قازىرگى تاڭدا ەلىمىزدىڭ سپورتتىق باعىتتاعى وقۋ ورىندارى ادىستەمەلىك جانە حرەستوماتيالىق وقۋ قۇرالدارىنا, جەڭىمپاز سپورتشىلار مەن بىلىكتى باپكەرلەر تۋرالى قوسىمشا وقۋ-ادىستەمەلىك كەشەندەرگە سۋساپ وتىر. رەسپۋبليكانىڭ وسى سالاداعى ارناۋلى ءبىلىم وشاقتارىندا قازاقستان سپورتىنىڭ تاريحىنا قاتىستى ارنايى وقۋلىقتاردىڭ بولماۋى – جانعا باتاتىن وتە وزەكتى ماسەلە.
قازاق سپورتىنىڭ تاريحى تاۋەلسىزدىك مۇراتىنا ساي تۇگەندەلمەسە, قاجەتتى وقۋ قۇرالدارى دايارلانباسا, سپورتشى جاستاردىڭ تاريحي جادى قالاي قالىپتاسپاق, ولار رۋحاني جاعىنان قالاي جەتىلمەك؟ ءوز سالاسىنىڭ تاريحىن بىلمەيتىن سپورتشىلار مەن باپكەرلەر كەيىنگى تولقىنعا, جاس بۋىنعا قانداي ءتالىم بەرمەك؟..
بەلگىلى سپورت تاريحشىسى, قالامگەر قىدىربەك رىسبەكتىڭ 2021 جىلدىڭ سوڭىندا جارىق كورگەن «قازاقتىڭ 90 باپكەرى» اتتى سۇبەلى دە ماڭىزدى ەڭبەگى وسى ولقىلىقتىڭ ورنىن تولتىرۋعا باعىتتالعان. الاش جۇرتىنىڭ ايگىلى, ارداقتى باپكەرلەرى تۋرالى تانىمدىق زەرتتەۋ ۇلت تاريحى ءۇشىن قاشاندا قۇندى بولىپ قالارى ءسوزسىز. سوناۋ 90-جىلداردىڭ ەكىنشى جارتىسىندا «قازاق بالۋاندارى», «قازاق بوكسشىلارى» اتتى دەرەكتى كىتاپتارىن وقىرمانعا ۇسىنعان قىدىربەك ادىلبەك ۇلىنىڭ ۇزاق ۋاقىت قالتارىستا قالعان باپكەرلەردى ارنايى قاراستىرۋى – كەزىندە باستاعان عىلىمي جوباسىنىڭ جالعاسى جانە «اقتاڭداقتاردى» قالپىنا كەلتىرۋ دەپ ۇقتىق.
ەگەر سپورت دۇنيەسىن اسقار تاۋعا تەڭەسەك, سول تاۋدىڭ كوزگە كورىنبەيتىن ىرگەسى, اسقاق شىڭداردى الاپات داۋىلداردا شايقالتپاي, نىق ۇستاپ تۇراتىن تىرەگى, دىڭگەگى – باپكەرلەر دەر ەدىك. سپورتشى بىلىكتى باپكەرگە جولىقپاسا, ءجۇز جەردەن دارىندى, ءجۇز جەردەن اقىلدى, ءجۇز جەردەن كۇشتى بولسا دا وليمپيادا ويىندارى مەن الەم چەمپيوناتىنىڭ ۇشار باسىنا شىعا المايدى. سەبەبى كەز كەلگەن جارىس پەن بايگەدە بابى كەلىسكەن, دايارلىعى كەمەل جۇيرىك وزادى. قازىرگى سپورت سايىستارىندا ءبىلىمدى, تاباندى ءارى مىنەزدى باپكەرسىز دىتتەگەن بيىككە جەتۋ مۇمكىن ەمەس. قازىرگى سپورت سالاسى – عىلىممەن قارۋلانعان كۇرەس مايدانى.
وسى كىتاپقا ەنگەن 90 مايتالمان جاتتىقتىرۋشى – شاكىرتتەرى ءۇشىن ۋاقىتپەن ساناسپاي بەينەت كەشكەن ارداگەر ازاماتتار. ولاردىڭ قاي-قايسىسى دا ەلگە تانىمال, جۇرت سىيلاعان ءىرى تۇلعالار. شوقىر بولتەك ۇلى, وكتيابر جارىلعاپوۆ, زاڭعار جاركەشەۆ, قابدەن بايدوسوۆ, قازبەك بايبولوۆ, وراز قاڭلىباەۆ, تەمىرحان دوسمۇحامبەتوۆ, ءابدىسالان نۇرماحانوۆ, كەڭەس وماروۆ, ەدىگە جاروۆ, ديقانباي بيتكوزوۆ, مارات جاقىت, كەرەي قويشىبەك, امانكەلدى مۇسابەكوۆ, باتىربەك سەيسەنباەۆ, مادىعالي قارسىبەكوۆ, اسىلبەك قۇلماعامبەتوۆ, تۇرسىنعالي ەدىلوۆ, مىرزاعالي ايتجانوۆ, مارات جاقيەۆ, نۇرلان اقۇرپەكوۆ, عالىمجان جىلگەلديەۆ... تىزە بەرسەك, قازاقتىڭ باتىرلىق تاريحىن جاساۋعا بىلەك سىبانىپ, بەل شەشە كىرىسكەن جۇزدەگەن ماماندى اتاۋعا بولادى.
قادىرلى وقىرمان, بۇل ەڭبەك «سامۇرىق-قازىنا» ءال-اۋقات قورى جانە «تۋريزم يندۋسترياسى مەن سپورتتى قولداۋ قورىنىڭ» تىكەلەي قولداۋىمەن جارىق كوردى. قازاق سپورتىنىڭ جەتپىس بەس جىلدىق تاريحىن قامتىعان كىتاپتىڭ وقىرمانعا جەتۋىنە اتسالىسقان ازاماتتارعا العىسىمىز زور. ەڭ قۋانىشتىسى, بۇل ەڭبەككە ۇلتىمىزدىڭ جەڭىمپازدىق تاريحىن جاساعان ناعىز بىلىكتى, ناعىز ەڭبەكقور ءارى قاراپايىم جاندار ەندى. سول سەبەپتى دە ءار باپكەردىڭ عۇمىربايانىنا وتكەن سايىن وقىرمان رۋحاني تۇرعىدان دا, مەملەكەتشىلدىك تۇرعىدان دا بايىپ وتىرادى.
ەڭبەكتىڭ قادامى قۇتتى, ءتالىمى باياندى بولعاي!
دارحان مىڭباي,
پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتى