سەنات توراعاسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ جەتەكشىلىگىمەن وتكەن پالاتانىڭ كەشەگى جالپى وتىرىسىندا الەۋمەتتىك قامسىزداندىرۋ, وزبەكستانمەن ەركىن ساۋدا ايماعى جانە 2014-2016 جىلدارعا ارنالعان رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت ماسەلەلەرىنە قاتىستى زاڭ جوبالارى قارالدى.
الەۋمەتتىك قامسىزداندىرۋ ماسەلەلەرى بويىنشا وزگەرىستەردى كوزدەيتىن زاڭ جوباسى ەكى وقىلىمدا قارالىپ, قابىلداندى. زاڭدىق قۇجات ەلباسىنىڭ ۇكىمەتتىڭ كەڭەيتىلگەن وتىرىسىندا جاردەماقىلاردىڭ مولشەرىن ارتتىرۋ تۋرالى تاپسىرماسىن جانە بيىلعى جولداۋىن ورىنداۋ ماقساتىندا ازىرلەنگەن. اتاپ ايتقاندا, الەۋمەتتىك سيپاتتاعى تولەمدەردىڭ مولشەرىن 2014 جىلعى 1 ساۋىردەن باستاپ 12 پايىزعا دەيىن, ال مەملەكەتتىك الەۋمەتتىك ءجاردەماقىلار مولشەرىن 2015 جىلعى 1 شىلدەدەن باستاپ 25 پايىزعا ارتتىرۋ جوسپارلانىپ وتىر. جانە دە 2015 جىلعى 1 قاڭتاردان باستاپ بالا اسىراپ الۋعا بايلانىستى 75 ايلىق ەسەپتىك كورسەتكىش ءمولشەرىندە بىرجولعى اقشالاي تولەم ەنگىزۋ دە نازاردان تىس قالماعان.
بۇدان كەيىن دەپۋتاتتار نازارىنا ەركىن ساۋدا ايماعى تۋرالى شارتتى ونىڭ تاراپتارى مەن وزبەكستان رەسپۋبليكاسى اراسىندا قولدانۋ تۋرالى حاتتامانى راتيفيكاتسيالاۋعا قاتىستى زاڭ جوباسى ۇسىنىلدى. 2011 جىلعى 18 قازانداعى ەركىن ساۋدا ايماعى تۋرالى شارتتى وزبەكستانعا قولدانۋ حاتتاماسىنا 2013 جىلعى 31 مامىردا مينسكىدە تمد ۇكىمەتتەرى باسشىلارى كەڭەسىنىڭ وتىرىسىندا قول قويىلعان. حاتتامادا يمپورت كەزىندە الىپ قويۋلارسىز ءوزارا ساۋدانىڭ باجسىز رەجىمى كوزدەلەدى.
ەلىمىز وزبەكستانعا ءتيىستى تاۋارلاردى اكەتۋ كەزىندە ولارعا قاتىستى ەكسپورتتىق باجداردى قولدانۋدى كوزدەگەن تاۋارلار تىزبەسىن بەكىتكەن. سونىمەن بىرگە, وزبەكستان دا ەلىمىزگە تاۋارلاردى ەكسپورتتاۋ كەزىندە كەدەندىك باجداردى قولدانۋ قۇقىعىن وزىنە قالدىرعان.
بۇل رەتتە وزبەكستان ارمەنيانىڭ, بەلورۋسسيانىڭ, قازاقستاننىڭ, قىرعىزستاننىڭ, مولدوۆانىڭ, رەسەيدىڭ, تاجىكستاننىڭ جانە ۋكراينانىڭ كەدەندىك اۋماعىنان شىعارىلاتىن تاۋارلار يمپورتىنا قاتىستى كەدەندىك باجداردى قولدانبايدى دەپ كورسەتىلگەن. زاڭ جوباسى سەناتورلار تاراپىنان قولداۋ تاپتى.
سونداي-اق, كەشەگى وتىرىستا دەپۋتاتتار «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇلتتىق قورىنان 2014-2016 جىلدارعا ارنالعان كەپىلدەندىرىلگەن ترانسفەرت تۋرالى» زاڭعا وزگەرىستى كوزدەيتىن زاڭ جوباسىن قاراپ, قابىلدادى. رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتكە بەرىلەتىن كەپىلدەندىرىلگەن ترانسفەرت ابسوليۋتتىك ماندە 8 ميلليارد اقش دوللارى دەڭگەيىندە تىركەلگەن.
«2014-2016 جىلدارعا ارنالعان رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت تۋرالى» زاڭعا وزگەرىستەردى كوزدەيتىن زاڭ جوباسى دا كەشە قولداۋ تاپتى. بۇل جەردە زاڭ جوباسى تەڭگە باعامىنىڭ اقش دوللارىنا قاتىستى وزگەرۋى مەن الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋ بولجامى جانە ۇلتتىق قوردان 2014 جىلعا ارنالعان كەپىلدەندىرىلگەن ترانسفەرت مولشەرىنىڭ تۇزەتىلۋىنە بايلانىستى ازىرلەنگەندىگىن ايتا كەتكەن ءجون. جانە مەملەكەت باسشىسىنىڭ بيىلعى 17 قاڭتارداعى جولداۋىندا جانە ۇكىمەتتىڭ 2014 جىلعى 14 اقپانداعى كەڭەيتىلگەن وتىرىسىندا ايتىلعان تاپسىرمالارىن ىسكە اسىرۋعا باعىتتالعان.
سونىمەن, رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتىڭ ءتۇسىمى بەكىتىلگەن بيۋدجەتپەن سالىستىرعاندا 432,5 ميلليارد تەڭگەگە وسە وتىرىپ, 6 206,1 ميلليارد تەڭگە, ال شىعىسى بەكىتىلگەن بيۋدجەتپەن سالىستىرعاندا 408,7 ميلليارد تەڭگەگە وسۋمەن 7 124,8 ميلليارد تەڭگە دەپ ايقىندالىپ وتىر.
ازاماتتىق قىزمەتشىلەردىڭ جالاقىلارىن 10 پايىزعا ارتتىرۋ ماقساتىندا 63,5 ميلليارد تەڭگە, زەينەتاقى تولەمدەرى مەن مەملەكەتتىك الەۋمەتتىك تولەمدەردىڭ مولشەرى – 53,4 ميلليارد, ستۋدەنتتەردىڭ ستيپەندياسىن 10 پايىزعا ارتتىرۋعا – 4,7 ميلليارد, «قولجەتىمدى تۇرعىن ءۇي-2020» باعدارلاماسىن ىسكە اسىرۋعا – 20,8 ميلليارد, 2013-2020 جىلدارعا ارنالعان «اگروبيزنەس-2020» باعدارلاماسىن ىسكە اسىرۋعا – 17,7 ميلليارد, «قازاگرو» ۇبح» اق قوسىمشا قارجىلاندىرۋ – 20 ميلليارد, ەلىمىزدىڭ حالىقارالىق مىندەتتەمەلەرىنە – 21,8 ميلليارد, ەكسپو-2017 كورمەسىن وتكىزۋدەگى ۇلتتىق جوسپارعا 10 ميلليارد تەڭگە جانە وزگە دە شىعىستار قاراستىرىلىپتى.
زاڭ جوباسىمەن ۇكىمەتتىك بورىش ءليميتى 2014 جىلدىڭ 31 جەلتوقسانىنا 40 ميلليارد تەڭگەگە قىسقارتىلىپ, 5 673,0 ميلليارد تەڭگە مولشەرىندە بەلگىلەنگەن. 2014 جىلى كونتسەسسيالىق مىندەتتەمەلەر ءليميتى 122,5 ميلليارد تەڭگەگە ۇلعايتىلىپ, 279,8 ميلليارد تەڭگە مولشەرىندە بەلگىلەنگەن.
اسقار تۇراپباي ۇلى,
«ەگەمەن قازاقستان».