جامبىل جانە ۆسەۆولود يۆانوۆ

تاريح قويناۋىنا ەنگەن ءار عاسىردىڭ وزىندىك ەرەكشەلىگى, ماڭىزدى وقيعالارى بار. ادەبيەت پەن ونەر تاريحىنىڭ جىلناماسىندا ەسىمدەرى مەن شىعارمالارى حاتتالىپ, فوتو-سۋرەتتەرمەن اي­قىندالعان دەرەكتەر جەتكىلىكتى. بابالاردان قالعان ءاربىر جادىگەر – تۇنىپ تۇرعان تاريح, ال سۋرەت – تاريح ايناسى.

ءجۇز جاساعان جامبىل – ۇل­تىنىڭ عاسىرلىق شەجىرەسى. قازاق-كەڭەس اقىن-جازۋشىلارىنىڭ اراسىندا بۇكىل وداققا جانە جەر جۇزىنە ەڭ العاش ەسىمى تارالعان جامبىل بولعان. شىعارمالارى فرانتسۋز, اعىل­شىن, نەمىس, چەح, پولياك, قىتاي جانە باسقادا تىلدەرگە اۋدارىلعان.

بۇقار جىراۋ اتىنداعى ادەبيەت جانە ونەر مۋزەيىنىڭ باسشىسى ەربول قايىروۆتىڭ ايتۋىنشا, مۋزەي قورىندا جامبىل مەن جازۋشى ۆسەۆولود يۆانوۆتىڭ بىرگە تۇسكەن فوتو-سۋرەت ساقتاۋلى. ونىڭ وزىندىك تاريحى بار ەكەن.

– 1936 جىلى ماسكەۋ قالا­سىندا قازاق ادەبيەتى مەن ونەرىنىڭ ءبىرىنشى ونكۇن­دىگى ءوتىپ, وعان جام­بىل جاما­باەۆ تا قاتىسادى. قازاق­ستان­دىق ونەرپازداردى ماس­كەۋ قالا­سىنداعى قازان تە­مىر­جول ۆوكزالىندا سالتاناتتى تۇردە قارسى الادى. جامبىل اقىنمەن كەزدەسۋدى كوپتەن كۇ­تىپ جۇرگەن­دەردىڭ اراسىندا جەرلەس جازۋشى ۆسەۆولود يۆا­نوۆ تا بار ەدى. ول پاۆلودار وب­لى­سى اققۋلى اۋدانىنىڭ تۋما­سى, جازۋشى, پۋب­ليتسيست. ۆوك­زالدىڭ ارنايى زالىندا وتىرىپ, جامبىل جاباەۆ­پەن سۇحباتتاسىپ, كەيىن 1938 جىلى «جامبىل» جانە ء«ان سالتاناتى» اتتى ماقالا جازىپ, سول كەزدەگى «پراۆدا», «يزۆەستيا» گازەتتەرىنە شىعاردى. بۇل فوتو سول كەزدەسۋدە تۇسكەن.

جەرلەس جازۋشى سول جىلدىڭ تامىز ايىندا الماتىعا كەلىپ, بەيىمبەت مايلين جانە عابيت مۇسىرەپوۆپەن بىرگە «امانگەلدى» ءفيلمىنىڭ ستسەناريىن جازادى. ەندى تاعى ءبىر قىزىقتى وقيعا. فيلم ءتۇسىرىلىپ جاتقان ۋاقىتتا جامبىل اقىن كەلىپ تاماشالاعان ەكەن. سول كەزدە اقىننىڭ جانىنا ادامدار وتىرا قالىپ, امانگەلدى يمانوۆتىڭ ساربازدارى ءوتىپ جاتقان ۋاقىتتى تاماشالاپ وتىرعان كەزىن ءتۇسىرىپ, فيلمگە قوسادى. مۇنى بىرەۋ بىلسە, ءبىرى بىلمەس, ءتىپتى سول فيلمدە قولىندا دومبىرا ۇس­تاعان قاريانىڭ جامبىل ەكەنىن دە اڭعارماۋى مۇمكىن. بۇل تۋرالى جۋرناليست, اۋدارماشى الەكساندر نازاروۆتىڭ «پەر­ۆەنەتس كازاحسكوگو كينو» كىتا­بىندا جازىلعان, – دەيدى ەربول قايىروۆ.