اۋرۋدىڭ جەڭىلى بولمايدى. «قاي جەرىڭ اۋىرسا, جانىڭ سول جەردە» دەپ اتام قازاق تەگىن ايتپاعان بولار. ال قاتەرلى ىسىك دەگەندى ەستىگەندە بارلىعىمىزدىڭ دا دەنەمىز تىكسىنىپ قالادى. الايدا, قازىر دارىگەرلەر الدىن السا بۇل دەرتتىڭ دە شيپاسى بار ەكەنىن ايتىپ, الاڭ كوڭىلگە دەم بەرە باستادى. سونىڭ ءبىر دالەلى, بۇدان بۇرىن حابارىن بەرگەنىمىزدەي, جۋىردا استانادا شاھار باسشىسى يمانعالي تاسماعامبەتوۆ پەن گۋستاۆ رۋسسي اتىنداعى فرانتسۋز ونكولوگيا ينستيتۋتىنىڭ باس ديرەكتورى الەكساندر ەگگەرمونت اراسىندا قول قويىلعان ستراتەگيالىق سەرىكتەستىك پەن ىنتىماقتاستىق تۋرالى مەموراندۋم ەدى.
قاتەرلى ىسىك دەرتى سانىنىڭ ارتۋى تەك ءبىزدىڭ ەلدىڭ دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنىڭ عانا ەمەس, بارلىق دامىعان مەملەكەتتەردىڭ باستى ماسەلەسىنە اينالىپ وتىرعانى انىق. ويتكەنى, بۇل اۋرۋ-سىرقاتقا شالدىققانداردىڭ قايتىس بولۋى حالىقتىڭ ءولۋى مەن مۇگەدەك بولىپ قالۋىنا اكەلىپ سوعۋدا. جىل سايىن الەمدە اتالعان دەرتكە ۇشىراۋدىڭ 10 ميلليون وقيعاسى تىركەلسە, وسى اۋرۋدان كوز جۇمۋ كورسەتكىشى 6,2 ميلليوننان اسادى ەكەن. مامانداردىڭ بولجامدارىنا سۇيەنسەك, 2020 جىلعا قاراي جىل سايىن وسى دەرتكە شالدىعۋ وقيعاسى 20 ميلليونعا دەيىن ارتىپ, ءولىم كورسەتكىشى 10 ميلليونعا جەتەتىن كورىنەدى. اقش, ۇلىبريتانيا, گەرمانيا, جاپونيا سىندى اۋقاتتى ءارى دامىعان مەملەكەتتەردە اۋرۋ-سىرقاۋ دەڭگەيى الدەقايدا جوعارى دەيدى. ال تمد مەملەكەتتەرىنىڭ اراسىندا بۇل كورسەتكىش ەلىمىزدە رەسەيگە قاراعاندا, ءبىرشاما ءتومەن بولعانمەن ورتالىق ازيا ەلدەرىمەن سالىستىرعاندا جوعارى كورىنەدى. 2013 جىلى رەسپۋبليكامىزدا قاتەرلى ىسىككە شالدىعۋ وقيعالارى 100 مىڭ ادامعا ەسەپتەگەندە 194,1-گە جەتكەن, ال 2012 جىلى 190,6-نى قۇراپتى.
قازاقستاندا جىل سايىن قاتەرلى ىسىككە شالدىعۋدىڭ 30 مىڭعا جۋىق فاكتىسى تىركەلەدى ەكەن. 140 مىڭعا جۋىق ونكولوگيالىق ناۋقاس ەسەپكە الىنسا, ونىڭ ىشىندە 60 پايىزدان استامى حيميوتەراپيادان وتۋگە مۇقتاج. ەلىمىزدە ونكولوگيالىق ناۋقاستاردى ءدارى-دارمەكتەرمەن قامتاماسىز ەتۋ تولىق كولەمدە تەگىن جۇزەگە اسىرىلادى.
بۇگىنگى تاڭدا استانا قالاسىنىڭ ونكولوگيالىق ديسپانسەرىندە ەم-دوم جاساۋ, قاتەرلى ىسىكتى انىقتاۋ حالىقارالىق حاتتامالارعا ءسايكەس جۇرگىزىلەدى. دەگەنمەن, ديسپانسەردەگى حيميالىق ساۋلە تەراپياسىن اۆتوماتتاندىرۋ جانە وڭتايلاندىرۋ ءۇشىن اقپاراتتىق جۇيەمەن قوسىمشا جابدىقتاۋ قاجەت دەسەك, كادرلار بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋ دا ماڭىزدى سانالادى. ونكولوگيالىق ديسپانسەر ورتا ەسەپپەن 6,5 مىڭ قالا تۇرعىندارىنا, سونىمەن بىرگە, مەديتسينالىق ۇيىمدى تاڭداۋ بويىنشا وزگە قالا تۇرعىندارىنا دا كومەك كورسەتەدى. ونىڭ بازاسىندا حيرۋرگيانىڭ يننوۆاتسيالىق ادىستەر ارقىلى وتالار جاسالادى. 2009 جىلى استانا قالاسىن دامىتۋ باعدارلاماسى بويىنشا ونكولوگيا ورتالىعىنىڭ زاماناۋي جابدىقتارمەن جابدىقتالعان مورفولوگيالىق دياگنوستيكا بلوگى بار, اۋىسىمىنا 380 كەلىپ-كەتۋشىلەرگە ارنالعان ەمحانا, جاڭا 245 ورىندى جاڭا ەمدەۋ كورپۋسى قولدانىسقا بەرىلگەن.
جوعارىدا ايتىلعان, گۋستاۆ رۋسسي اتىنداعى ونكولوگيا ينستيتۋتى قۇرامىندا 11 جوعارى تەحنولوگيالىق عىلىمي زەرتحانا, 2300-دەن استام جوعارى بىلىكتى مامان جۇمىس ءىستەيدى. جىل سايىن ەكى ءجۇز مىڭعا دەيىن كەڭەستەر بەرىلىپ, شامامەن 12900 ستاتسيونارلىق ناۋقاستارعا قىزمەت كورسەتىلەدى. وسى كۇندەرى فرانتسيادا وبىرمەن اۋىرعان ناۋقاستاردىڭ 70 پايىزى ساۋىعىپ شىققان. بۇل دەرەك ناۋقاستار كوڭىلىن ءبىر سەرپىلتىپ تاستارى انىق. ەلدى وسى ءۇردىس استانا قالاسىندا جالعاسىن تابادى دەپ وتىر.
اتىنىڭ ءوزى ايتۋعا اۋىز بارمايتىن ونكولوگيا اۋرۋىنىڭ الدىن الۋدى جانە ونى ەمدەپ جازۋعا وراسان سەپتىگىن تيگىزەتىن يگىلىكتى ءىس اسا قۇپتاۋعا تۇرارلىق. جاقسى ناتيجە وتانىمىزدا ورنىعىپ, فرانتسيا جۇرتىنداي ءبىزدىڭ ەلدىڭ ازاماتتارى دا بولاشاقتا 70 پايىز, كەيىن ودان دا جوعارى جەتىستىككە جەتىپ جاتسا, ەڭسەلى ەلوردا مەرەيى ارتا بەرەرى انىق.
ءابدىراحمان قىدىربەك,
«ەگەمەن قازاقستان».