىلى بار. اتالعان اۋىلداردى دامىتۋدىڭ كەشەندى جوسپارى ازىرلەنگەن.
بورودۋليحا اۋدانىنىڭ اكىمى گ.اكۋلوۆتىڭ ايتۋىنشا, ۇساق شارۋاشىلىقتاردى ىرىلەندىرۋ جانە سەرىكتەستىكتەر قۇرۋ جالعاسۋدا. اعىمداعى جىلى سۋارمالى القاپ اۋماعىن ىلعال ساقتاۋ تەحنولوگياسى بويىنشا 90 مىڭ گەكتارعا جەتكىزۋ جوسپارلانىپ وتىر.
اگروونەركاسىپتىك سالانى دامىتۋعا مەملەكەتتىك قولداۋمەن بىرگە عىلىم سالاسى دا اتسالىسۋدا. ماسەلەن, سەمەيدەگى اۋىل شارۋاشىلىعى عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتىندا توپىراقتىڭ ونىمدىلىك دەڭگەيىن كورسەتەتىن ەلەكتروندى كارتا ازىرلەندى. سونىمەن بىرگە, ارناۋلى ماماندار ءتۇرلى داقىلداردى سەبۋ, ولاردى ماۋسىم بويى كۇتۋ, باپتاۋ كەڭەستەرىمەن قامتاماسىز ەتەدى.
دۋمان اناش,
«ەگەمەن قازاقستان».
شىعىس قازاقستان وبلىسى,
بورودۋليحا اۋدانى.