ەلباسىنىڭ مۇناي جانە گاز مينيسترلىگىن قۇرۋ جونىندەگى جارلىعى دەر كەزىندە ۋاقىت ۇردىسىنەن تۋىنداعان ورىندى شەشىم بولدى. ەلىمىز ءۇشىن قازىرگى تاڭدا مۇناي مەن گاز باستى بايلىعىمىز, رەسپۋبليكا بيۋدجەتىنىڭ باسىم بولىگىن وسى سالا تولتىرىپ وتىرعاندىقتان, سالا جۇمىسىنا حالقىمىز ۇلكەن ۇمىتپەن قاراپ, ۇلكەن سەنىم ارتادى دەسەم, ارتىق ايتپاعان بولار ەدىم.
بارىمىزگە ءمالىم, قازاقستان رەسپۋبليكاسىندا كومىرسۋتەكتەردىڭ نەگىزگى قورلارى ەلىمىزدىڭ باتىس ايماقتارىندا, ونىڭ ىشىندە اتىراۋ وبلىسىندا ورنالاسقان. جالپى, كولەمى 1 ملرد. توننا مۇنايدى قۇرايتىن 75 كەن ورنى بار, ونىڭ ىشىندە قور كولەمى 846 ملن. توننانى قۇرايتىن 39 كەن ورنى وڭدەلۋ ۇستىندە, 7 كەن ورنىندا دايىندىق جۇمىستارى جۇرگىزىلۋدە, 24 كەن ورنى بارلاۋعا دەيىنگى جۇمىستار ساتىسىندا.
دەي تۇرعانمەن دە, وبلىستىڭ اۋا باسسەينىن لاستاۋدىڭ نەگىزگى ۇلەسى (80-85%) مۇناي ءوندىرۋ جانە مۇناي وڭدەۋ كاسىپورىندارىنىڭ ۇلەسىنە تيەدى. كاسپي ايماعىنىڭ ەكولوگيالىق جاعدايى اتىراۋلىقتاردى قاتتى الاڭداتۋدا.
سونىمەن قاتار, ەلىمىزدە 2020 جىلعا دەيىن كومىرسۋتەگىن ءوندىرۋدى 150 ميلليونعا جەتكىزەتىن بولساق, ونىڭ جارتىسى كاسپي تەڭىزىندەگى قاشاعان كەن ورنىنان الىنباق. بيىلعى جىلى ادجيپ-ءتىڭ قاراباتانداعى مۇناي وڭدەۋ كەشەنىنىڭ قۇرىلىس-مونتاج جۇمىسىنىڭ اياقتالۋىنا بايلانىستى, 9,5 مىڭ ادام جۇمىستان قىسقارتىلادى, ونىڭ 6,5 مىڭى – اتىراۋلىقتار. وسىعان وراي مىناداي ساۋالدار تۋىندايدى.
بىرىنشىدەن, بۇل جۇمىسسىز قالعانداردىڭ تاعدىرى نە بولماق؟
ەكىنشىدەن, كاسپي تەڭىزى جاعالاۋىندا ورنالاسقان ەلدى مەكەندەردىڭ, اتىراۋ قالاسىنىڭ ەكولوگيالىق جاعدايىن جاقسارتۋدا قانداي شارالار قولعا الىنىپ وتىر؟
ۇشىنشىدەن, سولتۇستىك كاسپي كەشەنى قاشاعان جوباسىندا 10 كم-دەن استام تەرەڭدىكتەن الىناتىن مۇنايدىڭ كۇكىرتتىلىگى 25 پايىز, قىسىم 940 اتموسفەرا, بۇل – تەڭىز كەشەنىنەن 35 ەسە كوپ دەگەن ءسوز. ەگەر اۆاريالىق جاعداي تۋىندار بولسا, كاسپي تەڭىزىنىڭ تاعدىرى نە بولماق؟
وسى ساۋالدار سالالىق مينيسترلىكتەگىلەردى بەي-جاي قالدىرمايدى عوي دەپ ويلايمىن.
ۇزاققالي ەلەۋباەۆ, ءماجىلىس دەپۋتاتى.